Международные стандарты и этапы разработки системы менеджмента качества

Аннотация

Калит сўзлар: Маълумки сифат – инсонларнинг эҳтиёжлари ва ISO 9000, талабларини қондириш билан асосланувчи маҳсулот, олий таълим, материал, иш тури, меҳнат, хизматлар ва шу кабиларнинг талабалар академик хусусиятлари ҳамда хусусий белгиларининг мажмуи бўлиб, фаоллиги, аудит. улар қўйилган талаблар ва ўз вазифаларига тўлиқ мос келиши билан баҳоланади. ISO 9000 стандартида “Сифат – ўзига хос хусусиятдаги талабларга мослик даражаси” кўринишида талқин қилинади. Таълим сифати – жамиятда 1 Senior lecturer, Samarkand State Medical University. Samarkand, Uzbekistan. E-mail: axmunisa@mail.ru 2 Senior lecturer, Tashkent Medical Academy. Tashkent, Uzbekistan. E-mail: hnoila@mail.ru Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 02 (2023) / ISSN 2181-1415 таълим жараёнининг ҳолати ва натижасини ҳамда шахснинг касбий компетентлигини шаклланиши ва ривожланишини жамият талаби ва эҳтиёжига мос келишини аниқлайди. Таълим сифати икки жиҳатга эга: давлат таълим стандартларига мослик; истеъмолчи талабларига мослик. Международные стандарты и этапы разработки системы менеджмента качества АННОТАЦИЯ Ключевые слова: Установлено что, качество – это совокупность ISO 9000, характеристик и частных признаков продукта, материала, аудит, вида работ, рабочей силы, услуг и т.д., которые оправданы высшее образование, удовлетворением действий и требований человека и академическая мобильность. оцениваются по их полному соответствию установленным требованиям и их задачам. Стандарт ISO 9000 интерпретируется в форме «качество – уровень соответствия конкретным характерным требованиям». Качество образования – определяет состояние и результат образовательного процесса в обществе, а также формирование и развитие профессиональной компетентности личности, в соответствии с требованиями и нуждами общества. Качество образования имеет два аспекта: соответствие государственным образовательным стандартам; соответствие требованиям потребителей. МАВЗУНИНГ ДОЛЗАРБЛИГИ Ўзбекистон Республикаси таълим тизимидаги нопедагог кадрларни педагогик қайта тайёрлаш, уларнинг педагогик маҳоратини Давлат талаблари ва жаҳон таълим стандартлари даражасига кўтариш, янгилаш ислоҳотлар даврининг долзарб масалаларидан бири бўлиб қолмоқда. Сифат масаласи, айниқса, XX асрнинг охири ва XXI асрнинг бошларида яна ҳам муҳим аҳамият касб этмоқда. ISO 9000 стандартида “Сифат – ўзига хос хусусиятдаги талабларга мослик даражаси” кўринишида талқин қилинади. Сифат тушунчаси бўйича олимлар ва мутахассислар томонидан турли фиклар ва ёндашувлар билдирилган. Олий таълим соҳасида сифат кўп қиррали концепция ҳисобланади. У таълим соҳасидаги барча функция ва фаолият турлари – ўқув ва академик дастурлар, илмий тадқиқот ва стипендиялар, мутахассис ходимлар билан тўлиқ таъминланганлик, таълим олувчилар, бинолар, моддий-техника базаси ва жиҳозларни, жамият ва академик муҳит фаровонлиги йўлидаги барча ишларни қамраб олиши керак. “Таълим сифати” деган атаманинг ҳам турли талқинлари мавжуд. Баъзилар таълим сифатини ўқитиш сифати билан боғлайдилар. Бошқалар таълим сифатини шахс комиллигининг ривожланиш даражаси билан алоқадор деб ҳисоблайдилар. Шунингдек, бошқа бир гуруҳ таълим сифати деганда битирувчининг олтита мавқе бўйича: касбий фаолиятга, Ватанини ҳимоя қилишга, оилавий ҳаётга, дам олиш вақтини мазмунли ўтказишга, таълимни давом эттиришга, ўз соғлиғи ҳақида қайғуришга, шунингдек, мустақил ҳаётга тайёрлигини тушунадилар. 64 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 02 (2023) / ISSN 2181-1415 Таълим сифати – жамиятда таълим жараёнининг ҳолати ва натижасини ҳамда шахснинг касбий компетентлиги шаклланиши ва ривожланишини жамият талаби ва эҳтиёжига мос келишини аниқлайди. Таълим сифати таълим муассасаси ўқув-тарбиявий фаолиятининг турли қирраларини тавсифловчи кўрсаткичлар мажмуи орқали баҳоланади. Ушбу кўрсаткичларга таълим олувчилар компетентлигининг ривожланишини таъминловчи таълим мазмуни, ўқитиш шакли ва услублари, моддий-техникавий база, ходимлар таркиби кабилар киради. Таълим сифати – инсон ҳаёт фаолияти сифатини ошириш ва аниқ мақсадга эришишда фойдаланиш учун зарур бўладиган, аниқ шароитларда талаб этиладиган билимлар мажмуидир. “Таълим сифати” атамаси қуйидаги омилларга боғлиқ ҳолда турлича аҳамият касб этади: – таълим иштирокчиларининг манфаатлари; – кириш маълумотлари, таълим-тарбия жараёнлари, чиқиш маълумотлари, мақсад ва вазифалар каби тушунчаларнинг ўзаро нисбати; – баҳоланадиган академик соҳанинг хусусиятлари ёки тавсифи. Таълим сифатини ўқитиш сифати деб тушуниш ва буни талабалар сони фоизи билан боғлаш, шахснинг ривожланиш даражасига боғлаш, олий таълим муассасаси битирувчиларининг ишга жойлашган фоизи деб тушуниш, сифат деганда талабаларга дарс берадиган профессор ўқитувчилар салоҳияти каби талқинлар мавжуд. Таълим сифати: давлат таълим стандартларига мослик; истеъмолчи талабларига мослик каби иккита жиҳатга эга. Бу икки жиҳат таълим сифатини таъминловчи кўрсаткич бўлиб ҳисобланади. Таълим сифати қабу