Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
Сущность и содержание педагогической деонтологии
Barno SAPAEVA (school”) · Keywords: -/© in Science LLC. (Received in revised form among students of “Temurbek School” are shown in the article.)
Общество и инновации · 4 · 104-109 · 2022
Аннотация
Калит сўзлар: Мақолада “Темурбеклар мактаби” ўқувчиларида Коммуникатив коммуникатив компетентликни ривожлантиришнинг компетентлик, педагогик-психологик хусусиятлари, омиллари, шарт- компетентлик, шароитлари кўрсатиб ўтилган. Айниқса, ўқувчиларда ўқув фаолияти, когнитив, коммуникатив компетентликни ривожлантиришда ўқув рефлексив, фаолиятининг хусусиятлари, билим даражаси, шахсий лингвистик, сифатлари, рефлексив жараёнлар муҳим эканлиги тафаккур, кўрсатиб ўтилади. 1 Independent Researcher, University of Public Security of the Republic of Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2023) / ISSN 2181-1415 ижодий фикрлаш, мулоқот маданияти, тил кўникмалари, тузилмавий ёндашув, функционал ёндашув. Педагогические условия развития коммуникативной компетентности у учащихся «Темурбеклар мактаби» АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье рассмотрены педагогико-психологические коммуникативная особенности, факторы, условия развития коммуникативной компетентность, компетентности у учащихся «Темурбеклар мактаби». компетентность, Показано, что особенности их учебной деятельности, уровень учебная деятельность, познавательная, знаний, личностные качества, рефлексивные процессы рефлексивная, имеют особое значение в развитии коммуникативной лингвистическая, компетентности в обучении. мышление, образное мышление, коммуникативная культура, языковые навыки, структурный подход, функциональный подход. Коммуникатив компетентликни шакллантириш ўқувчининг фаоллиги ва унинг когнитив фаоллигини ривожлантириш каби дидактик шарт билан бевосита боғлиқ. П.Я. Гальперин, Н.Ф. Тализина ўз концепциясининг асоси сифатида идрокни эмас, балки қўлланиладиган билим ва кўникмаларга адекват бўлиши керак бўлган фаолиятни (ташқи – амалий ёки ички – ақлий) оладилар [3]. Тадқиқотчиларнинг фикрича, агар улар фаол бўлмаса, ўқувчиларнинг ақлий фаолиятига ҳар қандай таъсир самарасиз бўлади, яъни фақат ўқувчининг ўзи фаоллиги орқали ҳар қандай таълим дастурини ўзлаштириши мумкин. Олимлар ўқувчи ўқув фаолиятининг қуйидаги босқичларини аниқлаган [4]: – материални мўлжалга олиш; – ташқи моддий фаолият; – баланд овоздаги тил ҳаракати; – ўзингиз ҳақидаги лингвистик ҳаракат; – ақлий ҳаракат. Мазкур концептуал ғоялар ўқув ва когнитив фаолиятни ташкил этишнинг махсус тизимини яратишда намоён бўлади. Бу жараёнда ўқувчилар томонидан янги маълумотларни фаол ўзлаштириш содир бўлади ҳамда бу эса уларнинг ютуқларига айланади. Тафаккурни, жумладан, ижодий фикрлашни экспериментал тадқиқ этиш натижалари Д.Н. Богоявленский, С.Ф. Жуиков ва бошқа шу каби олимларнинг тадқиқотларида ҳам ўзининг аниқ аксини топди. Улар ўз асарларида она тилини ўзлаштиришнинг психологик механизмларини, ўқувчиларнинг билиш ва ижодий қобилиятларини муваффақиятли ривожлантириш йўлларини очиб беради. Шундай қилиб, Д.Н. Богоявленский ўқувчиларга она тилини ўргатишда улар олдида маълум вазифалар – муаммолар пайдо бўлган тақдирда муваффақиятли когнитив фаолият учун шароит яратиш мумкинлигини таъкидлайди [1]. Мазкур қараш С.Ф. Жуиков ва 105 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2023) / ISSN 2181-1415 унинг шогирдлари томонидан олиб борилган илмий тадқиқот ишларида ривожлантирилган. С.Ф. Жуиковнинг таъкидлашича, мактаб ўқувчиларининг грамматикани ўзлаштиришдаги ижодий қобилиятларини намоён қилишга муаммоли ёндашув амалга оширилганда бундай шароитлар ёрдам беради [5]. Бу жараёнда кўп нарса ўқитувчи фаолиятига, яъни ўқувчиларнинг таълим фаолиятини фаоллаштиришга, уларнинг ижодий имкониятларини очиб беришни рағбатлантиришга боғлиқ. Шундай қилиб, биз ўқитувчининг касбий-педагогик фаолиятини ўқувчиларда коммуникатив компетентликни шакллантиришнинг муҳим дидактик шарти сифатида белгилаймиз. Ўқувчилар билан ўзаро муносабат шундай бўлиши керакки, ўқитувчи ўз ўқув ва когнитив фаолиятининг объекти сифатида ҳаракат қиладиган ўқувчининг фаолиятини ташкил қилиши ва назорат этиши мумкин. Психологияда бундай жараёнлар рефлексив дейилади. Рефлексив жараёнлар деганда шахслараро ўзаро таъсирга ҳамроҳ бўладиган ва мулоқот иштирокчиларининг мотивлари ва ниятлари, уларнинг коммуникатив вазиятни идрок этишнинг ўзига хос хусусиятлари тўғрисида тасаввур ҳосил қилиш имконини берадиган жараёнлар тушунилади [9]. Ю. Кулюткиннинг фикрича, рефлексив жараёнлар – бу бир шахс (ўқитувчи) томонидан бошқа шахс (ўқувчи)нинг “дунёнинг ички расми”ни акс эттириш жараёнлари. Ўқитувчи фаолияти нафақат ўқувчининг ички дунёсини қайта ишлаб чиқаришни, балки уни ўқитиш ва тарбиялаш мақсадида фаол, мақсадли ўзгартиришни ҳам ўз ичига олади. Агар бу ўзгаришлар ўқувчининг ўз фаоллиги билан амалга оширилишини ҳисобга олсак, ўқитувчининг вазифаси ушбу фаолиятни рағбатлантирадиган шарт-шароитларни яратишдан иборат, деган хулосага келишимиз мумкин. Замонавий фанда ўқувчилар фаолиятига педагогик раҳбарлик қилиш функцияларининг икки тури ажратилади [7]. Биринчиси, ўқитувчи ушбу фаолиятнинг предмети мазмунини қуришда (мазмунни, ўқитиш усулларини танлайди). Икк
Доказательный фрагмент
«Калит сўзлар: Мақолада “Темурбеклар мактаби” ўқувчиларида Коммуникатив коммуникатив компетентликни ривожлантиришнинг компетентлик, педагогик-психологик хусусиятлари, омиллари, шарт- компетентлик, шароитлари кўрсатиб ў…»
Образец извлечения
Демо-превьюКалит сўзлар: Мақолада “Темурбеклар мактаби” ўқувчиларида Коммуникатив коммуникатив компетентликни ривожлантиришнинг компетентлик, педагогик-психологик хусусиятлари, омиллари, шарт- компетентлик, шароитлари кўрсатиб ў… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- 2181-1415/© 2023 in Science LLC, deontologiya, деонтология, профессиональные нормы, professional norms, профессиональной самореализация, deontology, kasbiy normalar, kasbiy o‘zini-o‘zi anglash, professional self-realization
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
МонографииK.J.Murodov2026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025