Правовые вопросы определения родословной детей исходя из современных реалий

Аннотация

Калит сўзлар: Боланинг насл-насабга бўлган ҳуқуқи, яъни бола бола ҳуқуқлари, ўзининг аждодлари ҳақида билиш ҳуқуқи муҳим ота-онанинг умуминсоний ҳуқуқ ва қадрият саналади. Чунки ҳар киши мажбуриятлари, ўз аждодлари кимлигини билиш орқали ҳаёт йўлини насл-насаб, боланинг келиб чиқишини қуриш, ўзининг ўтмишига таяниш, аждодлари билан аниқлаш, фахрланиш ва келажагини шу асосда қуришга ҳақлидир. қариндошлик, Насл-насаб кишининг исм-шарифи ва ном танлашига ҳам эр-хотиннинг таяниладиган мезонлардан биридир. Қолаверса, насл- мажбуриятлари, насаб оилавий муносабатларга киришишга ҳам муайян оталикни аниқлаш, суррогат оналик. таъсирни ўтказади. Шунингдек, боланинг насл-насабини билиши унинг қариндошлик алоқаларини аниқлашга ҳамда шу асосда ўз қариндошлари билан ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгилашда ҳам муҳим ўрин тутади. 1 Independent researcher, High School of Judges under Supreme Council of Judges of the Republic of Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2023) / ISSN 2181-1415 Правовые вопросы определения родословной детей исходя из современных реалий АННОТАЦИЯ Ключевые слова: Право ребенка на генеалогию, то есть право ребенка права ребенка, знать о своих предках, считается важным родительские общечеловеческим правом и ценностью. Потому что обязанности, каждый имеет право строить жизненный путь, зная, кто генеалогия, установление его предки, опираться на свое прошлое, гордиться своими происхождения ребенка, предками и на этой основе строить свое будущее. родство, Происхождение является одним из критериев, обязанности супругов, используемых для выбора имени и фамилии человека. установление отцовства, Кроме того, родословная оказывает определенное влияние суррогатное материнство. на вступление в семейные отношения. Также знание родословной ребенка играет важную роль в определении его родственных связей и на этой основе в определении его прав и обязанностей с его родственниками. Ҳар бир боланинг мавжудлиги факти расман тан олиниши керак. Исмга ва фуқароликкка бўлган ҳуқуқнинг амалга оширилиши болага ўз ҳуқуқларидан фойдаланиш имкониятини беради. Боланинг туғилиши рўйхатга олинганидан кейин давлат боланинг мавжудлигини расман тан олади, бундан ташқари, рўйхатга олиш асосида унинг келиб чиқиши, яъни насл-насаби ва ота-онаси (онаси ва отаси) билан қариндошлиги ўрнатилади. Бола ҳуқуқлари Декларациясининг 3-принципи “бола туғилгандан бошлаб исм олиш ҳуқуқига эга бўлиши керак”лигини белгилайди. Фуқаролик ва сиёсий ҳуқуқлар тўғрисидаги халқаро Пактга кўра,ҳар бир бола туғилгандан кейин дарҳол рўйхатдан ўтиши ва исмга эга бўлиши лозим”. Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги Конвенциянинг 7-моддаси ҳам болани туғилгандан кейин дарҳол рўйхатдан ўтказишга мажбур қилади: “бола туғилгандан кейин дарҳол рўйхатдан ўтиши шарт ва туғилган пайтдан бошлаб исм ва фуқаролик олиш, шунингдек, имкон даражасида ўз ота-онасини билиш ва уларнинг эътироф этиш ҳуқуқига эга ҳисобланади”. Бундан ташқари, бола ҳуқуқлари тўғрисидаги Конвенция боланинг исм, миллат ва оилавий муносабатларга бўлган ҳуқуқини боланинг индивидуаллиги(identity)ни сақлаб қолиш ҳуқуқи деб ҳисоблайди. Иштирокчи давлатлар боланинг ушбу ҳуқуқини, қонунда назарда тутилганидек, ноқонуний аралашувга йўл қўймасдан ҳурмат қилишга мажбурдирлар. Агар бола ўз шахсиятининг бир қисми ёки барча элементларидан ноқонуний равишда маҳрум бўлса, иштирокчи давлатлар унга имкон қадар тезроқ унинг индивидуаллигини тиклаш учун зарур ёрдам ва ҳимоя кўрсатадилар. “Бола ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисида”ги Қонуннинг 9-моддасида “ҳар бир бола туғилган пайтдан эътиборан фамилия, исм, ота исми олиш, миллати ва фуқаролигига эга бўлиш ҳуқуқига, шунингдек, уларни сақлаб қолиш ҳуқуқига эга”лиги белгиланган. Демак, ҳар бир бола туғилган пайтдан бошлаб исм олиш ҳуқуқига эга, шу билан бирга, боланинг туғилишини рўйхатдан ўтказиш жойи ва тартиби оилавий қонунчилик билан белгиланади. Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 10 ноябрдаги 704-сонли қарорига илова “Туғилганликни қайд этиш билан 87 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2023) / ISSN 2181-1415 боғлиқ комплекс давлат хизматларини кўрсатишнинг Маъмурий Регламенти” 6-банди биринчи хатбошисига кўра “Бола туғилган жойдаги тиббиёт муассасаси ходими бола туғилганидан сўнг 1 иш куни ичида бола ва унга бериладиган фамилия, исм ва ота исми, ота-она ва уларнинг никоҳи ҳақидаги маълумотларни “Туғилиш ва ўлимни, шу жумладан, перинатал ўлимни электрон рўйхатга олиш” ахборот алмашинуви тизимига киритади”. Мазкур Регламентнинг 7-бандига кўра ФҲДЁ бўлими “Ариза берувчиларнинг исталган вақтдаги талабига асосан туғилганлик ҳақидаги гербли гувоҳномани экстерриториал тамойил асосида расмийлаштириб беради”. Бугунги кунда бундай гувоҳномалар бола туғилган жойдаги тиббиёт муассасаси томонидан ҳам берилмоқда. ОКнинг 60-моддаси биринчи қисмига кўра “боланинг шу онадан туғилганлиги (оналик) фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд қилиш органи томонидан тиббий муассасанинг ҳужжатлар