Развитие двигательных качеств у учеников старших классов средствами нетрадиционных подвижных игр

Аннотация

Калит сўзлар: Тадқиқот юқори синф ўқувчиларининг дарс жараёнида методика, ноанъанавий ҳаракатли ўйинлардан самарали фойдаланиш юқори синф ўқувчилари, орқали ҳаракат сифатларини ривожлантиришга ноанъанавий ҳаракатли бағишланган. Ўзбекистон Республикасининг ҳозирги давр ўйинлар, ҳаракат қобилияти ва босқичида кичик ёшдаги мактаб ўқувчиларининг жисмоний сифатларини тарбия муаммолари кўриб чиқилган. Бошланғич синф ривожлантириш, ўқувчиларнинг ҳаракат қобилиятларини ривожлантириш жисмоний хусусиятлар. учун табақалаштирилган дастурлаш орқали мактабда жисмоний тарбия фани муаммоларини ҳал қилишни такомиллаштиришга имкон берадиган ва дарс шакли билан боғлиқ янги ёндашувларни ишлаб чиқиш масалалари кўриб чиқилади. Ишлаб чиқилган услубнинг ижобий таъсири аниқланади. 1 Lecturer, Department of Sports Management Termez State University. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2023) / ISSN 2181-1415 Развитие двигательных качеств у учеников старших классов средствами нетрадиционных подвижных игр АННОТАЦИЯ Ключевые слова: Исследование посвящено развитию двигательных методика, качеств учащихся старших классов путем эффективного ученики старших классов, использования в ходе урока нетрадиционных народных школьники, подвижных игр. Рассмотрены проблемы физического нетрадиционные подвижные игры, воспитания учеников младших классов на современном развитие двигательных этапе развития Республики Узбекистан. Рассмотрены навыков и качеств, вопросы разработки новых подходов, связанных с формой физические урока, которые позволяют совершенствовать решение характеристики. задач физического воспитания в школе посредством дифференцированного программирования развития двигательных качеств старшеклассников. Определен положительный эффект разработанного метода. КИРИШ Ўсиб келаётган ёш авлоднинг ҳар томонлама жисмонан тарбияланиши жамиятнинг энг муҳим вазифаларидан биридир. Жисмоний тарбия жараёнида мустаҳкам саломатлик, кучли ирода, юқори самарадорлик ва фаолликни шакллантириш шахснинг интеллектуал ривожланиши ва жисмоний камол топишига асос бўлади. Жисмоний тарбия таълим жараёни бўлиб, таълим тизимининг ажралмас ва муҳим элементидир. Таълим тизимидаги жисмоний тарбиянинг асосий мақсади ўқувчи шахсини ақлан, жисмонан, ижтимоий фаолликка эга бўлган ҳар томонлама уйғун ва ҳар томонлама ривожланган шахс бўлиб етишишини таъминлашдан иборат [1]. Шахснинг уйғун ривожланиши қуйидаги жисмоний сифатларни ривожлантиришни ўз ичига олади: булар куч, эгилувчанлик, чаққонлик, тезлик, чидамлилик, сакровчанлик каби сифатлардир [1, 2]. Жисмоний сифатларни тарбиялаш бўйича фаол ва мақсадли машғулотлар тананинг барча тизимларининг ривожланиш жараёнини тезлаштиради ва сифат жиҳатидан ўзгартиради. Яхши жисмоний тайёргарлик асосий жисмоний сифатларнинг ривожланиш даражаси билан белгиланадиган барча турдаги ўқув машғулотларида, яъни меҳнатда ва спорт фаолиятида ишчанлик қобилиятининг асоси бўла олади [3, 4]. Бошланғич синф ўқувчилари учун жисмоний тарбия дастурида мактаб ўқувчиларининг ҳаракат қобилиятларини ривожлантиришга катта эътибор берилган [5]. Дастурдаги ҳаракат кўникмалари ва қобилиятларини шакллантириш ва такомиллаштиришга бағишланган ҳар бир бўлимида ҳаракат сифатларини ривожлантириш учун материаллар бериб борилган [5, 6]. Болаларнинг жисмоний сифатларини ривожлантиришга қаратилган жисмоний тарбия воситаларидан П. Лесгафт ҳаракатли ўйинларга катта эътибор берган, у боланинг қониқиш ҳисси билан боғлиқ машқларнинг болага ҳар томонлама таъсир қилиш воситаси сифатида кўрган. Ўйин нафақат танани бошқариш қобилиятини, балки хатти-ҳаракатларни тартибга солишни ҳам ривожлантириши керак. Ўқувчиларнинг жисмоний тайёргарлиги даражасини 62 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2023) / ISSN 2181-1415 ошириш ва саломатлигини мустаҳкамлашга қаратилган жисмоний тарбия дарсини оптималлаштириш жараёнини ўрганиш доимо долзарб мавзу бўлиб келган [7]. Ҳаракатли ўйинлардан фойдаланиш болаларнинг ҳаракат қобилиятини ривожлантириш, ҳар томонлама жисмоний ривожланиш ва соғлиғини мустаҳкамлаш учун катта аҳамиятга эгадир [8, 9]. Илмий ва услубий адабиётларни таҳлил қилиш ўйинлар сони, такрорий такрорлашлар сони, дам олиш оралиғи ва уларнинг ҳаракат қобилиятларини ривожланиш динамикасига ўзаро таъсири масаласини янада илмий асослашни талаб қиладиган нарсани аниқлашга имкон берди. Ушбу муаммони ҳал қилиш нафақат ўқувчиларнинг жисмоний тарбия жараёнини яхшилашга, балки уларнинг янада самарали ҳаракатини таъминлашга имкон беради. Буларнинг барчаси режалаштирилган мавзуни ишлаб чиқишнинг долзарблиги ва мақсадга мувофиқлигига олиб келади. Олинган натижаларнинг амалий аҳамияти очиқ ўйинлардан фойдаланган ҳолда жисмоний тарбия дарсларини ташкил этиш методикасини ишлаб чиқишда; таълим муассасаларида юқори синф ўқувчилар жисмоний тарбиясининг педагогик муаммоларини ҳал қилишга қаратилган турли хил ҳажмдаги ҳаракат фаолияти билан унинг қисмлари мазмунини қуришда намоён бўлади. Жисмоний т