Морфофизиологические изменения репродуктивных органов коров в лактационный и послеродовой периоды.

Аннотация

Мақолада сигирлар бўғозлик ва туққандан кейинги даврларда репродуктив органларида ва бачадон шиллиқ қаватида бўладиган морфологик ва физиологик ўзгаришлар келтирилган. Аннотация. В статье рассматриваются морфологические и физиологические изменения, которые коровы ис- пытывают в своих репродуктивных органах и слизистой оболочке матки в молочнице и в послеродовой период. Annotation. The article discusses the morphological and physiological changes that cows experience in their reproduc- tive organs and the uterine mucosa in thrush and in the postpartum period. Калит сўзлар. гинекология, препарат, эндометрит, профилактика, катетр, сариқ танача, бачадон субинволюцияси, сигирлар, таналар, пуштсизлик, сперма, бачадон, йўлдош, шиллиқ қават. Ключевые слова. гинекология, медикаментозное лечение, эндометрит, профилактика, катетер, желтое тело, субинволюция матки, коровы, тела, поджелудочная железа, сперма, матка, плацента, слизистая оболочка. Key words. gynecology, medical treatment, endometritis, prevention, catheter, corpus luteum, subinvolution of the uterus, cows, bodies, pancreas, sperm, uterus, placenta, mucous membrane. Мавзуни долзарблиги: Республикамиз чорва- эрта аниқлаш усуллари ҳамда самарали даволаш, олди- чилигида амалга оширилаётган туб ислоҳатлар ва ни олиш чора тадбирларини ишлаб чиқиш ва такомил- кенг-кўламли таркибий ўзгаришлар натижасида йил- лаштиришга қаратилган кенг қамровли чора-тадбирлар дан-йилга чорва молларининг бош сони кўпайиб, амалга оширилмоқда. маҳсулдорлиги ошиб бормоқда. Бу борада чорва мол- Юқоридагиларни инобатга олиб сигирларни аку- лар касалликларига қарши курашишга қаратилган, шер- гинекологик касалликларини келтириб чиқарувчи жумладан, маҳсулдор қорамолларни бепушт бўлиб ҳамда туққандан кейин жинсийорганларда бўладиган қолиши ва туққандан кейинги жинсий касалликларни морфологик ва физологик ўзгаришларни ўрганиб даво- 75 Maxsus son 2023 VETERINARIYA MEDITSINASI МОРФОЛОГИЯ ВА ПАТОМОРФОЛОГИЯ лаш ва олдини олиш ишларини олиб долзарб вазифалар- одатда, туғишдан кейин 10-13 кун давом этади. дан биридир. - Бирламчи эпителий ҳосил бўлиши-базал қатлам Тадқиқот материаллари ва усуллари. Сигирлар- хужайраларидан бир хил қоплағич ва безли эпителий ни бепуштликка, насл бериш қобилятини сусайишига, ҳосил бўлади, бу жараён, одатда, туғишдан кейин 23 кун бола ташлашга, янги туғилган бузоқларнинг яшавчанлик давом этади. қобилятини пасайишига турли омиллар сабаб бўлиши - Мўл-кўл пролеферация-бунда хужайралар урчиб, мумкин. Ҳайвонларни сақлаш, озиқлантиришдаги кўпайиб бир қаторли эпителий кўп қаторли цилиндир- ва асраш технологияларида бўладиган нуқсонлар, симон эпителийга айланади, бу жараён 35 кунгача давом микроиқлим параметрларини ноқулайлиги, яйратиш- этади. ни (мационни) бутунлай йўқлиги, бўғоз сигирларни ўз - Эмбриотроф ҳосил қилишга тайёргарлик- бачадон вақтида сутдан чиқармаслик ҳамда жинсий органларда безларида протоплазмага бой ва секреция белгиларига бўладиган яллиғланиш ва юқумли бўлмаган функцио- ега бўлган бакалсимон ҳужайралар ҳосил бўлиши билан нал ўзгаришлар. Сигирларни насилсизлигининг олдини характерланади, бу ҳолат, одатда, туғишдан кейинги 45- олиш тадбирларида ҳайвонларнинг жинсий аъзоларини 60 кунга бориб айниқса яққол намаён бўлади. физологик жихатдан тўлақимматли эканлигини аниқлаш Бачадон эпителийсини электрон микроскопда му- юзасидан клиник ва лаборатория текширишлари олиб фассал текшириш натижасида шу нарса аниқландиким, боришга биринчи даражали ахамият берилади. Фер- сигирларда бўғозлик бошлангандан кейин безли эпите- маларда сигирларни уруғлантириш учун энг мақбул лий ҳужайраларининг суюқлик (секрет) ишлаб чиқариш вақтни танлаш ва бу ишнинг самарадорлигини ошириш турлари алмашинади ва микроструктураси анчагина мақсадида туққан ҳайвонлар жинсий органларини ти- ўзгаради. Икки типдаги хужайралар аниқланган: ки- кланиш динамикасини мунтазам кузатиб боришни йўлга прикли хужайралар – ички тузилиши сперматозоидлар- қўйиш керак. Бундан ташқари, илмий-тадқиқотлардан нинг хивчинларига ўхшаш бўлиб узун киприкли бўлади олинган маълумотларга қараганда, туғишдан кейин- ҳамда тукли ҳужайралар – протоплазмасида калта, ги ўзгаришларни меъёрда бўлиши ва бу жараён сусай- нотўғри шакилли ва оддий тузилган ўсимталар бўлади. иб қолган тақдирда уни тезлаштириш мумкин экан, бу Фолликуляр фаза (куйикиш) даврида фақат тукли ху- сервис даврини ҳамда туғишлар оралиғидаги даврни жайралар суюқлик ишлаб чиқариб, бу суюқлик, шаф- қисқартиришга имкон беради. фоф муцин секрет томчиларини ишлаб чиқаради, бу Тадқиқот натижалари. Сигирлар жинсий органлар томчилар хужайра менбранаси орқали сизиб ўтади, яъни функционал ҳолатини аниқлаш учун туғишдан кейинги типик мерокрин суюқлик (секреция) содир бўлади. Лю- 10-17 кун ўтгач, сигирларнинг жинсий органлар ҳолати тени фазаси даврида қисир сигирларда мерокрин секрет клиник кўриб чиқилади ва ректал текширилади. Кўп ма- (суюқлик) чиқиши анча кўпаяди. ротаба (такрор-такрор) куйга келадиган ҳайвонлар ҳам Бўғозликнинг илк даврида бачадонда бластоцидлар албатта т