Развитие читательной грамотности в группах дошкольной подготовки

Аннотация

Ключевые слова: Одним из основных направлений государственных вариативность, требований к развитию детей дошкольного возраста дисперсия, является развитие речи, чтения и грамотности. В данной конструктив, статье даны рекомендации по развитию речи, дискурс, коммуникация, коммуникативных и письменных навыков детей компетентность, подготовительных групп. развитие, Я-концепция, интеграция, требования состояния, профилактика. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyev “Zamonaviy maktabgacha ta’lim sog‘lom va barkamol avlodni voyaga yetkazishda muhim o‘rin tutadi” deya ta’kidlaydi. Shu asosida 2017-yil 30-sentabrdagi PQ–3305-son [1] “O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta’lim vazirligi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”gi qarori [1] hamda 2016-yil 29-dekabrdagi PQ–2707-son “2017–2021-yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga [2] muvofiq Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 21-noyabrdagi 929-son “O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta’lim vazirligi to‘g‘risidagi nizomi [3] Maktabgacha ta’limga bolalarni sifatli tayyorlash, maktabgacha ta’lim tashkilotlarida moddiy texnika bazasini mustahkamlash, maktabgacha ta’lim tashkilotlarining davlat va nodavlat tarmog‘ini kengaytirish va shu orqali maktabgacha ta’limga bola qamrovini oshirish va sohaga ilg‘or xorij tajribalarini tatbiq qilish imkonini berdi. Maktabga qabul qilish bolaning hayotida yangi yosh davri – boshlang‘ich maktab yoshi boshlanishini anglatadi, uning etakchi faoliyati ta’lim olishdir. Olimlar, o‘qituvchilar va ota-onalar maktab ta’limi nafaqat samarali, balki ularga g‘amxo‘rlik qilayotgan bolalar uchun ham, kattalar uchun ham foydali, yoqimli, kerakli bo‘lishi uchun barcha sa’y- harakatlarini qiladilar. – qat’iy tartibga solingan maktab tipidagi o‘qitishdan voz kechish; – turli xil shakllarda bolalarning jismoniy faolligini ta’minlash; – ta’limni tashkil qilishning turli shakllaridan, shu jumladan bolalarning turli xil maxsus faoliyatidan foydalanish; – faoliyatning bolalarning kundalik hayoti, ularning mustaqil faoliyati (o‘yin, badiiy, konstruktiv va boshqalar) bilan o‘zaro bog‘liqligini ta’minlash; – ta’sirlikdan foydalanish va o‘quv mazmunini loyihalashtirish; – bolalar faoliyati mazmunini funksional ravishda simulyatsiya qiladigan va uni boshlaydigan rivojlanayotgan mavzu muhitini yaratish; – bolalarning fikrlash, tasavvur va qidiruv faoliyatini faollashtiradigan usullardan keng foydalanish. Muammoli elementlarni, turli xil yechimlarga ega bo‘lgan ochiq turdagi muammolarni o‘rgatish bilan tanishtirish; – o‘yin texnikasi, o‘yinchoqlardan keng foydalanish; – bolalar uchun hissiy jihatdan muhim vaziyatlarni yaratish; – bolaning tengdoshlariga e’tiborini qaratish, u bilan muloqot qilish va undan o‘rganish imkoniyatini berish (va nafaqat kattalardan); 304 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 11 (2022) / ISSN 2181-1415 – kattalar va bolalar o‘rtasidagi o‘zaro muloqotning dialogli shaklini ajratib ko‘rsatish, bu bolalarning faolligi, tashabbuskorligi, kattalarga hurmat va ishonchini rivojlantirishni ta’minlaydigan ta’lim jarayonida yetakchi sifatida; – har bir bolaga qulaylik va muvaffaqiyat hissini beradigan bolalar jamoasini shakllantirish. Bunday ish bolalarga 6-7 yoshdagi inqirozni og‘riqsiz ravishda yengishga, o‘yindan yangi yetakchi faoliyatga – ta’limga o‘tishga yordam berish uchun mo‘ljallangan. Hozirgi kunda kimdir tez-tez savolni eshitadi: bolani maktabga kim tayyorlashi kerak, boshlang‘ich sinflarda muvaffaqiyatli o‘qish uchun kim javobgar – ota-onalar, bolalar bog‘chasi o‘qituvchilari va o‘qituvchilari, maktab? Hamma ota-onalar ham farzandi bilan o‘qish uchun bo‘sh vaqtga ega emaslar. Ba’zilar buni qanday qilib to‘g‘ri qilishni bilishmaydi. Bunday hollarda bolani tayyorlashni mutaxassislarga topshirish yaxshiroqdir. Bir nechta variant mavjud: – bolani maktabdagi tayyorgarlik guruhiga yozish; – xususiy o‘qituvchining xizmatidan foydalanish; – bolani bolalar bog‘chasiga yozib qo‘yish; – bolalarni rivojlantirish markazlarini izlash. Shunday qilib, bolalarni maktabga tayyorlashning maqsadi ta’lim faoliyatining har qanday o‘ziga xos elementlarini o‘zlashtirish emas, balki maktabda o‘qish uchun zarur shart-sharoitlarni yaratishdir. Treningga tayyorgarlikning asosiy tamoyillari: 1. Rivojlanish, o‘qitish va ta’limning birligi; 2. Bolalarning yoshi va individual xususiyatlarini hisobga olish; 3. Integratsiyalashgan yondashuv; 4. Tizimli va izchil; 5. Variatsiya va dispersiya; 6. Ong va ijodiy faoliyat; 7. Ko‘rinish; 8. Mavjudligi va yetarliligi. O‘yin va samarali faoliyat bolaning yetakchi faoliyati sifatida qaraladi. Treningga tayyorgarlik ko‘rishning asosiy vazifalari: – sog‘liqni saqlash va mustahkamlash; – aqliy funksiyalar va shaxs xususiyatlarini rivojlantirish; – o‘qishga tayyorgarlik va maktabda o‘qitish o‘rtasidagi uzviylikni ta’minlash. Integratsiya quyidagi printsiplarga asoslanadi: – san’atning barcha turlarini va turli