НАУЧНО-ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ИНТЕГРАЦИИ ОБУЧАЮЩИХ ПРЕДМЕТОВ В НАЧАЛЬНЫХ КЛАССАХ

Аннотация

In this article, the general features of interdisciplinary integration and integration lessons in elementary grades are described in detail, and the requirements and conditions of some lessons are highlighted. In this article, the possibilities of integration of educational subjects in primary classes and the importance and influence of this method of education on children's learning in the educational process are discussed. Key words: integrated lessons, integration, educational efficiency, primary education, interdisciplinary integration. НАУЧНО-ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ИНТЕГРАЦИИ ОБУЧАЮЩИХ ПРЕДМЕТОВ В НАЧАЛЬНЫХ КЛАССАХ Аннотация. В данной статье подробно описаны общие особенности межпредметной интеграции и интеграционных уроков в начальных классах, а также выделены требования и условия проведения некоторых уроков. В данной статье обсуждаются возможности интеграции учебных предметов в начальных классах, а также значение и влияние этого метода обучения на обучение детей в образовательном процессе. Ключевые слова: интегрированные уроки, интеграция, эффективность образования, начальное образование, межпредметная интеграция. 71 30-Sentabr, 2024-Yil So'nggi yillarda ta'lim tizimida jahon fani va madaniyatining ilg'or yutuqlarini o'zida jamlagan, o'tmish ajdodlarimiz aql-zakovati mahsuli sifatida yaratilgan milliy-ma'naviy qadriyatlarimizga tayangan, yangi avlod tarbiyasida zamonaviy ta'lim usullarini shakllantirish muammosi yuzaga keldi. Barkamol avlod jamiyat taraqqiyotining asosidir. Shuning uchun ham mamlakatimizda ma'naviy barkamol, barkamol avlodga ta'lim-tarbiya berish davlat siyosati darajasiga ko'tarilgan. 2017-2021 yillarda O'zbekiston Respublikasini rivojlantirish bo'yicha harakatlar strategiyasi va boshqa me'yoriy hujjatlarda uzluksiz ta'lim tizimini isloh qilish vazifalari belgilangan bo'lib, bu ta'lim jarayonida o'quvchilar bilan davlat miqyosidagi ishlarni muvaffaqiyatli amalga oshirish, ularni barkamol avlod sifatida shakllantirishga asos bo'ldi. Zero, Prezidentimiz Sh.Mirziyoyevning "biz ta'lim-tarbiya tizimining barcha faoliyatini bugungi zamon talablari asosida takomillashtirish va rivojlantirishni birinchi darajali vazifamiz deb bilamiz", degan fikri muhim ahamiyat kasb etadi. Pedagogik amaliyot shuni ko'rsatdiki, maktab ta'limida fanlararo aloqani yo'lga qo'yish bugungi kunda fan va jamiyat hayotida kechayotgan integratsiya jarayonlarining yorqin ifodasidir. Bu bog'lanuvchanlik o'quvchilar tomonidan bilimlarni ongli o'zlashtirishda, ularning dunyo haqidagi yaxlit tasavvurlarini rivojlantirishda va amaliy va ilmiy-metodik tayyorgarligini oshirishda muhim rol o'ynaydi. Bunday tayyorgarlik umumiy o'rta ta'lim bitiruvchilariga o'zlashtirgan bilim, ko'nikma va malakalarini dars va darsdan tashqari mashg'ulotlarda, ishlab chiqarishda va umuman har qanday faoliyatda erkin qo'llash imkoniyatini beradi. Fan yutuqlari va ularning kishilar hayotidagi o'rni rivojlangan mamlakatlarda maktab ta'limining mazmuni va tuzilishiga ta'sir etmaydi. Mamlakatimizda ta'lim sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar natijasida o'quv soatlari keskin qisqartirildi, o'quv materiallari mazmuni modernizatsiya qilindi. Turli o'quv predmetlarini o'qitishda soatlarning qisqarishi natijasida o'quv materiallarining mazmuni ilmiy jihatdan murakkablashadi, o'quvchilarga qo'yiladigan talablar ortadi, ta'limda ayrim pasayishlar kuzatiladi. O'quvchilar tomonidan o'quv materiallarini o'zlashtirishda sodir bo'ladigan bunday qisqartirishlar yosh avlodning intellektual rivojlanishiga ta'sir qilmaydi. Bu holat esa o'qituvchilardan o'quvchilarga turli hodisalarni bir fandagi qarama-qarshiliklar asosida o'rganishni taqozo etadi. Tabiat hodisasi, ularning tuzilishi, mohiyati va vazifasi, qonuniyatlarini o'rganish o'quvchilar tafakkurida analogiya, analiz va sintez, abstraktsiya, umumlashtirish, induktiv va deduktiv fikr yuritish kabi fikrlash operatsiyalarini rivojlantirishga yordam beradi. Kadrlar tayyorlash milliy modelida tabiat va jamiyat to'g'risidagi fanning yangi fundamental va amaliy tadqiqot yo'nalishlarini ishlab chiqish, ilmiy salohiyatga ega yuqori malakali va pedagog kadrlar tayyorlash, shu asosda Jahon ilm-fani integratsiyasi darajasida ilmiy 72 30-Sentabr, 2024-Yil savodxonlik va malakani oshirish, umumta'lim maktablarida ta'lim va tarbiya mazmunini yangilash, sifat va samaradorlikni oshirish, erkin fikrlaydigan, mamlakatimiz istiqlol mafkurasiga sodiq ijodkor shaxsni tarbiyalash, boshlang'ich ta'lim samaradorligini oshirishga monand. Shu nuqtayi nazardan, fan olaqo kommunikatsionallik qonuniyatlarini yaratish, kommunikatsionallik tizimini tarkib toptirish ta'limdagi proaktiv vazifalarni hal etishni ta'minlaydi. Fanlararo aloqa nazariyasi taraqqiyotida tabaqalashtirilgan vaziyat hukmron bo'lsa-da, amaliyotda integratsiya, o'zaro ta'sir fanning ijtimoiy ahamiyatini yanada oshiradi. So'nggi yillarda olib borilayotgan Fanlararo aloqa muammolarini hal etishga bag'ishlangan ilmiy tadqiqotlar ijtimoiy hayot talabidir. Boshlang'ich ma