Формирование биотехнологических процессов в общественном развитии: проблемы и предложения

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада ижтимоий тараққиёт маҳсули бўлган биотехнологик жараёнлар, биотехнологик жараёнларнинг ижтимоий-фалсафий таҳлил тараққиёт, қилинган. Инсон геномининг тўла ўқилиши, олдиндан инсон омили, режалаштирилган хусусуятларга эга бўлган штаммларни инсон-жамият-табиат моддий ишлаб чиқариш, ярата билиш, қаримаслик сирларини очиш сари интилиш, маънавий ишлаб чиқариш. бир сўз билан айтганда абадийликка интилиш, бугунги кун фанининг долзарб муаммоларидандир. Бу каби муаммоларни бартараф этиш бўйича илмий, амалий ва методологик таклифлар батафсил муҳокама масаласи сифатида таҳлил қилинган. 1 Dosent, Samarkand State University named after Sharof Rashidov. E-mail: shermanov1983@mail.ru. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 11 (2022) / ISSN 2181-1415 Формирование биотехнологических процессов в общественном развитии: проблемы и предложения АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье представлен социально-философский анализ биотехнологические биотехнологических процессов, являющихся продуктом процессы, социального прогресса. Полное считывание генома прогресс, человека, способность создавать штаммы с заранее человеческий фактор, человек-общество- запланированными особенностями, желание открыть материальное секреты старости, одним словом, стремление к вечности – производство природы, сегодняшняя наука является одной из актуальных духовное производство. проблем. Научные, практические и методические предложения по устранению таких проблем были проанализированы в ходе детального обсуждения. КИРИШ Ривожланган, замонавий биотехнология фанининг асосида унинг улкан ютуқлар манбаи бўлмиш микроорганизмлар дунёси ётади. Шундай экан эришилган ютуқларда кўз илғамас, жажжи организмларнинг ҳам ўз ўрни бор, албатта. Келинг, ушбу тармоқларнинг республикамизда ривожланиши учун нималарга эътибор беришимиз лозимлиги ҳақида фикр юритайлик. Дастлаб, эътиборимизни бутун жаҳон диққат эътиборида турган оқсил танқислиги муаммосига қаратмоқчимиз. Статистик маълумотларга кўра: дунёда оқсил танқислиги йилига деярли 12–15 млн. тоннани ташкил этади. Бу билан боғлиқ бўлган қуйидаги маълумотлар сизларни бефарқ қолдирмайди деб ўйлаймиз: Дунё бўйича 850 млн. дан ортиқ киши оқсилга муҳтож, шундан 200 млн. дан ортиқроғи 5 ёшгача бўлган болалардир. 50 млн. дан ортиқ киши очликдан вафот этади, улардан 40 млн. дан ортиқроғи ёш болалардир. 1 суткада ўртача 11000 ёш бола ҳаётдан кўз юмади [3.6]. Албатта, келтирилган жумлалар ҳар бир инсонни ларзага солмай қўймайди. Хўш, оқсил танқислиги муаммосини ҳал қилиш учун қандай ишлар амалга оширилмоқда, қолаверса, биотехнология саноати бунга қай даражада ҳисса қўшмоқда. АДАБИЁТЛАР ТАҲЛИЛИ Биотехнологик ишлаб чиқариш назарияларини яратиш, уни амалиётга татбиқ этиш ишлари юзасидан мамлакатимиз равнақи, унинг иқтисодини янада юксалтириш мақсадида энг аввало қуйидаги биопрепаратларни ишлаб чиқаришни йўлга қўймоқ зарур: – Озиқ-овқат ва чорвачилик учун оқсил моддалари; – Аминокислоталар (лизин, метионин ва бошқалар); – Органик кислоталар (лимон кислотаси ва уни ўрнини босадиганлар); – Антибиотиклар (биринчи навбатда 4-5 авлодга мансуб антибиотиклар); – Витаминлар; – Ўсимликларни ҳимоя қилиш воситалари ишлаб чиқариш ва ҳ.к. Афсуски, юқоридагилар ҳозиргача мамлакатимизга ташқаридан, валютага келтирилади. Олимларимизнинг қолаверса бугунги кунда таълим олаётган талабаларнинг олдиларига қўйиладиган кўп сонли масалаларнинг энг долзарблари юқоридагилардан иборат. 65 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 11 (2022) / ISSN 2181-1415 Биотехнологиянинг ривожланиши, ўз навбатида унга тегишли бўлган бир неча фанлар бўйича олиб бориладиган илмий-амалий изланишларни жадалланишига олиб келди. Айниқса микроорганизмлар асосида хилма-хил физиологик фаол моддаларни синтез қилиш, бунинг учун керакли ва ижтимоий- иқтисодий самара берадиган, рақобатбардош микроб продуцентларни яратиш, улардан керакли маҳсулотни ажратиб олишни йўлга қўйиш, шу мақсадда ўсимлик ва ҳайвон ҳужайра ва тўқималаридан фойдаланиш масалалари бўйича эришилган ютуқлар юқоридаги фикрларни тасдиқлайди. Биотехнология кўп тармоқли бўлганлиги учун ҳам, уни барча йўналишларини бир мақолада ёки маълум бир илмий тадқиқот ишида очиб бериш анча муаммоли вазифа. Шундай бўлишига қарамасдан, ушбу мақолада биотехнологик жараёнлар тараққиётида бу йўналишнинг тарихи, кечаги, бугунги ҳолати ва эртаси ҳақида фикрлар берилган. Мазкур илмий мақолада замонавий биотехнологик жараёнларниг илмий, амалий ва услубий асосларини ёритишга ҳаракат қилинган, хусусан, глобал ахборотлашган маконда биотехнологик жараёнлар тараққиётининг моддий ва маънавий ишлаб чиқариш жараёнларини ривожлантириш ва унинг ўзига хос бўлган асосий хусусиятлари мамлакатнинг тараққиёт гарови эканлиги ёритиб берилган. Шу билан бир қаторда ҳар қандай шароитда ҳам мамлакатимизнинг барқарор ижтимоий ривожланиши моддий ва маънавий ишлаб чиқариш билан боғлиқ эканлиги илмий фалсафий таҳлил қилинган. Инсониятнинг фалсафий тафаккурида шах