TASHKILOT XODIMLARINING TIBBIY KO‘RIKDAN O‘TISH MUDDATINI NAZORAT QILUVCHI DASTUR YARATISH AHAMIYATI

Аннотация

Ushbu maqolada tashkilot xodimlarining tibbiy ko‘rikdan o‘tish muddatlarini nazorat qilish jarayonini optimallashtirish uchun ko‘rilayotgan chora- tadbirlar yoritilgan. Shuningdek, ushbu maqola ikki qismdan iborat bo‘lib, uning birinchi qismida tizim ish jarayonini qayd etib borish uchun muhim bo‘lgan ma’lumotlar bazasi tushunchalari, ularni boshqarish tizimi tushunchasi hamda ma’lumotlar bazasini shakllantirish jarayonlari keltirilgan. Shu bilan birgalikda, ikki qism dasturiy ta’minot yaratish ishlari va ularga qo‘yiladigan talablarni turli metodlar yordamida tashkil etishni nazarda tutadi. Kalit so‘zlar. Ma’lumotlar bazasi, veb-texnologiya, tibbiy ko‘rik, tashkilot strukturasi, October CMS. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 19-mart kuni “Yoshlar ma’naviyatini yuksaltirish va ularning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etish bo‘yicha 5 ta muhim tashabbus” ining uchinchisida “Aholi va yoshlar o‘rtasida kompyuter texnologiyalari va internetdan samarali foydalanishni tashkil etish” ning muhimligiga e’tibor qaratildi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga ko‘ra Oliy ta’lim tizimini kelgusida yanada takomillashtirish va kompleks rivojlantirish bo‘yicha eng muhim vazifalar etib 2017–2021-yillarda oliy ta’lim muassasalarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash va modernizatsiyalash, ularni zamonaviy o‘quv-ilmiy laboratoriyalar, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari vositalari bilan jihozlash kompleks chora-tadbirlari belgilansin, deb ta’kidlangan [1]. Keyingi paytlarda axborot resurslari davlatlarning о‘zaro bir-biriga qarshi turishlari, geopolitik maqsadlari uchun bir maydon sifatida ham faol qо‘llanila boshlandi. Bu hol ,ayniqsa, zamonaviy axborot texnologiyalariga ega bо‘lgan rivojlangan mamlakatlarga xos bо‘lib, bunday zamonaviy texnologiyalariga ega bо‘lishlari ularning bu sohada sezilarli darajadagi ilg‘orliklarini ta’minlaydi. Axborot-kommunikatsiya tizimlarida ma’lumotlar almashinuvini samarali amalga oshirishni tashkil etish bugungi rivojlangan jamiyatda katta ahamiyat kasb etadi. Axborot texnologiyalarining jadal rivojlanib borishi jamiyat faoliyatining keng sohasida turli axborot xizmatlarining vujudga kelishiga olib keldi. Ayniqsa, bank va boshqa tо‘lov tizimlarida, davlat va jamiyat manfaatlari bilan bog‘liq muhim ma’lumotlarni almashish hamda tahlil qilishda, tez va ishonchli ma’lumot almashinuvi talab etiladigan tizimlarda tabiiy ravishda axborot muhofazasi masalalari dolzarbdir. Haqiqatan ham, har qanday ma’lumot u yoki bu ma’noda axborot-kommunikatsiya 202 “Актуальные вопросы развития инновационно- информационных технологий на транспорте” АВРИИТТ-2021 I-Республиканская научно-техническая конференция (Ташкент, 24-25 ноября 2021 года) tizimi foydalanuvchilarining manfaati bilan bog‘liq. Axborot muhofazasini ta’minlash: huquqiy-me’yoriy hujjatlar, texnik vositalar va kriptografik algoritmlar hamda protokollar negizida yaratilgan dasturiy, apparat-dasturiy va apparat-texnik vositalarni birgalikda qо‘llash bilan samarali amalga oshiriladi. Kompyuterlar va kompyuter tizimlari – axborotlar tizimining muhim bо‘g‘imidir. Internet tarmoqlari jamiyat faoliyatining barcha sohalarini qamrab olib, axborotlarni tez va sifatli almashinuvini ta’minlash jarayonlari texnologiyalarining rivojlanishida ijobiy manba bо‘lib kelmoqda. Yuqorida keltirilgan asosli mulohazalardan kelib chiqib, har qanday tashkilotlar xodimlar vazifalarini avtomatlashtirish, bu sohada zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari imkoniyatlaridan foydalangan holda qulay imkoniyatlar yaratish, har bir sohada rivojlanish, tezkorlik va ish sifatini oshirishga xizmat qiladi. Shu jumladan, tashkilotlardagi xodimlar bo‘limi vazifalarini ham asta- sekin elektron tizimga o‘tkazish uchun ba’zi takliflar ishlab chiqildi. Barchaga ma’lumki, hozirda ko‘pgina tashkilotlarda xodimlar o‘z lavozimidan kelib chiqib, olti oyda, bir yilda yoki ikki yilda bir marta majburiy tibbiy ko‘rikdan o‘tishlari shart. Ba’zi xodimlar oxirgi marta qachon tibbiy ko‘rikdan o‘tganlarini eslay olmaydilar. Shundan so‘ng xodimlar bo‘limi inspektori doimiy ravishda har bir xodim tibbiy anketasini qarab chiqishi, tibbiy ko‘rikdan o‘tgan xodimlarning anketalarini saralab olishi va ular bilan aloqaga chiqib, tibbiy ko‘rikdan o‘tishlari lozimligi haqida ogohlantirishi kerak bo‘ladi. Bu esa o‘z navbatida, xodimlar bo‘limi ish jarayonini og‘irlashtiradi. Shu sababli aynan mana shu jarayonlarni yengillashtirish uchun yuqoridagi vazifani avtomatik ravishda bajaruvchi dasturni ishlab chiqishga kirishildi. Ish jarayonlari uch bosqichda amalga oshirilayotgan bo‘lib, ular quyidagilardan iborat: – ish jarayoni yuzasida tahlillarni amalga oshirish; – korxonada xodimlarning ishlash jarayonida bajarayotgan vazifasi uning salomatligiga ta’sir darajasini inobatga olgan holda barcha xodimlar to‘g‘risida ma’lumotlar bazasini shakllashtirish; – xodimlar bo‘limi inspektori xodimlar tibbiy