Конституция Республики Узбекистан как гарантия прав и свобод человека

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақолада мамлакатимизнинг Асосий қонунида Конституция, белгиланган инсон ҳуқуқ ва эркинликларининг мазмун- инсон ҳуқуқлари, моҳияти, инсон ҳуқуқлари соҳасида амалга оширилган шахсий, демократик-ҳуқуқий ислоҳотлар ва уларнинг долзарблиги, сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий суд-ҳуқуқ тизимида амалга оширилган ислоҳотларнинг ҳуқуқлар, 1 Associate Professor, yu.f.b.f.d. (PhD), Department of State and Legal Sciences and Human Rights, University of Public Security of the Republic of Uzbekistan. Tashkent, Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 3 № 3 (2022) / ISSN 2181-1415 халқаро пакт, мазмуни, ислоҳотлар натижасида аҳолининг энг муҳим демократия, йўналишлардаги статистик-кўрсаткичлари кенг ёритилиб, ҳуқуқий давлат, инсон ва фуқаролар ҳуқуқларининг мазмуни таҳлил фуқаролик жамияти, этилган. суд-ҳуқуқ тизими, фуқаро, давлат, жамият, миллат, элат. Конституция Республики Узбекистан как гарантия прав и свобод человека АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье дан анализ содержанию прав и свобод Конституция, человека, указанные в основном Законе нашего прав человека, государства, демократическо-правовым реформам, личные, осуществляемые в области прав человека и их политические, экономические и актуальности. социальные права, международный пакт, демократия, правовое государство, гражданское общество, судебно-правовая структура, гражданин, государство, общество, нация, народность. Ўзбекистонда инсон ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлаш, фуқароларга муносиб турмуш шароитини яратиш, миллатлараро тотувликни таъминлаш ва ривожлантириш, ҳокимият тизимини демократлаштириш ва фуқароларнинг ҳуқуқий онги ва маданиятини юксалтириш давлат сиёсатининг устувор йўналишларига айланиб, “инсон қадри учун” деган улуғ тушунча марказий ўринга қўйилди. Мамлакатимиз Президенти Ш. Мирзиёев лавозимга киришиш тантанали маросимига бағишланган Олий Мажлис палаталари қўшма мажлисидаги нутқида “Албатта, инсон қадри биз учун қандайдир мавҳум, баландпарвоз тушунча эмас. Инсон қадри деганда, биз, аввало, ҳар бир фуқаронинг тинч ва хавфсиз ҳаёт кечиришини, унинг фундаментал ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлашни назарда тутамиз”, – деб таъкидлаб ўтган. Дарҳақиқат, ҳозирги ривожланиш босқичлари шиддат билан авж олаётган даврда инсон қадрини улуғлаш, ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш, уларнинг қобилиятлари ва истеъдодларини қўллаб-қувватлаш демократик давлатларнинг бош мезонига айланди. Инсон қадри унинг тинч ҳаёт кечириши ва осуда умр кўриши, ҳуқуқ ва эркинликларини давлат томонидан ҳимояланганлиги, ижтимоий-ҳуқуқий жиҳатдан таъминланганлиги каби ҳолатлар инсон қадри улуғ неъмат эканлигини англатади. 92 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 3 № 3 (2022) / ISSN 2181-1415 Аввало, инсон, унинг ҳақ-ҳукуқлари ва бахт-саодати давлат сиёсати, барча давлат органлари фаолиятининг энг устувор мақсади бўлиши лозим. Жамият қурилиши ва давлат сиёсати ана шу ғояга таяниши ҳамда “Давлат – инсон учун” тамойили асосида ташкил этилиши даркор. Мазкур тамойилга амал қилиш эса инсонни ва унинг манфаатларини давлат сиёсати ва ислоҳотларнинг асосий мезонига айлантириш лозимлигидан далолат беради. Бу нафақат юртимизда, балки бутун дунёда мазкур ислоҳотларнинг энг демократик тамойилларга мослиги, уларнинг пировард мақсади ва давлат сиёсатининг устувор йўналиши инсон манфаатлари, ҳақ-ҳуқуқлари ва эркинликларини таъминлашга қаратилганининг эътироф этилишига сабаб бўлмоқда. Ҳозирги даврда мамлакатимиз ўзининг дунёда муносиб ўрнини эгаллагани, аввало, истиқлол шарофати билан танланган йўл ва қабул қилинган Конституциямизнинг ҳаётий қоидалари самараси орқали дейишимиз мумкин. Мазкур йўналишдаги ислоҳотларимизнинг туб моҳиятида эркин ҳуқуқий шароит, қонуний кафолат ётади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси халқимизнинг истиқлол ва озодлик учун олиб борган машаққатли кураши натижаси, миллий манфаатларимиз ва интилишларимизга асосланган, халқаро ҳуқуқ нормаларига мос муҳим манба бўлиши билан бир қаторда, амалга оширилаётган демократик ислоҳотларнинг бош ҳуқуқий кафолати ҳисобланади. 1948 йил 10 декабрь куни қабул қилинган Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларациясига мувофиқ, ҳар бир инсон жамият аъзоси сифатида миллий куч- ҳаракатлар ҳамда халқаро ҳамкорлик воситасида ва ҳар бир давлатнинг тузилиши, шунингдек, ресурсларига мувофиқ ижтимоий таъминотга ва ўзининг қадр- қимматини сақлаш, шахснинг эркин ривожланиши учун зарур бўлган иқтисодий, ижтимоий ва маданий соҳалардаги ҳуқуқини амалга оширишга ҳақли. Конституция мамлакатнинг асосий юридик ҳужжати бўлиб, унинг устувор нормалари давлат тузуми ва ижтимоий ҳаёт меъёрларини белгилаб беради. Бош қомусимиз умуминсоний демократик принципларни ўзида мужассам этувчи, инсонни, унинг ҳуқуқ ва эркинликларини олий қадрият деб эътироф қилувчи давлат ҳамда жамият тузумининг ҳуқуқий асосларини мустаҳкамловчи юридик ҳужжатдир. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 93-моддаси 1-бандига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Президенти фуқароларнинг ҳу