К содержанию
РецензированоRU2022

Характер организационно-правовых отношений в предварительных договорах

Vokhidjon TOPILDIYEV

Общество и инновации · 3 · 82-90 · 2022

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақолада дастлабки шартномаларнинг моҳияти шартнома, ва уларни тузиш жараёнида фуқаролик ташкилий-ҳуқуқий дастлабки шартнома, муносабатларнинг намоён бўлиши назарий ва амалий асосий шартнома, жиҳатдан таҳлил этган. Шунингдек, дастлабки шартнома шартнома тузиш эркинлиги, институтини ривожлантириш, дастлабки шартнома келишувлар тўғрисидаги воситасида мулкий тусга эга бўлган ташкилий битим, муносабатлар, асосий шартнома орқали эса бевосита консенсуал шартнома. мулкий муносабатлар тартибга солинишини ёритиб берилган. 1 Professor of department “Theory and practice of building a democratic state” doctor of juridical sciences Professor, National University of Uzbekistan. Tashkent, Uzbekistan. E-mail: vtopildiev@mail.ru. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 3 № 3 (2022) / ISSN 2181-1415 Характер организационно-правовых отношений в предварительных договорах АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье анализируется сущность договор, предварительных договоров и проявление гражданских предварительный организационно-правовых отношений в процессе их договор, заключения. А также в ней освещается развитие института основной договор, свобода составления предварительного договора, урегулирование организацию договора, имущественных отношений имущественного характера соглашение о сделках, через предварительный договор. консенсуальный договор. Фуқаролик ҳуқуқий муносабатларнинг вужудга келиши, ўзгариши ва бекор бўлишида юридик фактларнинг ўзига хос тури ҳисобланган шартномалар муҳим ўрин тутади. Мазкур ҳолат Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 8-моддаси 2-қисмига кўра, фуқаролик ҳуқуқ ва бурчлари қонунда назарда тутилган шартномалар ва бошқа битимлардан, шунингдек, гарчи қонунда назарда тутилган бўлмаса-да, лекин унга зид бўлмаган шартномалар ва бошқа битимлардан вужудга келади. Шу маънода, шартномаларнинг фуқаролик ҳуқуқ ва бурчларини вужудга келтириш асоси сифатида ўрганишда фуқаролик-ҳуқуқий шартномани тузиш бўйича тарафларнинг ўзаро келишувини расмийлаштириш воситаси бўлган дастлабки шартнома ва унинг асосий шартномага нисбатан ўрнини аниқлаш муҳим аҳамиятга эга бўлади. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик қонунчилигини такомиллаштириш концепциясининг III. Бозор иқтисодиётини янада ривожлантириш ва хорижий инвестицияларни жалб этишнинг мустаҳкам ҳуқуқий асосларини шакллантириш бўлимининг 3-бандида “Шартномавий-ҳуқуқий муносабатларнинг сифат жиҳатдан янги механизмларини жорий қилиш, шу жумладан, шартнома турларини оптималлаштириш, дастлабки шартнома институтини ривожлантириш, шартнома тузиш эркинлигини кенгайтириш, шартномавий муносабатларнинг барқарорлигини таъминлаш, шартномавий муносабатларда ахборот-коммуникацион технологиялардан фойдаланишни тартибга солиш” масалалари белгилаб қўйилган. Дастлабки шартноманинг таърифи ФКнинг 361-моддасида белгиланган бўлиб, унга мувофиқ, дастлабки шартнома бўйича тарафлар келгусида мол-мулк бериш, ишлар бажариш ёки хизматлар кўрсатиш ҳақида дастлабки шартномада назарда тутилган шартлар асосида шартнома тузиш (асосий шартнома) мажбуриятини оладилар. Дастлабки шартнома ҳақиқий саналиши учун у асосий шартнома учун белгиланган шаклда, борди-ю, асосий шартноманинг шакли аниқланмаган бўлса, ёзма шаклда тузилиши лозим. ФКда дастлабки шартномага берилган таърифдан англашилишича, дастлабки шартнома агар асосий шартнома келгусида мол-мулк бериш, ишлар бажариш ёки хизматлар кўрсатишни назарда тутганда қўлланилишини белгилаш орқали уни қўллаш соҳаларини чеклайди. Бошқача айтганда, дастлабки шартнома фақат асосий шартнома мажбурият муносабатларини вужудга келтиришга қаратилган ҳолда қўлланилади. Бироқ, фуқаролик ҳуқуқида “ашёвий” шартномалар деб номланган шартномаларнинг мавжудлиги, уларнинг тузилиши 83 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 3 № 3 (2022) / ISSN 2181-1415 тарафларга ҳеч қандай мажбуриятлар юкламаслиги мавжудлигини ҳам эътибордан четда қолдирмаслик керак. Адабиётларда таъкидланганидек, бундай шартномалар мазмунида дастлабки шартномалар мавжуд бўлишини истисно этувчи хусусиятлар ўз ифодасини топмайди. Шу сабабли ФКнинг 361-моддасини фақат унда кўзда тутилган, тарафлар ўртасида мажбурият тусидаги муносабатларни вужудга келтирадиган соҳаларда қўлланилиши сифатида талқин қилиш тўғри бўлмайди. Дастлабки шартнома, асосан, ҳуқуқни вужудга келтирувчи шартнома ҳисобланади ва бу юридик конструкцияни икки жиҳат: атамашунослик ва мақсадли-йўналтирилганлик жиҳатидан талқин этиш лозим. Биринчи ҳолатда, дастлабки шартномадан вужудга келадиган ҳуқуқий муносабатларнинг ташкилий туси дастлабки шартнома номининг ўзидан англашилади. Дастлабки атамаси нимадандир олдинги, ниманингдир бошланғич асоси эканлигини билдиради. Ушбу умумқабул қилинган аҳамиятидан келиб чиқиб, дастлабки шартнома вақт жиҳатидан бошқа мулкий шартномадан олдин вужудга келади, деб хулоса чиқариш мумкин. Иккинчидан, дастлабки шартномадан вужудга келувчи ҳуқуқий муносабатнинг ташкилий туси унинг вазифаси ва мақсадидан келиб ч

Доказательный фрагмент

«Калит сўзлар: Мазкур мақолада дастлабки шартномаларнинг моҳияти шартнома, ва уларни тузиш жараёнида фуқаролик ташкилий-ҳуқуқий дастлабки шартнома, муносабатларнинг намоён бўлиши назарий ва амалий асосий шартнома, жиҳа…»

Образец извлечения

Демо-превью

Калит сўзлар: Мазкур мақолада дастлабки шартномаларнинг моҳияти шартнома, ва уларни тузиш жараёнида фуқаролик ташкилий-ҳуқуқий дастлабки шартнома, муносабатларнинг намоён бўлиши назарий ва амалий асосий шартнома, жиҳа… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
contract, deal agreement, консенсуал шартнома, соглашение о сделках, основной договор, келишувлар тўғрисидаги битим, консенсуальный договор, дастлабки шартнома, свобода составления договора, шартнома тузиш эркинлиги, предварительный договор, consensual contract, асосий шартнома, freedom of contract, preliminary contract, main contract, договор, шартнома
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники