Значимость обучения черчению посредством мультимедийных средств

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье рассматривается применение графические изображения, мультимедиа и мультимедийных средств, широкий спектр графическая грамотность, их возможностей в инженерной и компьютерной графике мультимедиа, как эффективные средства, обогащающие учебный процесс, мультимедийные средства, активное вовлечение обучающихся в учебный процесс и мультимедийные системы развитие стимулирующее-мотивационных компонентов в в образовании. усвоении учебной информации. Axborotlarni grafik vositalar bilan ifoda etish jamiyat hayotining barcha sohalarida keng qo‘llanilmoqda. Chunki grafik tasvirlar o‘zining obrazliligi, belgilanishi, ixchamligi va o‘qilishining qulayligi bilan boshqa axborot vositalaridan ajralib turadi. Grafik tasvirlarning aynan shu sifatlari ulardan foydalanish ko‘lamini kengaytirishni taqozo qilmoqda. Multimedia zamonaviy texnik va dasturiy vositalardan foydalangan holda interaktiv dasturiy ta’minot nazorati ostida vizual va audioeffektlarning o‘zaro ta’siri, ular matn, ovoz, grafik, fotosuratlar, videolarni bitta raqamli tasvirda birlashtiradi. Shu jumladan, ta’lim jarayonlarini ham multimedia vositalari asosida olib borish hozirgi kunning eng dolzarb masalalaridandir. Multimedia tushunchasi 90-yillar boshida hayotimizga kirib keldi. Uning o‘zi nima, degan savol tug‘iladi? Ko‘pgina mutaxasisslar bu atamani turlicha tahlil qilishmoqda. Bizning fikrimizcha, multimedia – bu informatikaning dasturiy va texnikaviy vositalari asosida audio, video, matn, grafika va animatsiya (obyektlarning fazodagi harakati)effektlari asosida o‘quv materiallarini o‘quvchilarga yetkazib berishning mujassamlashgan holdagi ko‘rinishidir. Rivojlangan mamlakatlarda o‘qitishning bu usuli hozirgi kunda ta’lim sohasi yo‘nalishlari bo‘yicha tatbiq qilinmoqda. Hatto har bir oila multimedia vositalarisiz hordiq chiqarmaydigan bo‘lib qoldi. Hozirgi kunda esa sotilayotgan har bir komputerni multimedia vositalarisiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. Komputerlarning 70-yillarda ta’lim sohasida keng qo‘llash yo‘lidagi urinishlar zoye ketganligi, avvalombor, ular unumdorligining nihoyatda pastligi bilan bog‘liq edi. Amaliyot shuni ko‘rsatmoqdaki, multimedia vositalari asosida o‘quvchilarni o‘qitish ikki barobar unumlidir va vaqtdan yutish mumkin. Multimedia vositalar asosida bilim olishda 30% gacha vaqtni tejash mumkin bo‘lib, olingan bilimlar esa xotirada uzoq muddat saqlanib qoladi. Agar o‘quvchilar berilayotgan materiallarini ko‘rish (video) asosida qabul qilsa, axborotning xotirada saqlanib qolishi 25-30% oshadi. Bunga qo‘shimcha sifatida o‘quv materiallari audio, video va grafika ko‘rinishida mujassamlashgan holda berilsa, materiallarni xotirada saqlab qolish 75% ortadi. Chizmalar axborotlarning shunday maxsus vositalaridan biriki, ularsiz fanda, ishlab chiqarishda va turmushda insonni qamrab olgan mashinalar, asboblar, inshootlar, ko‘p sonli texnikani bilib olish va ularning tuzilishini modellashtirishning iloji yo‘q. Texnika va texnologiyaning taraqqiyoti tufayli o‘quvchilarning grafik tayyorgarlik saviyasiga qo‘yilayotgan zamonaviy talablar bilan maktabda chizmachilik o‘qitish amaliyoti, kursning didaktik ta’limoti mutaxassis kadrlar tayyorlash o‘rtasidagi nomuvofiqlik orqali izohlanadi. O‘quvchilarning grafik savodxonligini oshirish shuning 2 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 05 (2022) / ISSN 2181-1415 uchun ham zarurki, ilmiy-texnika taraqqiyoti sharoitida insonning predmet va ob’yektlarning real xususiyatlariga ko‘ra abstraksiyalashning har xil darajadagi grafik modellari bilan ish ko‘rish qobiliyatiga bo‘lgan talablar kun sayin o‘sib bormoqda. Shuning uchun ham keyingi yillarda “inson va texnika” tizimida psixologlarning vizual tafakkur jarayoniga pedagog va metodistlarning ta’lim jarayonida axborotlarning grafik vositalaridan foydalanishning usul va uslublarini shakllantirish muammosiga qiziqishi ortmoqda.Ma’lumki, ma’ruzani о‘quvchilarning 25%ga yaqini о‘zlashtiradi. Tajribalar shuni kо‘rsatadiki, bir vaqtning о‘zida ham ma’ruzani eshitish, ham matеrialni komputеr ekranida kо‘rish va uni ekranga chiqarishni faol boshqarish о‘zlashtirish sifatini oshiradi. Bundan tashqari, ko‘pchilik o‘quv predmetlari qatori chizmachilik ta’limini komputerlashtirish, o‘quvchilarning grafik bilimlarini jadal sur’atlar bilan egallay olishlariga shart-sharoit yaratish yo‘llari aniqlanmoqda. Bunday sharoitda maktab o‘quvchilariga grafik tayyorgarligidankatta talablar qo‘yilishi tabiiydir. Keyingi yillarda chizmachilik metodikasi takomillashib bormoqda. Shunga ko‘ra, o‘qitish jarayonida nazariy asoslangan va ta’limning ko‘'p yillik amaliyotida sinalgan metodik yo‘l-yo‘riqlarga amal qilmoq lozim. Bularning eng asosiysi to‘g‘ri burchakli proyeksiyalash bilan aksonometrik proyeksiyalashni parallel ravishda o‘rganish, geometrik, proyeksion va texnik chizmachilikning bir butunligini to‘g‘ri anglashdan iboratdir. O‘qitish jarayonida o‘quvchilarning tafakkurini rivojlantirish sohasida hozirgi v