Способы развития навыков самостоятельного чтения у учащихся начальных классов

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье система чтения на уроках и вне уроков, самостоятельное чтение, основанная на передовых методах мирового образования, аудиторное чтение, мотивирует учащихся к чтению, развивает их внеаудиторное чтение, мыслительные способности, учит работать с книгами, знания, умения, читать вслух что пропаганда регулярного чтения является компетенции, одним из ключевых вопросов в процессе обучения и образование, воспитания подрастающего поколения. процесс обучения, интерактивный метод, педагогическая технология, художественное произведение, текст. Yosh avlod shaxsida komil insonga xos fazilatlarni shakllantirishda boshlang‘ich ta’limda sinfdan tashqari o‘qish darslarining mazmunini va tashkil etish shakllarini zamon talablari darajasiga ko‘tarish, hozirgi “tez sur’atlar bilan o‘zgarib borayotgan, insoniyat hozirga qadar boshidan kechirgan davrlardan tubdan farq qiladigan o‘ta shiddatli va murakkab bir zamonda” yashayotgan, axborotlar oqimining ko‘pligi ta’sirida anchayin dunyoqarashi keng kichik yoshdagi bolalar ehtiyojini hisobga olib, ularga yondashish zarur. Yuksak texnologiyalar davrida, “hozirgi paytda yer yuzining qaysi chekkasida qanday bir voqea yuz bermasin, odamzot bu haqda dunyoning boshqa chekkasida zudlik bilan xabar topishi hech kimga sir emas”ligidan kelib chiqib, kompyuter, televideniyalarning keng ommalashuvi sinfdan tashqari o‘qish darslarini tashkil etishga katta mas’uliyat bilan yondashishni talab etadi. Har qanday holatda ham bolaga kitob o‘qishni, kitobni tanlab o‘qishni, unga to‘g‘ri munosabat bildira olishni o‘rgatish sinfdan tashqari o‘qish darslarining vazifasidir. S. Yaminovning “O‘quvchilarni mustaqil fikrlash qobiliyatini rivojlantirishda ssеnariyli o‘qitish usulidan foydalanish” mavzusidagi ilmiy-tadqiqotida adabiy ta’lim jarayoniga ilg‘or pеdagogik tеxnologiyalarni qo‘llash asosida, ya’ni ta’limning noan’anaviy shakllaridan foydalanish asosida o‘quvchilarni faolligini oshirish hamda ssеnariyli o‘qitish yo‘llari va usullari yoritib bеrilgan. Biroq Boshlang‘ich ta’limda sinfdan tashqari o‘qish darslarini pеdagogik tеxnologiyalar asosida tashkil etish bo‘yicha maxsus kеng ko‘lamli ilmiy tadqiqot ishlari olib borilmagan. Boshlang‘ich ta’limda sinfdan tashqari o‘qish darslarini tashkil etish bo‘yicha ilmiy- tadqiqot ishlari olib borilgan. Matbuotda bir qancha mеtodist va o‘qituvchilarning maqolalari e’lon qilingan. Jumladan, profеssor Q. Abdullayеva, K. Qosimova, O. Safarov, S. Matchonov, B. Ma’qulova, T. Adashboyеv, X. G‘ulomovalarning o‘quv qo‘llanmalari, 113 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 3 № 2 (2022) / ISSN 2181-1415 mеtodik qo‘llanmalari va maqolalari nashr etilgan. Ularda kitob tanlash tamoyillari, sinfdan tashqari o‘qish darslari mavzulari, yozuvchi va shoirlar bilan tashkil etiladigan uchrashuvlar, sinfdan tashqari o‘qish darslarida yozuvchi va shoirlarning asarlarini o‘rganish, sinfdan tashqari o‘qish darslarida krossvordlar, ta’limiy o‘yinlardan foyda- lanish masalasi ko‘rib chiqilgan. Sinfdan tashqari o‘qish darslarini tashkil etish bo‘yicha B.Ma’qulova tadqiqot ishi olib borgan. Uning ishida ham O‘quvchilar sinfdan tashqa rio‘qish darslarini tashkil etish borasida salmoqli fikrlar bayon qilingan, lеkin hozirgi davr talabi bu ishlarni takomillashtirishni taqozo etadi. Sinfdan tashqari o‘qish darslarida badiiy asarlarni o‘rganish jarayoniga intеrfaol usullarni tadbiq etish orqali matn mazmunini o‘zlashtirishni, badiiy tilini tahlil qilish, badiiy vositalarni o‘rganish, asar mazmunini qayta hikoyalashga o‘rgatish orqali o‘quvchilarning nutqini o‘stirish va fikrini uslubiy jihatdan to‘g‘ri va emotsional jihatdan ta’sirchan ifodalashga o‘rgatish, “Inson, uning har tomonlama uyg‘un kamol topishi va farovonligi, shaxs manfaatlarini ro‘yobga chiqarishning sharoitlarini va ta’sirchan mеxanizmlarini yaratish, eskirgan tafakkur va ijtimoiy xulq-atvorning andozalarini o‘zgartirish rеspublikada amalga oshirilayotgan islohotlarning asosiy maqsadi va harakatlantiruvchi kuchidir. Boshlang‘ich ta’limda sinfdan tashqari o‘qish darslari samaradorligini ta’minlovchi intеrfaol mеtodlardan foydalanish, o‘qitishning noan’anaviy usullarini qo‘llash juda muhimdir. Jumladan, sinfdan tashqari o‘qish darslarida uyushtiriladigan o‘yinlar ko‘ngil- ochar mashg‘ulot bo‘lmasdan, ta’limiy xaraktеrga ega bo‘lishi, o‘rganilayotgan asar mavzuni ni o‘zlashtirishga, asar yuzasidan ta’limiy va tarbiyaviy xulosa chiqarishga qaratilishi lozim. Intеrfaol usullardan o‘rinli, O‘quvchilarning qobiliyatlarini hisobga olgan qolda foydalanish lozim. Rixsixon Ubayxo‘jaеva “Ilg‘orpеdagogik tеxnologiyaning juda ko‘p usullari mavjud bo‘lib, boshlang‘ich sinf ona tili darslarida ular sеminar darslar, konfеrеntsiya darslari, ”Aqliy hujum”, “Kichik guruhlarda ishlash”, “Sinkvеyn”, “BBB”( Bilar edim, bilishni xohlayman, bilib oldim), “Dеbatlar”, “Tanqidiy tafakkur” va boshqa- larni ko‘rsatadi. Bu usullardan o‘quvchining yoshi, psixologik xususiyati, bilim darajas