Методы и значение использования самостоятельных заданий на уроках математики в начальных классах

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье освещено значение использования самостоятельное задание, самостоятельных заданий на уроках математики в творческое задание, начальных классах, воспитательное содержание, механизм навык самостоятельной подготовки на основе различных заданий, показан работы, творческие способности, ожидаемый результат и процесс выполнения. метод, наглядность, начальный класс, инновационный метод. Ta’lim jrayonida raqobatbardosh kadrlarni tayyorlash bugungi kunning asosiy talablaridan biridir. Ayniqsa, tamal toshini qo‘yadigan boshlang‘ich ta’lim jarayonidan boshlab, ta’limni izchil va tizimli tashkil qilish asosiy masala hisoblanadi. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilari uchun matematikani puxta o‘zlashtirish, yuqori sinf bo‘lganda o‘quvchilardagi aktivlik va qiziqishni saqlab qolishga xizmat qiladi. O‘rta ta’limning boshlang‘ich sinflarida matematika darslarini o‘qitish jarayonida eng to‘g‘ri metod bu ko‘rgazmalilik va mustaqil amaliy ishlarni olib borishdir. Matematika haqida A. Reni shunday deydi: “Matematikani o‘qitishdan asosiy maqsad – odamni ana shu go‘zallik bilan tanishtirish va uning yordamida matematikada juda ham zarur bo‘lgan intizomga va mantiqiy fikrlashga o‘rgatishdir. Bu juda ham muhim, chunki matematikada mantiqiy fikrlashga o‘rgangan odam uni hayotning xohlagan sohasida qo‘llay oladi”. Boshlang‘ich sinf o‘quchilarining fikrlash qobiliyatini o‘stirish bevosita mustaqil topshiriqlarga bog‘liq. O‘quvchilarni mustaqil faoliyatga o‘rgatish uchun quyidagi topshiriqlardan foydalanish maqsadga muvofiq. 1-topshiriq: “Shakl nomi va soni” o‘yini. Rasmda qanday shakllar berilgan, ularning nomi, rangi, sonini ayting va yozing. Shakllar nomi Shakllar soni Bu topshiriqlarni nafaqat mavzularga moslab, balki figuralar, ularning nomini, 10 gacha bo‘lgan sonlarni raqamlashni o‘rganish jarayonida ham foydalanish mumkin. O‘yin orqali o‘quvchilarning mantiqiy tafakkurini va sezgirligini o‘stirish mumkin. Matematik innovatsion topshiriqlar o‘quvchida maqsadga intilish, tirishqoqlik, zukkolik, kabi xislatlarni tarbiyalaydi. A.N. Kolmogorov ta’biri bilan aytganda: “Matematikani bilmay turib na zamonaviy texnika asoslarini, na olimlar tabiiy va ijtimoiy hodisalarni 85 S h a k lla r n o m i S h a k lla r s o n i Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 02 (2022) / ISSN 2181-1415 qanday qilib o‘rganayotganlarini anglab bo‘lmaydi”. Shu sababli matematika darslari muhim ekanligini o‘quvchilar ongiga singdirib, darsni innovatsion texnologiyalar asosida o‘tishga harakat qilish zarur. 2-topshiriq: “Yordam ber” o‘yini. To‘g‘ri javobni strelka orqali topib belgilang! Bu topshiriq orqali bolalarni qayta xotirlashga chorlash mumkin. O‘quvchilar nafaqat olgan bilimlarini xotirlab oladilar, balki mantiqiy va topqirlik qobiliyatlarini ham shakllan- tiradilar. Misollar Yashirin son 5 + .....= 6 3 .....+ 2 = 6 1 3 + ..... = 6 1 6 - ..... = 5 4 ..... – 2 = 4 3 6 - ..... = 3 6 6 - ..... = 2 6 ..... – 5 = 1 4 2 * 6 = 6 * 3 3-topshiriq: “Tarkibni top o‘yini”. O‘quvchilar sonlar tarkibini topib, kerakli katakchaga yozadilar. Bu o‘yinni guruh yoki individual bo‘lib ishlash mumkin. Tezkorlik muhim ahamiyatga ega. O‘quvchilarning farqlash, ajratish va xotirlash qobiliyatini o‘stiradi. 4-topshiriq: “Matematik gullar” metodi. Bu topshiriqni har bir o‘quvchiga alohida berilishi maqsadga muvofiq. Bu topshiriqqa mos ifodalarni tezlik bilan topib, jadvalda qayd etishlari zarur. Bu singari topshiriqni “O‘nlik” konsentrini o‘rganishda bir necha darslarida ham foydalanish mumkin. Bu singari topshiriqlar o‘quvchilarda mantiqiy fikrlashi va ifoda tuza olish qobiliyatini shakllantiradi. 86 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 02 (2022) / ISSN 2181-1415 5-topshiriq: “Yashirin so‘zni top!” o‘yini. Tayanch so‘z atrofiga kerakli so‘zlar yig‘iladi. Bosh harf bilan yozilgan harflar esa yig‘ilib, so‘z hosil qilinadi. Bu o‘yindan foydalanish nafaqat o‘quvchilar uchun qiziqarli, qolaversa, o‘quvchi- larning mulohaza yuritishi uchun zamin hozirlaydi. O‘quvchilarning abstrakt tushun- chalarini o‘stiradi. 6-topshriq: “Ifoda tuz”o‘yin metodi. O‘quvchilar bu o‘yinda tarqatilgan topshi- riqlar kitobchasida berilgan shakllarning ko‘rinishiga qarab ifoda tuzib, uni yechishlari kerak. Bu topshiriq ham “O‘nlik” konsentri doirasida misol, masala yechish jarayonida juda foydali sanaladi. 87 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 02 (2022) / ISSN 2181-1415 7-topshiriq: “Uyga yetib ol” o‘yini. O‘quvchilarga format tarqatiladi. Unda misollar berilgan, lekin ifodalardagi qaysi bir son noma’lum bo‘lsa, shularni topib, o‘z o‘rniga yopishtirib qo‘yilsa, bo‘g‘irsoq uygacha yetib oladi. Bu misollarni bo‘g‘irsoqqa quyon, bo‘ri, ayiq va tulkivoy tayyorlab kelgan. Agar savollardan qaysinidir topishda xatolikka yo‘l qo‘ysangiz, u uygacha yetib borolmaydi. Shuning uchun, bolajonlar, birgalikda faqat to‘g‘ri javoblarni topis