Методика преподавания арабского языка

Аннотация

Ключевые слова: В настоящее время, арабский язык занимает арабский язык, определенное место в образовательном процессе. Цель термины, этой статьи – рассмотреть некоторые способы понятия, оптимизации обучения арабскому языку в ВУЗах. развитие, методы и методика. Рассматривается, правильный выбор методов и приемов обучения, отбор учебного материала с учетом мотивации учащихся, а также, соблюдение особенностей при преподавании арабского языка. 1 At the Department of Theory and Practice of Arabic Translation at the faculty of Translation at the Uzbek State University of World Languages. Tashkent, Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 02 (2022) / ISSN 2181-1415 Arab tili qadimgi sharq tillaridan biri boʻlib, semit tillarining janubiy tarmogʻiga kiradi. Arab tilining rivojlanish tarixida uch davr ajratiladi: 1) qadimgi; 2) klassik; 3) zamonaviy adabiy til. Islom ilmlarining butun terminologik, konseptual apparati arab tilida rivojlangan. Adabiy arab tili butun dunyo musulmonlarini birlashtiradi. Islom diniga eʼtiqod qiluvchi xalqlar tillari lugʻatida arabcha leksemalar koʻp (ayrim tillarda lugʻatning 40-50% gacha) mavjud. Olimlar arab tilining islom tili sifatidagi ilmiy mohiyatini, uning aniqligini, atamalarning semantik sohasining kengligini alohida ta’kidlaydilar. Islom lug‘atida markaziy so‘z yoki atama bilan belgilangan konseptual tuzilma yozilgan, boshqa semantik sohalar bilan kesishgan semantik soha ularning tuzilmalari bilan o‘zaro bog‘langan bo‘lib chiqadi. Arab tilini oʻrganish boʻyicha amaliy mashgʻulotlarda taʼlim faoliyatining asosiy shakllari sifatida turli usullar qoʻllaniladi: materialni tushuntirish, soʻrovnoma, mashqlar, suhbat, munozara, munozaralar va boshqalar [2]. O‘quv fanini o‘zlashtirish samaradorligi tilni har tomonlama o‘rgatish bilan belgilanadi. Tilning barcha jabhalarining o‘zaro bog‘liqligi va o‘zaro bog‘liqligi o‘quv materialini tanlash, mashqlar tizimi va talablarning birligi bilan ta’minlanadi. Murakkab, ya’ni nutqning grammatik, leksik va fonetik to‘g‘riligini rivojlantirishni birlashtiradigan og‘zaki va yozma nutq amaliyotidir. Arab tilini o`qitishning yetakchi shakllaridan biri mustaqil ish: a) auditoriya darslarida mustaqil ishlash; b) ta’lim muassasasidan tashqarida mustaqil ishlash. O‘qituvchi auditoriyada mustaqil ishni shunday tashkil qiladiki, ma’lum vaqt davomida alohida talaba, bir nechta talabalar yoki butun guruh har qanday topshiriqni bajaradi, uni amalga oshirish jarayonida, o‘qituvchi istalgan vaqtda talabalarning muvaffaqiyatini kuzatishi mumkin va o‘qituvchining mavjudligi ularga undan kerakli ma’lumotlarni olish imkoniyatini beradi. Auditoriyadagi mustaqil ish o‘qituvchi ishtirokida suhbat yoki munozarani tashkil qilish uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri tushunish va tinglash bilan rivojlangan o‘qish ko‘nikmalariga asoslangan bo‘lishi kerak. Ta’lim muassasasidan tashqarida talabalar individual ishlaydi, o‘qituvchi ularga darsliklar, o‘quv qo‘llanmalar va ma’lumotnomalar bilan ishlashni tushuntirishi kerak. Topshiriqlar bir hafta, bir oy va semestrga rejalashtirilishi mumkin va fanning o‘quv-uslubiy majmuasiga mos kelishi kerak. Talabalarning kasbiy ko‘nikma va malakalarini shakllantirishning ishonchli asosi sifatida o‘tgan materialni o‘zlashtirish sifatini nazorat qilish masalasi alohida ahamiyat kasb etadi. Talabalarning olingan bilimlarni o‘zlashtirish mustahkamligini ta’minlashning zaruriy sharti o‘rganilayotgan mavzular bo‘yicha mashqlarni ishlab chiqish va quyidagi talablarga javob berishi kerak bo‘lgan testlarni o‘tkazishdir: a) o‘quvchilarning dars materialini o‘zlashtirishlarini muntazam tekshirishni ta’minlash: b) auditoriyada o‘tkaziladigan mashg‘ulotlar uchun ayniqsa muhim bo‘lgan bajarilish vaqti bo‘yicha optimal bo‘lishi; d) turlari bo‘yicha takrorlanadigan bir qator vazifalarni o‘z ichiga oladi (ularni amalga oshirish talablarini tushuntirish uchun o‘rganish vaqtini qisqartirish uchun); e) auditoriyada va sinfdan tashqari topshiriqlarni o‘z ichiga oladi. 155 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 02 (2022) / ISSN 2181-1415 Yozma ishni ma’lum mavzularni o‘rgangandan so‘ng, natijalarni tahlil qilish bilan bajarish tavsiya etiladi. Bu nafaqat talabalarning bilimlarni o‘zlashtirish manzarasini ochish, balki eng qiyin masalalarni qayta ko‘rib chiqish imkonini beradi. Arab tilini o‘rganish doirasida talabalarni o‘qitishning asosiy turlari amaliy mashg‘ulotlar bo‘lib, ular talabalarni kasbiy til o‘rgatishning asosiy qismi bo‘lib, ularning umumiy, kommunikativ va kasbiy kompetensiyasini rivojlanishini ta’minlaydi. Talaba to‘g‘ri talaffuz ko‘nik- malarini egallashi, arab tilining grammatik tuzilmalaridan erkin va to‘g‘ri foydalana olishi, nutqiy harakatlar, umuminsoniy tushunchalar, mavzular va vaziyatlarga mos ravishda tanlab olingan kommunikativ faoliyatning barcha turlarida foydalanish uchun leksik materialni o‘rganishi kerak. Arab tilini o‘qitishning yo