К содержанию
РецензированоRU2021

Особенности рассмотрения парламентом отчетов об исполнении бюджета

Sardorbek YUSUPOV · Hilal Lale Ayhan IZMIRLI

Общество и инновации · 3 · 19-24 · 2021

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада бюджет ижроси тўғрисида хисоботларни давлат бюджети, парламент томонидан кўриб чиқишнинг назарий ва қонун- парламент, чилик асослари таҳлил қилинган. Жумладан, айрим манба- назорат, 1 Doctor of Philosophy (PhD) in legal sciences Head of the Department of Administrative and Financial law Tashkent State University of Law. Tashkent, Uzbekistan. E-mail: s.yusupov020@gmail.com. 2 University of Kansas School of Law, Associate professor of the law faculty at Ankara Haci Bayram Veli University in Turkey E-mail: hilal2@gmail.com Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 02 (2022) / ISSN 2181-1415 парламент сўрови, ларда қонунларнинг бажарилиши устидан назорат тури депутат, сифатида кўрсатилса, бошқа манбаларда парламентнинг қўмита, қонунчилик фаолияти деб таҳлил қилинган. Шунингдек, ҳисобот, МДҲ мамлакатлари билан ривожланган давлатлар бюджет жараёни. тажрибаси баён қилинган. МДҲга аъзо мамлакатлар, шу жумладан, Ўзбекистонда Давлат бюджети тўғрисидаги парламентга тақдим этилаётган ҳисоботлар оддий аҳборот ҳатларига ўҳшайди ва хеч қандай ҳуқуқий оқибатларни юзага чиқармаслиги таҳлил қилинган. АҚШ, Канада, Европа Иттифоқи мамлакатларида давлат бюджетинг ижроси етарли самарали деб баҳолаб, хукуматга огоҳлантириш эълон қилиши мумкинлиги, АҚШ ва Буюк Британияда қайсидир лойиҳаларини молиялаштиришни тўҳтатиши мумкинлиги ва АҚШ, Бразилия, Япония давлат бюджетининг асосий параметрларига ўзгартишларни киритиши мумкинлиги таҳлил қилинган. Ўз навбатида, мамлакатимизда мазкур жараён билан боғлиқ муаммолар очиб берилган. Особенности рассмотрения парламентом отчетов об исполнении бюджета АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье, проанализированы теоретические и государственный бюджет, законодательные основы парламентского рассмотрения парламент, отчетов об исполнении бюджета. контроль, В частности, если в одних источниках указывается в парламентский запрос, депутат, качестве вида контроль за исполнением законов, то в комитет, других источниках анализируется как законодательная отчет, деятельность парламента. бюджетный процесс. Также, изложен опыт развитых стран со странами СНГ. В странах-членах СНГ, в том числе и в Узбекистане. Анализируется, что представляемые парламенту отчеты о государственном бюджете похожи на обычные информационные письма и не несут никаких правовых последствий. Проанализировано, что в США, Канаде, странах ЕС, оценивая исполнение госбюджета как достаточно эффективное, правительство может объявить предупреждение, прекратить финансирование каких-либо своих проектов в США и Великобритании. Внести изменения в основные параметры госбюджета США, Бразилии, Японии. В свою очередь, в нашей стране выявлены проблемы, связанные с данным процессом. Бюджет ижроси тўғрисидаги ҳисоботларнинг парламент томонидан кўриб чиқилиши парламент назоратининг муҳим кўринишларидан биридир. Мазкур жараён билан боғлиқ турли мунозаралар мавжуд. Жумладан, айрим манбаларда бюджет ижросининг парламент томонидан кўриб чиқилиши унинг назорат функцияларига киради деб белгилаб ўтилган. Бу борада назорат функциялари: 20 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 02 (2022) / ISSN 2181-1415 давлат бюджети маблағларнинг мақсадга йўналтирилганлиги ва самарадорлиги; давлат органларининг фаолияти устидан ва давлат органлари ҳамда мансабдор шаҳслари томонидан қонунларнинг бажарилиши устидан назорат турлари бўйича ажратилади [1. Б. 22–24]. Парламент томонидан давлат бюджети ижросининг кўриб чиқилиши парламент томонидан давлат бюджетини қонун билан тасдиқлаш борасида амалга оширилаётган қонунчилик жараёнининг навбатдаги босқичидир. Мазкур босқичда ҳам парламент қонун йўли билан олдин тасдиқлаган давлат бюджетининг асосий параметрларига тегишли ўзгартиш ва қўшимчаларни киритади. Шу боисдан бу ишларни парламентнинг қонунчилик фаолияти деб ҳисоблайдилар [2. Б. 11–13]. Бизнинг назаримизда, Ўзбекистонда парламент томонидан Давлат бюджети ижросининг кўриб чиқилиши парламент назоратининг турларига киради ва бунинг бир нечта асослари мавжуд. Биринчидан, мамлакатимизда Давлат бюджети лойиҳаси Қонунчилик палатасига қонун лойиҳаси шаклида киритилади ва қонун лойиҳасига ўҳшаб, қонунчилик жараёнининг барча босқичлари (қонун лойиҳасининг концепциясини мухокама қилиш, унинг асосий қоидаларини тасдиқлаш ва қонун лойиҳасини қонун сифатида қабул қилиш, Сенат томонидан тасдиқлаш ва Президент томонидан тасдиқлаш(имзолаш)дан ўтказилади. Иккинчидан, Бюджет лойиҳаси қонун шаклида қабул қилинган ва қонуний кучга кирганидан сўнг хукумат томонидан унинг ижроси таъминланади. Учинчидан, Давлат бюджети ижросини парламент томонидан эшитилиши ривожланган мамлакатларнинг парламентлари томонидан қабул қилинадиган аксарият қонунлар бўйича амалга оширилаётган тартибга солишни баҳолашнинг бир кўриниши деб эътироф этсак бўлади. Тартибга солишни баҳолаш эса қонун ижодкорликнинг таркибий элементи ҳисобланади. Давлат бюджети ижроси тўғрисидаги ҳисоботларнинг парламент томонидан кўр

Доказательный фрагмент

«Калит сўзлар: Мақолада бюджет ижроси тўғрисида хисоботларни давлат бюджети, парламент томонидан кўриб чиқишнинг назарий ва қонун- парламент, чилик асослари таҳлил қилинган.»

Образец извлечения

Демо-превью

Калит сўзлар: Мақолада бюджет ижроси тўғрисида хисоботларни давлат бюджети, парламент томонидан кўриб чиқишнинг назарий ва қонун- парламент, чилик асослари таҳлил қилинган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
state budget, parliament are similar to ordinary informational letters and do, control, парламентский запрос, қўмита, budget process, report, committee, государственный бюджет, deputy, ҳисобот, парламент, давлат бюджети, бюджет жараёни, назорат, депутат, отчет, parliamentary inquiry, parliament, бюджетный процесс, парламент сўрови, комитет, контроль
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники