Трудовой договор - как документ для установления трудовых отношений между работодателем и работником

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада мeҳнат муносабатлари, меҳнат муносабат- Меҳнат Кодекси, ларини ўрнатишда хорижий амалиёт қоидалари кўриб модда, чиқилган, шунингдек, қонунчиликни мустаҳкамлаш ҳуқуқ, амалий тадбирлар юзасидан фикр билдирилган. Ҳуқуқ- шартнома, иш берувчи, шунос олимларнинг меҳнат шартномаси тушунчасига оид шартнома тузиш ёши. турли қарашлар тилга олинади.Меҳнат шартномаси тузишнинг умумий шартлари ҳуқуқий жиҳатдан таҳлил қилинган, шунигдек, иш берувчи ва ишга қабул қилинувчи ўртасида шартнома тузишда ёш масаласи алоҳида ўрганилиб, тегишли тавсия, хулосалар келтирилган. 1 Senior Lecturer at the Department of Public Safety. University of Public Security of the Republic of Uzbekistan. Tashkent, Uzbekistan. E-mail: stayerclass@mail.ru. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2022) / ISSN 2181-1415 Трудовой договор – как документ для установления трудовых отношений между работодателем и работником АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье, рассматриваются трудовые отношения, Трудовой кодекс, нормы зарубежной практики установления трудовых статья, отношений. Анализируются, практические меры по закон, укреплению законодательства. Высказываются различные контракт, работодатель, взгляды специалистов, на понятие трудового договора среди возраст заключения ученых-юристов. К примеру, общие условия заключения контракта. трудового договора, были проанализированы, с юридической точки зрения. Отдельно рассмотрен предмет, заключения договора между работодателем и рекрутером. Был отдельно, изучен вопрос возрастного соответствия, а также были даны возможные рекомендации и рассмотрены соответствующие рекомендации для работы отделов кадров. Особенно, отмечен возрастной порог для разных категорий работников. Маълумки, меҳнат шартномаси ходим билан иш берувчи ўртасида муайян мутахассислик, малака, лавозим бўйича ишни ички меҳнат тартибига бўйсунган ҳолда тарафлар келишуви, шунингдек, меҳнат тўғрисидаги қонунлар ва бошқа норматив ҳужжатлар билан белгиланган шартлар асосида ҳақ эвазига бажариш ҳақидаги келишувдир. Ходим ва иш берувчи меҳнат шартномасининг тарафлари бўлиб ҳисобланадилар. Меҳнат шартномасини тузиш ҳақидаги келишувдан олдин қўшимча ҳолатлар (танловдан ўтиш, лавозимга сайланиш ва бошқалар) бўлиши мумкин. Ходим ўриндошлик асосида ишлаш тўғрисида, башарти бу қонун ҳужжатлари билан тақиқланмаган бўлса, меҳнат шартномалари тузиши мумкин. Таъкидлаш жоизки, меҳнат шартномасини тузиш орқали меҳнат қилиш ҳуқуқи бевосита қонун ҳимоясига олинади. Чунки ушбу шартномада ходим ва иш берувчи ўртасидаги муносабатлар тартибга солинади. Меҳнат шартномасининг юридик табиати шу билан ифодаланадики, ушбу ҳуқуқий институт жамиятда меҳнат-ҳуқуқий муносабатларни амалга оширилишида асос бўлиб хизмат қилади. Меҳнат шартномаси тушунчасини илк маротаба назарий жиҳатдан рус олими Л.С. Таль илгари сурган. Унинг меҳнат шартномасига оид концепцияси меҳнат ҳуқуқида назарий асос даражасига кўтарилган ва шу кунга қадар олимлар томонидан ўрганилиб келинмоқда. Меҳнат шартномасининг мазмун-моҳиятини очиб беришда олимлар томонидан илгари сурилган таърифларни таҳлил қилиш лозим деб ҳисоблаймиз. Рус олими Э.Н. Бондаренконинг фикрича, “Меҳнат шартномаси тарафлар келишувга эришган вақтларидан бошлаб, юридик факт бўлиб ҳисобланади. Шу сабабли ҳам тарафларнинг келишувга қандай эришганликлари муҳим аҳамият касб этади. Туб маънода, тарафларнинг келишувга эришишлари меҳнат шарт- номаси тузишда юридик аҳамиятга эга бўлган жараёндир”. Э. Бондаренконинг тарафларнинг келишувга эришишлари меҳнат шартномаси тузишда юридик аҳамиятга эга бўлган жараён дея таърифлагани алоҳида аҳамиятга эга ҳисоб- ланади. Ҳақиқатда тарафларнинг келишувга эришишлари муҳим аҳамият касб этади, сабаби, агар тарафлар келишув эриша олишмаса, у ҳолда меҳнат шарт- номаси ҳам тузилмайди ва келишув якунига етмайди. 252 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2022) / ISSN 2181-1415 Рус олими, профессор О.В. Смирнов эса меҳнат ҳуқуқида, меҳнат шартнома- сини уч хил тушуниш лозимлигини белгилайди. Унинг фикрича, меҳнат шартно- маси фуқароларнинг меҳнат қилишга бўлган ҳуқуқларини амалга ошириш шакли сифатида эътироф этилади, меҳнат шартномаси меҳнат ҳуқуқий муносабатлар юзага келиши ва давом этишининг асоси сифатида кўрсатилади ҳамда меҳнат шартномаси фуқароларни ишга қабул қилиш, бошқа ишга ўтказиш ва уларни ишдан бўшатишни тартибга солувчи нормаларни ўзида мужассам этган меҳнат ҳуқуқининг асосий институти сифатида тушунилади. О.В. Смирновнинг меҳнат ҳуқуқида меҳнат шартномасини уч хил асосда тушуниш лозимлигини белгилаганлиги ўринли эканлигини таъкидлаган ҳолда, унинг фикрларига қўшиламиз, бунинг сабаб шундаки, меҳнат шартномасининг тузилиши билан меҳнат қилиш ҳуқуқи ва меҳнатга оид муносабатлар вужудга келади ва давом этади. Бошқа бир рус олими С.П. Маврин меҳнат шартномасига, биринчидан, меҳнат ҳуқуқининг ва меҳнат қонунчилигининг институти сифатида, иккинчидан, меҳнат муносабатларини юзага к