Учения о договорных ГЧП и научные подходы к их классификациям

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу мақоладаги кенг таъриф турли йўллар билан шартномавий ДХШ, тавсифланиши мумкин бўлган бир қатор шартнома тур- ваучер ва ваучерга ўхшаш ларини ўз ичига олади. ДХШнинг стандарт, халқаро миқёсда дастурлар, қабул қилинган ягона таърифи мавжуд эмас ва турли хусусий секторнинг хайрия ташаббуслари, юрисдикциялар ўхшаш лойиҳаларни тавсифлаш учун турли давлат мактабини номенклатуралардан фойдаланадилар. Ушбу мақолада бошқариш бўйича хусусий қўлланиладиган ДХШ таърифи остида ДХШ шартномалари ташаббуслар, давлат турлари қатори батафсилроқ тавсифланган ва ДХШларни томонидан хусусий тавсифлаш учун глобал миқёсда қўлланиладиган баъзи мактаблардан таълим хизматларини сотиб олиш. кенг тарқалган терминология тавсифланишига алоҳида эътибор қаратилган. 1 Lecturer of the specialized branch of Tashkent State University of Law. Tashkent Uzbekistan. E-mail: aahmadjabbarov@gmail.com. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 2 № 6 (2021) / ISSN 2181-1415 Учения о договорных гчп и научные подходы к их классификациям АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В этой статье более подробно описывается ряд типов Контрактное ГЧП, соглашений о Государственном Частном Партнерстве, далее ваучерные и ваучерные ГЧП, используемых в рамках определения типов и видов программы, определения ГЧП. Особый акцент уделяется на описание благотворительные инициативы частного некоторой общей терминологии, используемой во всем сектора, мире для описания ГЧП. Общее толкование некоторых инициативы управления типов контактов возможно в этой статье в разных государственными вариантах, а именно включает ряд типов контрактов, школами, которые можно описать по-разному. Не существует государственные закупки образовательных услуг у стандартного, международно признанного определения частных школ. ГЧП, и разные юрисдикции используют разные номенклатуры для описания схожих проектов. ДХШнинг асосий хусусияти шундаки, тақдим этилган активлар ёки хизматлар киришлар эмас, балки натижалар нуқтаи назаридан кўрсатилган, яъни уни қандай қилиш кераклиги эмас, балки нима талаб қилинишини белгилайди. ДХШ шартномасининг асосий хусусияти шундаки, у бир нечта лойиҳа босқич- лари ёки функцияларини “бирлаштирган”. Шунга қарамай, хусусий томон масъул бўлган функциялар турлича бўлиб, улар жалб қилинган актив ва хизмат турига боғлиқ бўлиши мумкин. Одатдаги функцияларга қуйидагилар кириши мумкин: • Лойиҳалаш (“муҳандислик” иши деб ҳам аталади) – лойиҳани дастлабки концепция ва чиқиш талабларидан тортиб, қурилишга тайёр лойиҳа даражасигача ишлаб чиқишни англатади. • Қуриш ёки реконструкция – янги инфратузилма объектлари учун ДХШ қўлланилганда, улар, одатда, хусусий томондан активни қуриш ва барча жиҳозларни ўрнатишни талаб қилади. Агар ДХШ мавжуд активларга тегишли бўлса, хусусий томон активни қайта тиклаш ёки кенгайтириш учун жавобгар бўлиши мумкин. • Молиялаштириш – агар ДХШ активни қуриш ёки реабилитация қилишни ўз ичига олган бўлса, хусусий томон, одатда, ДХШлар қандай молиялаштирилади – бунда зарур капитал харажатларнинг тўлиқ ёки бир қисмини молиялаштириши талаб қилинади. • Сақлаш – ДХШ шартнома амал қилиш муддати давомида инфратузилма объектини маълум бир стандартда сақлаш учун масъулиятни хусусий томонга юклайди. Бу, одатда, ДХШ шартномаларининг белгиловчи хусусияти ҳисобланади • Операцион хизматлар кўрсатиш – хусусий шахснинг ДХШнинг операцион масъулияти асосий актив ва тегишли хизматнинг хусусиятига қараб кенг фарқ қилиши мумкин. Масалан, хусусий шахс қуйидагилар учун жавобгар бўлиши мумкин: – активни техник эксплуатация қилиш ва давлат идорасига оммавий хизмат кўрсатиш; – активни техник эксплуатация қилиш ва тўғридан-тўғри фойдаланувчи- ларга хизматлар кўрсатиш; 64 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 2 № 6 (2021) / ISSN 2181-1415 – давлат органи фойдаланувчиларга давлат хизматларини кўрсатиш учун масъул бўлган ҳолда қўллаб-қувватлаш хизматларини кўрсатиш [1. P. 18–19]. ДХШ – бу аниқ натижага эришиш учун давлат ва хусусий сектор бир-бирини тўлдирувчи ресурсларни бирлаштирадиган роль ва муносабатларнинг келишуви- дир. Кўпинча, иккала соҳанинг ҳам манфаатлари турлича бўлади. Уларнинг аниқ фарқлари рағбатлантириш, вазифалар ва ишлаш тизимида сақланиб қолмоқда. Демак, ДХШлар ҳам унда иштирок этаётган шериклар асосида таснифланади. Xусусий сeктoр тoмoнидaн турли xил xизмaтлaрни сoтиб oлиш мумкин. Бaъзи бир ҳукумaтлaр ўқитишни тaйёрлaш, бoшқaриш, ўқув дaстурлaрини тузиш ёки мaктaб муaссaсaлaридaн фoйдaлaниш кaби тaълимни (мaълумoтни) ишлaб чиқa- риш билaн бoғлиқ xизмaтлaрни xусусий тaшкилoтлaрдaн сoтиб oлaди. Бoшқa ҳукумaтлaр, мaсaлaн, дaвлaт мaктaблaрини бoшқaриш oрқaли тaълим жaрaёнини тaъминлaш учун xусусий тaшкилoтлaр билaн шaртнoмa тузaдилaр. Бaъзи бoшқa ҳукумaтлaр мaълум тaлaбaлaргa тaълим бeриш учун xусусий тaшкилoтлaр билaн шaртнoмa тузaдилaр. Таъкидлаш жоизки, таълимда ДХШ шакллари таснифи етарлича ишлаб чиқилмаган, натижада, мутахассислар ва иқтисодчилар ўртасида давлат ва бизнес ўртасидаги