Обеспечение идеологической защиты интересов внешнеэкономического международного инвестиционного сотрудничества

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу мақолада ташқи иқтисодий халқаро сармоявий концессиялар, ҳамкорликда моддий манфаатлар устуворлигининг ғоявий- консорсиумлар, мафкуравий хавфсизлигини таъминлаш тўғрисида бир ташқи иқтисод, қатор таҳлилий фикрлар келтирилган. иқтисодий фаолият. Обеспечение идеологической защиты интересов внешнеэкономического международного инвестиционного сотрудничества АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В этой статье приводится ряд аналитических взглядов на концессии, обеспечение идеологической безопасности и приоритета консорциумы, материальных интересов во внешнеэкономическом внешняя экономика, инвестиционном сотрудничестве, а также на международных хозяйственная деятельность. рынках. 1 Lecturer, Termez State University. Termez, Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 10 (2021) / ISSN 2181-1415 Халқаро сармоявий ҳамкорлик хорижий шериклар билан молиявий ва логистик характердаги саъй-ҳаракатларни бирлаштиришга асосланган ўзаро муносабатлар шаклларидан бирини назарда тутади. Бундай ҳамкорликнинг мақсади экспорт маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва ишлаб чиқариш базасини кенгайтириш, уни рақобатбардошлик мезонлари асосида мунтазам янгилаш ва уни ташқи бозорда жорий этиш жараёнларини осонлаштиришдан иборат. Шунга ўхшаш вазифаларни, масалан, қўшма ишлаб чиқаришни ташкил қилиш орқали ҳал қилиш мумкин. Қўшма тадбиркорлик, биринчи навбатда, маҳсулотларни чиқариш ва уларни амалга ошириш дастурларини кейинчалик тарқатиш билан технология ва хизматлар алмашинуви асосида, шунингдэк, концессиялар, консорсиумлар, акция- дорлик жамиятларини шакллантириш ва ишлатиш шаклида бўлиши мумкин. Ташқи иқтисодий комплекснинг муҳим сектори давлат ёки нодавлат бўлсин, халқаро ташкилотларда иштирок этишдир. Замонавий халқаро муносабатларда халқаро ташкилотлар давлатлар ва кўп томонлама дипломатия ўртасидаги ҳамкорлик шакли сифатида муҳим рол ўйнайди. Ташқи иқтисодий алоқалар таснифини кўплаб мезонлар бўйича амалга ошириш мумкин, уларнинг тўлиқ рўйхатини келтириш мумкин эмас, чунки ҳар қандай ҳолатда фарқлаш мезонлари тадқиқот мақсадларига қараб субъектив тарзда танланади. Бу босқичда қуйидаги таснифни таклиф қилиш мумкин: Мавзу таркиби бўйича: 1. Ташқи иқтисодий алоқалар давлатлар ва бошқа субъектлар, яъни халқаро оммавий ҳуқуқ субъектлари иштирокида. 2. Ташқи иқтисодий алоқалар, субъектларидан бири дастлаб Ўзбекистон ёки бошқа давлат бўлиб, “бошланғич нуқтаси” сифатида белгиланади, қолган субъект- лар эса хорижий хусусий юридик ва ёки жисмоний шахслардир. 3. Ташқи иқтисодий алоқалар, субъектларидан бири ўзбекистонлик хусусий (жисмоний ёки юридик) шахс, иккинчиси (ёки бошқалар қаторида) хорижий давлат, халқаро ташкилот ёки бошқа халқаро оммавий ҳуқуқ субъекти. 4. Ташқи иқтисодий алоқалар, субъектларидан бири ўзбекистонлик хусусий (жисмоний ёки юридик) шахс, иккинчиси (ёки бошқалар қаторида) хорижий хусусий (жисмоний ёки юридик) шахсдир. 5. Ўзбекистонлик жисмоний ёки юридик шахс билан Ўзбекистон давлати ўртасидаги ташқи иқтисодий алоқалар (бу имконият ҳақида батафсил маълумотни қуйида кўринг). 6. Ўзбекистон давлатининг тузилишидаги ташқи иқтисодий алоқалар, унинг алоҳида органлари ўртасида ривожланиб бориши. Таъкидлаш жоизки, юқоридаги ташқи иқтисодий алоқалар мавзу таркиби бўйича бўлиниши мумкин бўлган субъектлар комбинациясини оддий рўйхатга олиш учун эмас, балки аниқ амалий йўналишга эга. Белгиланган муносабатларнинг ҳар бир тури мустақил ҳуқуқий режим билан тавсифланади. Ташқи иқтисодий алоқаларнинг ижтимоий ва ҳуқуқий оқибатлари : 1. Қонун ижодкорлиги соҳасидаги ташқи иқтисодий алоқалар. 2. Ҳуқуқий амалга ошириш соҳасидаги ташқи иқтисодий алоқалар. 3. Ҳуқуқни муҳофаза қилиш соҳасидаги ташқи иқтисодий алоқалар билан таърифланади ва тавсифланади, таснифланади. Бунда сўзларнинг янгилигига қарамай, биз бу таснифга алоҳида изоҳ керак эмас, деб ҳисоблаймиз. Бу муносабатларнинг ўзига хос хусусиятлари ва уларни ҳуқуқий тартибга солиш алоҳида таҳлил қилинади. 80 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 10 (2021) / ISSN 2181-1415 ТИА нинг ҳуқуқий тартибга солиш усуллари бўйича: 1. Халқаро-ҳуқуқий (халқаро-ҳуқуқий воситалар таъсир қилиш эҳтимоли маъносида) характердаги ташқи иқтисодий алоқалар. 2. Маъмурий характердаги ташқи иқтисодий алоқалар (“ҳокимият ва бўйсуниш” муносабатлари). 3. Фуқаролик-ҳуқуқий характердаги (“автоном”) ташқи иқтисодий алоқалар, шу жумладан: а) моддий жиҳатдан тартибга солинган; б) низоли усул билан тартибга солинган. ТИА “Қувват” компонентининг аҳамият даражаси бўйича: 1. Оммавий характердаги ташқи иқтисодий алоқалар. 2. Хусусий характердаги ташқи иқтисодий алоқалар. 3. Чегаравий хусусий-давлат характеридаги ташқи иқтисодий алоқалар. Ташқи иқтисодий алоқаларнинг бу таснифга кўра биринчи ва иккинчи тоифаларга мансублиги, ҳуқуқий адабиётларда анъанавий тарзда талқин қилин- ганидэк, “оммавий” ва “хусусий” белгилари ёрдамида аниқланади. “Чегаравий характер”даги муносабатларга келадиган бўлсак, биз, хусусан, шу қадар ижтимоий