Закономерности и особенности развития сферы оказания услуг

Аннотация

Калит сўзлар: Жаҳон иқтисодиётида хизмат кўрсатиш соҳаси кўп маркетинг, йиллар давомида ўсиш суръатларини сақлаб, энг фаол хизмат кўрсатиш соҳаси, ривожланмоқда. Иқтисодиётни ривожлантиришнинг стратегия, технологик асосларини модернизация қилиш, бошқарув- маркетинг стратегияси, Ўзбекистон иқтисодиёти. нинг янги йўналишларининг пайдо бўлиши хизматлар бозорининг ўсишига бевосита таъсир қилади. Мақолада хизмат кўрсатиш соҳасининг моҳияти ва ривожланиш қонуниятлари кўриб чиқилади. 1 PhD, Department of “Economics”, Fergana Polytechnic Institute. Fergana, Uzbekistan. 293 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 10 (2021) / ISSN 2181-1415 Закономерности и особенности развития сферы оказания услуг АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В мировой экономике наиболее активно развивается маркетинг, сфера услуг. Продолжаяя свой рост на протяжении долгих сфера оказания услуг, лет. Модернизация технологических основ развития стратегия, экономики, появление новых направлений хозяйствования маркетинговая стратегия, экономика Узбекистана. прямо влияют на рост рынка услуг. В статье исследуются сущность и закономерности развития сферы услуг. Хизматлар соҳаси охирги 20 йил мобайнида тубдан ўзгариб келмоқда. Айниқса, ҳозирги кунда рақамли иқтисодиёт технологиялари билан боғлиқ бўлган соҳалар, масалан, электрон-тижорат, интернет-банкинг, ахборот ва мулоқот соҳасидаги тармоқларнинг ривожланиши бунга мисол бўла олади. Хизматлар соҳасининг ривожланишига таъсир кўрсатувчи омиллар 1-расмда келтирилган, унда иқтисодиётнинг ривожланиши ва унга бўлган муносабатни кузатишимиз мумкин. Хизматлар соҳасидаги бўлаётган таркибий ўзгаришлар ҳам ҳаётимиздаги эҳтиёж- ларни, ўзгариш тенденциясини ифодалайди. 1-расмда келтирилганидек, хизматлар соҳасини ривожлантириш учун биринчи навбатда, жамиятнинг ва ҳукуматнинг унга бўлган муносабатини ўзгар- тириш лозим. Бу борада Ўзбекистон Республикасида оҳирги икки йил мобайнида янги қонун ва меъёрий ҳужжатлар қабул қилинди. Ушбу саъй-ҳаракатлар асосида, Ўзбекистон Республикаси Статистика Қўмитасининг расмий маълумотларига биноан, ҳозирги кунда хизматлар соҳасида 261 мингдан ортиқ корхона ва ташки- лотлар фаолият кўрсатмоқда. 2019-йил январь–декабрь ойларида бозор хизмат- лари ҳажми 190356,0 млрд сўмни ташкил этди. Корхона ва ташкилотларнинг умумий сонида хизматлар соҳасида фаолият кўрсатаётганлар 65,8 фоизни ташкил этади (1-расмга қаранг). Албатта, бундай ҳолат, юқорида таъкидлаб ўтганимиздек, ҳали етарли эмас. Бунга 2-расмда келтирилганидек, хизматлар соҳасининг ривожланиши ва такомил- лашувига турли хил омиллар таъсир ўтказади. Уларни биз бешта мустақил гуруҳ- ларга тақсимлаб, охирги, яъни, пировард натижасида, хизматлар маркетингига алоҳида эътибор қаратилиши зарурлигини хулоса қилдик. 294 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 10 (2021) / ISSN 2181-1415 8% 17% Қишлоқ, ўрмон хўжалиги ва бошқалар Саноат Қурилиш 66% Хизматлар 9% 1-расм. 2020-йил 1-январь ҳолатига кўра хизмат кўрсатиш корхоналарининг улуши (фермер ва дехқон хўжаликларидан ташқари, %)* Хизмат соҳасининг ривожланиши, албатта, унинг турларининг кўпайиши билан узвий равишда боғлиқдир. Дунё тажрибаси шуни кўрсатмоқдаки, рақамли иқтисодиёт ривожланган сари реал соҳадаги банд бўлганлар қисқариши билан ифодаланади. Борган сари хизматлар соҳасидаги фаолият ҳам миқдор, ҳам ассортименти бўйича кўпайиб боради. Бизнинг фикримизча, миқдорий кўрсаткичлардан ташқари сифат ҳолатига эътибор қаратилган бўлиб, унда истеъмолчиларнинг нафақат эҳтиёжини қондириш, балки янги мойилликларни шакллантиришдан иборатдир. * Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси маълумотлари асосида тузилган. 295 Давлат сиёсати Социал Бизнеснинг ривожланиш АКТнинг ривожланиши Интерналлашув Давлат ўзгаришлар тенденцияси Компьютер ва телеком Халқаро миқёсида томонидан Истеъмолчилар Ишлаб чиқарувчилар технологиялар ишлаётган кўпроқ хизматни сотишади устунликларининг мувофиқлантири эҳтиёжларининг компаниялар Стратегик уюшмалар бирлашиши ш тизимининг ошиши сонининг ошиши кўпайиши Компакт мобил ўзгариши Тўқчиликнинг Истеъмолчиларни Нотижорат жиҳозларнинг Хусусийлаштири ошиши ташкилотларида яратилиши нг хорижга ш Фаол иммиграция чиқишининг маркетингга бўлган Симсиз алоқанинг Истеъмолчилар, Вақт эҳтиёжнинг ошиши ривожланиши ортиши ходимлар ва чегараланганлиги Сифатга эътиборнинг Дастурий Халқаро экологияни Буюм эмас, юксалиши таъминотнинг бизнеснинг муҳофаза таассуротга Воситаларни тежаш ва такомиллашиши ривожланиши қилувчи янги эҳтиёж ошиши унумдорлигини оширишга Рақамли қонунлар Персонал эътиборнинг ошиши технологияларнинг Хизмат компьютер ва Франчайзингнинг кенгайиши ривожланиши Интернетнинг ва соҳасидаги янги мобил Ходимларни ишга жалб электрон тижоратнинг тижорат телефонларга этиш тизимининг ривожланиши келишувлар эҳтиёж ошиши ўзгариши Хизмат кўрсатувчи корхоналар ўртасидаги рақобатнинг кучайиши Замонавий техника ва технологиядан фойдаланишни тақозо этувчи янгиликларни жорий этиш Хизматлар маркети