Экологическое образование детей дошкольного возраста с помощью педагогических технологий

Аннотация

Ключевые слова: В статье рассматривается экологическое образование нравственность, детей дошкольного возраста с использованием экология, педагогических технологий. В статье рассматриваются воспитание, различные способы объяснить детям, как заботиться об дошкольное образование, наблюдение, окружающей среде и как ухаживать за растениями и растение, деревьями. животное. Tabiat – ulug‘ o‘qituvchi! Ekologik ta’lim juda yaqin. Kelajakdagi odamning poydevorining asosi – bu maktabgacha yoshdagi davr. Hozirgi kunda inson va tabiatning o‘zaro munosabatlar xarakteri yer sharida hayotni saqlab qolish bilan bog‘liqdir. Ushbu muammolarning dolzarbligi, ekologik qonuniyatlarni hisobga olgan holda tabiiy resurslardan foydalanish, sanoat ishlab chiqarishning tez sur’atlar bilan o‘sib borishi va ,nihoyat, tabiatda inson faoliyati orqali yuzaga kelgan aniq ekologik xavf vujudga kelganligi bilan asoslanadi. Axloqiy tarbiya – bu insoniyatning tarbiyasi, mehribonlik, rahm-shafqat, mas’uliyatli munosabat, yaqin atrofda yashaydigan odamlar. Maktabgacha yoshdagi bola intensiv bo‘lib sodir bo‘ladi. Ijtimoiy rivojlanish atrofdagi tengdoshlar va kattalar bilan aloqada bo‘lganida amalga oshiriladi. Maktabgacha ta’lim muassasasida bolalarni tabiat bilan tanishtirishning quyidagi usullaridan foydalaniladi: ko‘rgazmali (kuzatish, rasmlarni ko‘rish, diafilm va kinofilmlarni namoyish qilish); amaliy(o‘yin tarzida, mehnat, oddiy tajribalar, vaziyatlar yaratish); og‘zaki (tarbiyachining hikoyasini so‘zlab, tushuntirib berishi, badiiy asarlarni o‘qib berishi, bolalar bilan suhbatlashishi, she’rlarni o‘qib berishi). Kuzatish – maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarga ta’lim berishning yetakchi uslublaridan biridir. Kuzatish murakkab bilish faoliyati bo‘lib, unda idrok, tafakkur va nutq ishtirok etadi, barqaror diqqat talab etiladi. Bolalarni tabiat bilan tanishtirishdagi bilish vazifalariga ko‘ra tarbiyachi kuzatishning xilma-xil turlaridan foydalanadi. Ta’limiy va tarbiyaviy vazifaga ko‘ra, kuzatish uzoq muddatli va qisqa muddatli bo‘lshi mumkin. O‘simlik va hayvonlarning o‘sishi va rivojlanishi, tabiatdagi mavsumiy o‘zgarishlar haqidagi bilimlarning jamg‘arilishi uchun kuzatishning ancha murakkabroq turi – uzoq muddatli kuzatishlardan foydalaniladi, bunda bolalarga obyektning kuzatilayotgan holatini ilgarigisi bilan qiyoslashga to‘g‘ri keladi. Kuzatish predmetning ayrim belgisiga ko‘ra uning holatini aniqlash (o‘simliklarning tashqi ko‘rinishiga qarab sug‘orish, oziqlantirish, issiqlik, yorug‘lik bilan ta’minlash, tagini yumshatish, akvariumdagi baliqlarning xatti-harakatiga ko‘ra suvni qisman almashtirish zarurligini aniqlash va hokazo) hisoblanadi. Kuzatishlar davomida tarbiyachi tomonidan bolalarni o‘simlik va hayvonlar, ob- havo bilan, kattalarning tabiatdagi mehnati bilan tanishtirishda va shunga o‘xshashlarda tashkil etiladi. Kuzatishlar mashg‘ulot va ekskursiyalarda, tabiat burchagida olib boriladi, bolani jalb etish kuzatishning mazmuni hamda tarbiyachi o‘z oldiga qo‘ygan vazifaga bog‘liq bo‘ladi. 111 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 10 (2021) / ISSN 2181-1415 Har yili maktabgacha ta’lim muassasasiga ajratilgan yer maydonchalarni ko‘kalamzorlashtirish, tabiat burchagidagi kuzatish ishlarini olib borish uchun kerak bo‘lgan qulay sharoitlarni yaratish, bolalar bog‘chalarini kerakli uslubiy qo‘llanmalar bilan ta’minlab borish, kuzatuvlar olib boriladigan xonani jihozlash maqsadga muvofiqdir. Kompyuter texnologiyalari va multimediaa taqdimotlari. Maktabgacha yoshdagi bolalar bilan ishlashda, ko‘pincha, siz ma’lumot va vizual materiallarning yetishmasligiga duch kelasiz. Bolalar bilan mashg‘ulotlarda men uning yechimini zamonaviy axborotdan foydalanishda topdim. Kompyuterdan foydalanishning eng arzon vositalaridan biri bu maktabgacha yoshdagi bolalarni o‘qitishda multimedia taqdimotlarini qo‘llashdir. Ma’lumotning ma’nosini tushunish uchun mantiqiy fikrlashni bog‘laydigan, faqat og‘zaki tushuntirishni tinglashi kerak bo‘lgan kattalardan farqli o‘laroq, quyidagi maqol bolalar uchun juda mos keladi: “Yuz marta eshitgandan ko‘ra, bir marta ko‘rish yaxshiroq”. Bola vizual – majoziy fikrlash bilan faqat bir vaqtning o‘zida tekshirilishi, eshitilishi va unga amal qilish mumkin bo‘lgan narsani tushunadi. Shuning uchun ta’lim berishda bu juda muhim. Mening amaliyotimdagi ishda bolalarni tabiat bilan tanishtirishda men turli xildagi materiallardan foydalanaman: didaktik rasmlar, badiiy rasmlarning reproduk- siyalari, fotosuratlar, videofilmlar, ovozli yozuvlar (qushlar, sutemizuvchilar, o‘rmon shovqini, yomg‘ir, shamol va boshqalar); bunda bolalar passiv pedagogik ta’sir obyektlari emas, balki faol bo‘lib qoladilar. Bolalarni tabiat bilan tanishtirish jarayonida biz turli xil materiallardan foydalanamiz: didaktik rasmlardan foydalanamiz, san’at rasmlari, videolar, yozishni takrorlash. Biz quyidagi turdagi rasmlardan-vizual materiallardan elektron ommaviy axborot vositalarida foydalanamiz: ▪ ovoz