Повышение продуктивной занятости - приоритет снижения бедности

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу мақолада Халқаро Меҳнат Ташкилоти томонидан глобаллашув, мамлакатда унумли ва маҳсулдор бандликни ошириш бўйича жаҳон меҳнат бозори, унумли тавсияларини амалда қўллаш, уни миллий меҳнат бозори бандлик, маҳсулдор бандлик, кўрсаткичлари асосида ҳисоблаш ва таҳлил этиб бориш кўплаб иш билан банд камбағаллик таъсир доирасидагилар, мамлакатларда камбағалликка қарши кура-шишдаги муҳим унумли ва маҳсулдор вазифалардан бири эканлигини ёритиб берилди. Жаҳон меҳнат бандлик тақчиллиги. бозорида мавжуд камбағаллик таъсир доирасидагилар орасида иш билан банд аҳоли мавжудлиги унумли ва маҳсулдор бандликни ҳисоблаш лозимлигига урғу беради. Мақолада унумли ва маҳсулдор бандлик кўрсаткичлари, таҳлили ва уни ҳисоб-лаш усули батафсил ёритилди. Шунингдек, мақола сўнггида унумли ва маҳсулдор бандликни оширишга қаратилган тавсиялар жой олди. 1 Independent researcher, Tashkent State University of Economics, Tashkent, Uzbekistan. E-mail: s.kurbonov@gmail.com Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 9 (2021) / ISSN 2181-1415 Повышение продуктивной занятости – приоритет снижения бедности АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье подчеркивается тот факт, что глобализация, выполнение рекомендаций Международной организации глобальный рынок труда, труда по увеличению производительной и продуктивной производительная занятости в стране, ее расчет и анализ на основе занятость, производительная национальных показателей рынка труда является одной из занятость, важных задач в борьбе с бедностью во многих странах. люди, Присутствие занятого населения среди тех, кто страдает от затронутые бедностью бедности на мировом рынке труда, подчеркивает занятости, необходимость расчета продуктивной занятости. В статье дефицит продуктивной занятости. подробно описаны показатели продуктивной и производительной занятости, их анализ и расчет. Статья также завершается рекомендациями по увеличению продуктивной и продуктивной занятости. КИРИШ Жаҳон иқтисодиётининг глобаллашуви ижтимоий-иқтисодий тизимлар ва институтларнинг эволюцияси ва ўзгаришига, миллий ва минтақавий иқтисодиёт- ларнинг таркибий хусусиятларига тобора кўпроқ таъсир кўрсатмоқда. Жаҳон иқтисодиёти – бу “глобал миқёсда реал вақтда” ишлашга қодир бўлган ягона иқтисодий тизим [Е.А. Кокорева ва б., 2020]. Глобаллашув ҳозирги замоннинг энг долзарб муаммоларидан бирига айланди ва буни сўнгги 30 йил ичида жаҳон ҳамжамиятининг жаҳон конгресслари ва симпозиумларида глобал муаммолар ва умуман глобаллашув ҳодисаларига алоҳида эътибор қаратгани тасдиқлайди. ХМТ дунёдаги кўплаб инқилоблар, шунингдек, ўша даврдаги ишчиларнинг меҳнат ва яшаш шароитларининг оғир ва қабул қилиниши мумкин эмаслиги асосида ташкил этилган. Ташкилот ташкил этилганидан кейин ХМТ ривож- ланишидаги навбатдаги воқеа 1944 йилда ХМТнинг урушдан кейинги даврдаги асосий мақсад ва вазифаларини белгилаб берган ва тасдиқлаган Филадельфия декларациясини [Декларация ХМТ] қабул қилиш эди. Филадельфия декларацияси ХМТнинг асосий тамойилларини белгилаб берди, яъни: меҳнат товар эмас; сўз эркинлиги ва касаба уюшма фаолияти ривожланиш учун муҳим омил ҳисобланади; камбағаллик ижтимоий-иқтисодий ривожланишнинг беқарорлаштирувчи элементи сифатида кўрилиши ва ҳар бир давлатда трипартизмга асосланган барқарор ва бирлашган халқаро саъй-ҳаракатлар орқали йўқ қилиниши керак. Шу билан бирга, ХМТ, масалан, аҳолини тўлиқ иш билан таъминлаш ва турмуш даражасини ошириш, барча иш жойларида ишчиларнинг ҳаёти ва соғлиғини ҳимоя қилиш мақсадида дастурларни ишлаб чиқиш ва қабул қилиш ва бошқаларда ўз ҳиссасини қўшади. Бу эса ўз навбатида унумли ва маҳсулдор бандлик шартлари ҳар бир мамлакат меҳнат бозорида амал қилинишини талаб этади. Иқтисодиётнинг глобаллашуви ҳозирги пайтда меҳнат бозорини янги ўзига хос ижтимоий-иқтисодий ҳодиса сифатида кўриб чиқиш зарурлигига олиб келди, замонавий дунё иқтисодиётидаги меҳнат дунёсини ўрганиш янги ёндашувларни, концепциялар ишлаб чиқишни, янги услубий муаммоларни ҳал қилишни талаб қилади. 282 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 9 (2021) / ISSN 2181-1415 Иқтисодчи олим [Ш.Қудбиев, 2020] таъкидлаб ўтганидек, жаҳон меҳнат бозори бу ишчи кучи харидорлари ва сотувчилари ва бозор инфратузилмаси (ҳукумат ва маҳаллий ҳокимият органлари, бандлик хизматлари, халқаро ташки- лотлар, кадрлар агентликлари, касаба уюшмалари) ўртасидаги муносабатлар мажмуидир. Меҳнат бозоридаги замонавий жараёнлар бандлик ва ишсизликнинг иқтисодиёт натижаларига таъсирини белгилайди ва одамлар тақдирини белги- лайди. Шунинг учун жаҳон меҳнат бозорининг глобал ривожланиш аспектларини ҳисобга олган ҳолда шуни таъкидлаш керакки, меҳнат бозори жамият тараққиёти натижаларини акс эттиради. Меҳнат бозори қонунларига мувофиқ, меҳнат бозорига бир қатор сабабларга кўра ҳам субъектив, ҳам объектив равишда кириб келаётган меҳнатга лаёқатли ёшдаги иқтисодий фаол фуқаролар ҳар доим ҳам бандлик соҳасида ўз ўрнини топа олмайдилар. Дунёнинг кўплаб мамлакатларида и