Новый Узбекистан - новая политика

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақолада бугунги кунда ҳалқаро муносабатлар ҳалқаро муносабатлар, тизимида юз бераётган ўзгаришлар, умумжаҳон хафсиз- “рангли инқилоблар”, лигига таҳдид солаётган омиллар ва мана шундай шароитда Марказий Осиё, Ўзбекистон ташқи сиёсатининг асосий тамойиллари ва минтақавий ҳамкорлик, терроризим, хусусиятлари очиб берилган. Шунингдек мақолада этносиёсат, Ўзбекистоннинг коронавирус пандемияси шароитида яхши қўшничилик, жаҳон ҳамжамиятини бирдамлигини таъминлаш юзасидан пандемия, илгари сурган ташаббуслари ҳам ёритиб берилган. гуманитар ёрдам. 1 Candidate of Historical Sciences, Senior Lecturer, Namangan State University, Namangan, Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 8 (2021) / ISSN 2181-1415 Новый Узбекистан – новая политика АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье описываются изменения, происходящие международные сегодня в системе международных отношений, факторы, отношения, угрожающие глобальной безопасности, а также основные «цветные революции», принципы и особенности внешней политики Узбекистана в Центральная Азия, региональное таких условиях. В статье также освещаются инициативы сотрудничество, Узбекистана по обеспечению преемственности мирового терроризм, сообщества в условиях пандемии коронавируса. этнополитика, добрососедство, пандемия, гуманитарная помощь. Бугунги кунда жаҳонда юз берган сиёсий, иқтисодий-молиявий, жараёнлар халқаро муносабатларнинг жиддий ўзгаришига олиб келди ва жаҳон давлат- ларидаги ижтимоий-сиёсий жараёнларга таъсирини кўрсатди. Бугунги кунда муайян бир минтақада содир бўлаётган турли этник ва сиёсий қарама-қарши- ликлар, молиявий иқтисодий инқироз ва қуролли тўқнашувлар ҳамда “рангли инқилоблар” бошқа ҳудудларга ҳам глобал миқёсида ёйилиб, миллий, этник, диний, ҳудудий ва сиёсий аҳамият касб этган можаролар сонининг ортиши, минтақавий хавфсизлик ҳамда барқарорликка бўлган таҳдидларнинг кучайишига сабаб бўлмоқда. XXI асрни бошларидаги дунёдаги сиёсий вазият шундан далолат берадики, бугунга кунга келиб халқаро хавфсизлик тизими эскираётганлиги ёхуд қудратли давлатларнинг манфаатлари кучайиб бориши натижасида нуфузли халкаро ва минтақавий ташкилотларнинг мавқеи нисбатан пасайиши кузатилмоқда. ХХ асрнинг 80–90 йиллардаги минтақавий муаммолар ва ихтилофлар сони бир неча баробар ортиб, уларнинг сиёсий мазмуни ўзгариш билан бирга бошқа эпидемио- логик ва техноген офатлар ҳам кириб келмоқда. Натижада, глобал муаммолар қисман назардан четга қолгандай бўлса ҳам, сиёсий моҳияти ва тусини ўзгартирмади. Масалан, Афғонистон, Араб-Исроил ва Ироқ урушларига ҳозирда Араб мамлакатлардаги инқилобий ҳамда сиёсий ўзгаришлар (“Араб баҳори”) Миср, Сурия, Ливия ва Украинадаги сиёсий жараёнлар, Грузия ҳамда Қирғизистондаги давлат тўнтаришлари ва сиёсий йўл билан президентлик ҳамда Республика бошқарув тизимига ўтилиши, Арманистон ва Озарбайжон ўртасидаги Тоғли Қорабоғ муаммолари бунга яққол мисолдир. Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. М. Мирзиёев тўғри таъкидлаганидек: “Бугун террорризм ва экстремизмга қарши курашишда саъй-ҳаракатларни бирлаштириш, тобора авж олаётган қарама- қаршиликларни бартараф этиш, тинчлик ва барқарорликка таҳдид солаётган хавфларга қарши биргаликда курашиш муҳим аҳамият касб этмоқда”. “Янги Ўзбекистон” ўз ташқи сиёсати ва минтақавий хавфсизлик масалаларига жаҳондаги мураккаб вазиятдан келиб чиққан ҳолда ёндашмоқда. Ўзбекистоннинг ташқи сиёсати сўнгги йилларда тубдан ўзгарди, 2020 йил инсоният учун оғир келди: COVID-19 деб ном олган ушбу офат бутун дунё мамлакатларини иқтисодий ва ижтимоий-сиёсий ҳаётига жуда катта зарба берди. 571 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 8 (2021) / ISSN 2181-1415 Юқоридаги ҳолатларнинг барчаси жаҳон мамлакатлари ҳаётида улкан глобал ўзгаришларга олиб келди. Турли низо ва сиёсий чиқишлар, оммавий тартибсизлик ҳамда эпидемиологик офатлар тезлик билан бир ҳудуддан иккинчисига кўчиб ўтиши, сиёсий воқеаларни бир минтақада эмас, бошқа қўшни давлат ва ҳудудда яшовчи халқлага ҳам ўзининг жиддий таьсирини кўрсатмоқда. Ўзбекистон ўзаро мулоқот, амалий ҳамкорлик ва яхши қўшничиликни мустаҳкамлашнинг қатъий тарафдоридир. Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш.М. Мирзиёев давлат раҳбари сифатидаги фаолиятиниг илк кунларидан бошлаб Марказий Осиё давлатлари билан шериклик, ўзаро ишонч ва яхши қўшничилик муносабатларини шакиллантириш, минтақа хавфсизлигини таъминлаш ҳамда мамлакат ташқи сиёсатининг асосий йўналишларидан бири бўлган қўшни давлатлар билан муносабатларни тиклашга қаратди. “Биз ўзимизнинг энг яқин қўшниларимиз – Туркманистон, Қозоғистон, Қирғизистон ва Тожикистон билан очиқ, дўстона ҳамда прагматик сиёсат олиб боришга содиқ қоламиз”, – деган эди Шавкат Мирзиёев. МДҲ ҳудудида ва минтақа атрофида мураккаб вазият вужудга келаётган шароитда, узоқ ва яқин атрофимизда турли қарама-қаршиликлар тобора кучайиб бораётган бир пайтда мамлакатимиз тинчлиги ҳамда халқимиз фаровонлигини сақлаш, ён-атрофимиздаги давлатлар ва халқла