Социально-педагогические особенности процесса духовно-просветительского образования в жизни молодежи

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада бугунги кун глобаллашувининг ёшлар ҳаётида маънавият, маънавий марифий ишлар жараёнининг ижтимоий педаго- маърифат, гик хусусиятлари ҳақида ва бугунги кун ривожланиб ёшлар ҳаёти, бораётган жамиятимиз ёшлар онгига салбий ва ижобий ижтимоий ҳаёт, педагогик хусусиятлар, таъсирлари ҳақида ёритиб берилган. Бугунги кун ёшлари жамият, оммавий маданият таъсирига тушиб қолишлари қай тарзда фуқоро-маҳалла, амалга оширилаётганлиги, ижобий ва салбий томонлари жамоат. ёритиб берилган. 1 lecturer, Department of Music Education, Samarkand State University, Samarkand, Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 8 (2021) / ISSN 2181-1415 Социально-педагогические особенности процесса духовно- просветительского образования в жизни молодежи АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье описаны социально-педагогические духовность, особенности процесса духовно-воспитательной работы в просвещение, жизни молодежи, а также негативные и позитивные молодежная жизнь, последствия сегодняшней глобализации для сознания социальная жизнь, педагогические молодежи в современном развивающемся обществе. Были особенности, выделены положительные и отрицательные аспекты того, общество, как современная молодежь попадает под влияние массовой гражданин-махалля, культуры. сообщество. Мамлакатимизда маънавий-маърифий фаолият биргина ташкилотнинг вазифаси эмас, балки барча давлат ва жамоат ташкилотларининг ижтимоий-сиёсий вазифаси штиб белгиланган. Маънавият, маданият ва санъат муассасалари маънавий-маърифий ишларнинг ижтимоий субъектлари сифатида турли йўналиш- ларда бевосита иштирок этади. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг “Бугунги кунда ижтимоий-маънавий муҳитни ва аҳоли турмуш шароитини яхшилаш,ёшларни турли диний экстремистик оқимлар таъсиридан асраш масаласи барчамиз учун энг асосий масала бўлиб турибди” [1] – деб айтган сўзлари ёшларни диний экстремизм ва терроризм балосидан огоҳлантиришимизда бир қатор аниқ вазифаларни белгилаб бердилар. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2016 йил 2 январдаги 3 сонли “2016 йилда ижтимоий- маънавий муҳит барқарорлигини таъминлаш, конфессиялар ва миллатлараро тотувликни мустаҳкамлашга қаратилган чора-тадбирлар Дастури” ва ва 2017 йил 28 июлдаги “Маънавий-маърифий ишлар самарадорлигини ошириш ва соҳани ривожлантиришни янги босқичга кўтариш тўғрисида”ги ПҚ–3160-сонли қарори ҳамда мазкур фаолиятга тегишли бошқа меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларда белги- ланган вазифаларни самарали амалга ошириш талабларини қўйди. Мамла- катимизда маънавиятни инсоннинг ўзлигини англашидаги ўрни; маънавиятнинг, инсоннинг жамият, давлат куч-қудратидаги тутган ўрни, маънавиятсиз ҳеч қачон бахт-саодат бўлмаслиги, бахт-саодатга эришиш учун умумий, миллий ғоя асосида бизнинг кўпмиллатли мамлакатимизда мустаҳкам маънавий маконни яратиш зарурлиги тўғрисидаги дастурий фикрлар изчил, босқичма-босқич рўёбга чиқмоқда. Бунда маҳалла, мактабгача таълим, умумий ўрта, олий таълим, маданият ва санъат муассасаларининг ғоявий тарбиявий ҳамкорлигигига эришишлари – ижтимоий фаол инсонларни тарбиялашнингмуҳим шартидир. Бу ҳамкорлик субъектлари фаолиятининг мақсад уйғунлиги, тарбиявий таъсир объектининг битта, (умумий)лиги, уларнинг вазифалари орасидаги умумийлик ва хусусий- ликнинг мавжудлигидадир. Албатта, ҳар бир ҳудуд ўзига хосликларга эга. Шу сабабли ҳар бир ҳудудда олиб бориладиган маънавий-маърифий ишларда умумийлик билан биргаликда фақат ўша ҳудудга хос бўлган хусусийлик ҳам мавжуд бўлади. Бу ҳар бир ҳудуднинг вилоят, туман, шаҳар Маънавият ва маърифат кенгашларининг иш режалари мазмуни, мақсади, шакллари, воситалари, йўналиш- ларида акс этади. Масалан, маҳалла фуқаролар йиғинларида “маҳалла-фуқаро”, 406 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 8 (2021) / ISSN 2181-1415 “фуқаро-фуқаро”, “фуқаро-маҳалла” шаклидаги горизонтал ва вертикал ижтимоий муносабатлар тизими амалда мавжуд. Бироқ, масаланинг ушбу ижтимоий- педагогик жиҳатини таъминлашга қаратилган методик база ҳали тўлиқ шакллан- ган эмас. Бунинг учун ҳар бир маҳаллада аҳолининг оилавий муҳити, ўқиши, хулқи, муносабатлари, таълим муассасаларида аҳолининг етакчи қадриятлари тизимини ўрганиш, ижтимоий фаол, нотиқлик қобилиятига эга фуқаро, ёшларни саралаб олиб, мақсадга йўналтирииб, уларни маънавий-маърифий ишларнинг фаол субъектларига айлантириш зарур. Бунда маҳалла маънавий муҳитини, жамоат- чилик фикрини шакллантириш муҳим ўрин эгаллайди. Чунки бу муҳит ўзаро горизонтал “фуқаро-фуқаро” ва вертикал “маҳалла-фуқаро” ижтимоий муносабат- ларида намоён бўлади ва мунтазам, объектив таъсир кўрсатади. Масалан, маҳалла- ларда тегишли комиссиялар кўмагида ҳаётнинг долзарб масалаларига бағишлан- ган давра суҳбатларининг мундарижасига маънавий эҳтиёжлар, ахлоқий меъёр- ларнинг шаклланиши, кийиниш маданияти, вақтдан фойдаланиш маданияти, тўймаросимларни тежамкор ўтказиш, маънавий бегоналашувнинг олдини олиш каби масалалар бўлиши мумкин. Бундай турдаги масалаларни муҳо