Психологическая тактика привлечения к членству религиозных фанатичных течений

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақолада диний мутаассиб гуруҳларнинг психологик мутаассиблик, хусусиятлари, мутаассиб гуруҳ таъсирига янги аъзони жалб ақидапарастлик, қилиш тактикаси ва инсон онги, психикасига ҳам жисмонан ҳам шахс, руҳан таъсир қилиш масалалари баён этилади. психология, ахборот олами, Диний мутаассиблик муаммоси, диний мутаассиб оқимларга психика, янги аъзони жалб қилиш усул ва босқичлари, унинг ижтимоий- гуруҳ, психологик хусусиятлари муҳокама қилинган. Ақидапараст онг. оқимлар таъсирига тушиб қолиш-нинг сабаблари келтирилган. Шунингдек, ақидапараст оқимларнинг таъсирига тушиб қолишни олдини олишнинг амалий йўналишлари ёритилган. 1 Researcher, International Islamic academy of Uzbekistan, Tashkent, Uzbekistan. E-mail: psixolog_sarvar1990@mail.ru. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 6 (2021) / ISSN 2181-1415 Психологическая тактика привлечения к членству религиозных фанатичных течений АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье рассматриваются психологические фанатизм, особенности религиозных фанатических групп, тактика догматизм, привлечения нового члена к влиянию фанатических групп личность, и вопросы духовного влияния на сознание и психику психология, информационный мир, человека. психика, Обсуждалась проблема религиозного фанатизма, методы группа, и этапы привлечения нового члена в религиозные сознание. фанатические течения, его социально-психологические особенности. Перечислены причины попадания под влияние фанатических течений. Также освещены практические направления по предотвращению попадания под влияние фанатичных течений. Ўзбекистон мустақилликка эришиши том маънодаги диний ҳамда маънавий- руҳий эркинликларга ҳам йўл очиб берди. Миллий истиқлол мафкурасида муқаддас ислом динимизнинг моҳияти, унинг инсонпарварлик ғоялари, динга соғлом муносабат масалари ўз ифодасини топди. Мамлакатда ҳукм сураётган тинчлик ва осойишталик, динлараро бағрикенглик, миллатлараро тотувлик ҳамда ҳамжиҳатик юртимиз тараққиёти йўлида амалга оширилаётган эзгу ишларнинг мустаҳкам асоси бўлиб ҳизмат қилмоқда. Афсуски, бугунги кунда диний саводхонлиги паст бўлган баъзи шахслар ўзларини ислом динининг жонкуярлари қилиб кўрсатувчи, аслида эса, ҳокимиятни эгаллашни мақсад қилиб қўйган турли оқим вакилларининг қуруқ ваъдаларига алданиб қолмокдалар, ҳатто, ўзларини қурбон қилишгача етиб бормоқдалар. “Ислом динини сиёсатга айлантираётган, ёвузлик ва террорчилик мафкура- сини яратаётган кўплаб радикал ва экстремистик марказларнинг, биринчи навбатда, ёшлар онгини заҳарлаб, зомбига айлантириб, улардан террорчилар тайёрлаш бўйича конвейер ташкил этаётган, халифалик тузишдек турли хом- хаёлларни амалга оширишга уринаётган қабиҳ кучларнинг илдизини қирқиб ташлаш керак”. Ҳозирда диний-экстремистик ҳаракатлар фаолиятининг таҳлили шуни кўрсатадики, замонавий кўринишдаги деярли барча мутаассиб оқимлар ўзларининг қабҳ ниятларини амалга ошириш учун ижтимоий-психологик омиларга катта эътибор қаратиб, оқим вакиллари тафаккурни усталик билан бошқариш усулларидан фойдаланадилар. Бунинг учун улар инсонни онги, психикасига таъсир қилишни кўзлаб уларнинг ҳам жисмонан ҳам руҳан тобе қилиш йўлига ўтади яъни; ⮚ Жисмоний таъсир (етарли даражада овқатланмаслик, ухламаслик, зўриқиб ишлатиш); ⮚ Руҳий таъсир (феъл-атвор, муомаланинг ўзгариши ва танқидий мулоҳаза юрита олмаслик ҳолатига олиб келиш); ⮚ Ақлий таъсир (оқимга боғлиқ бўлмаган билим доираларининг қашшоқ- лашувига эришиш); 47 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 6 (2021) / ISSN 2181-1415 ⮚ Ижтимоий таъсир (мулоқот қобилиятининг йўқолиши, жамиятга душманона муносабатда бўлиш) таназзулга учрашига олиб келади. Бундай оқимларга қабул қилинган аъзодан, жамоанинг ҳаракатлари сир сақланиши билан бир қаторда, агар унга яқинлари томонидан қаршилик қилинса, бу йўлда ҳатто ота-онаси, ака-укалари ва қариндош уруғларидан ҳам воз кечиши талаб қилинади. Шунингдек, оқимга янги аъзоларни жалб қилиш учун масъул этиб тайинланган “фаоллар” асосан ёрдамга муҳтож кишиларни, амалдаги ҳукумат сиёсатидан норози кимсаларни ўлжа сифатида танлайдилар. Бундай “ўлжа”ларни муайян вақт оралиғида кузатиб, тарғиб этилаётган ғояларга мойилликни шакллантириш, кейин эса мутаассиб ҳарактерга эга бўлган адабиёт, ҳамда турли воситалар билан қуроллантириш ва тузоққа тўлиқ илинтиришдек босқичлар амалга оширилади. Оқимга жалб қилиш ҳаракатларини шартли равишда тўрт босқичга бўлиш мумкин. Ҳар бир босқичда муайян мақсадлар кўзланади. Қуйида шу босқичларда қўлланиладиган ўзига хос таъсир услубларининг баён этишга ҳаракат қилинади. 1-босқич. Қизиқтириш ва хушомад қилиш ❖ Сизга илиқ муносабат, диққат-эътиборнинг гувоҳи бўласиз. Гўё улар Сизни ҳурматлашмоқда ва ғамхўрлик қамровида қоласиз; (улар Сизни тўғри йўлда экангизни ва бу йўл тўғри эканлигини уқтирилади) ❖ Сизни мамнуният билан қабул қиладилар; ❖ Ўз қадр-қимматингизни топаётганингизни ҳис қиласиз; ❖ Сиз гўё улар наздида чиройли-ақллисиз; ❖ Сиз буюк даъват (миссия) учун кераксиз; ❖ Борл