IN THE PEDAGOGICAL TEAM IN THE RESEARCH OF FOREIGN PSYCHOLOGISTS THE ISSUE OF THE PSYCHOLOGICAL ENVIRONMENT

Аннотация

In the research of foreign psychologists in this thesis, the sides on the issue of psychological environment in the pedagogical community were covered in a certain sense, and the content of these peers was analyzed. Pedagogik jamoalarda psixologik muhitning ijobiyligi ta‟lim-tarbiya sifatini yaxshilashga xizmat qiluvchi muhim komponentlardan biri ekanligi nazariy va amaliy jihatdan inkor etib bo„lmaydigan faktdir. Jamoada ijobiy psixologik muhit mavjud bo„lsa, nafaqat pedagogik majburiyatlar, balki har qanday mehnat jamoasi oldiga qo„yilgan vazifalar sifatli bajarilishiga zamin hozirlanadi. Masalaning yana bir muhim tomoni ham borki, bu ham bo„lsa, mehnat jamoasi a‟zolarining o„z kasbidan qoniqqanligidir. Chunki, jamoada ijobiy muhit bo„lishi uchun, jamoa a‟zolari o„zidan, ayniqsa, o„z kasbidan qoniqqan bo„lishlari zarur. Yuqoridagilardan kelib chiqib o„qituvchilarda mehnatdan qoniqqanlikni o„rganish hamda o„z mehnatidan qoniqmaslik holatlarini korreksiya qilish orqali pedagogik jamoalarda ijobiy muhitni shakllantirish, pirovardida ta‟lim-tarbiya sifatini yaxshilashga ta‟sir ko„rsatish maqsad qilingan. E'tiborga olish kerakki, pedagogik faoliyat odam-odam tipiga mansub kasb hisoblanib, agar mazkur soha egalarida o„z kasbiga nisbatan loqaydlik, e‟tiborsizlik yoki sustkashlik vujudga kelsa, bevosita pedagogik faoliyat obyekti bo„lgan o„quvchilar mazkur jarayonda zarar ko„radilar. Bu zarar ta‟lim-tarbiya sifatini pasayishida o„z aksini topadi. Pedagogik jamoalarda psixologik muhit masalasi bir tomondan muayyan mehnat jamoasidagi psixologik muhit sifatida talqin qilinishi mumkin, ikkinchi tomondan pedagogik jamoaning o„ziga xosliklaridan kelib chiqib, murakkab ijtimoiy psixologik va pedagogik jarayonlar zamirida yuzaga keladigan, pedagog shaxsidagi Материалы международной конференции. Халқаро анжуман тўплами. 33 Ташкент. 24 ноября 2021г Тошкент 24 ноябрь 2021й. Central Asian Research Journal for Interdisciplinary Studies (CARJIS) «Психологические особенности развития современной “Жамиятнинг барқарор ижтимоий-иқтисодий личности в годы устойчивого социально- ривожланиш йилларида замонавий шахс экономического развития общества» ривожланишининг психологик хусусиятлари” individual xususiyatlar turli psixologik fenomenlarga boy, serqirra ilmiy-amaliy tadqiqodlar uchun ob‟ektdir. Pedagogik jamoalarda psixologik muhit shakllanishi masalasining o„rganilganlik darajasini, olimlar tomonidan olib borilgan mehnat jamoasida psixologik iqlim, mehnat jamoasida ijobiy iqlimni shakllantirish masalalarini o„rganilganligi talqinida ko„rib chiqadigan bo„lsak, psixologik iqlim masalasi bilan B.D.Parigin, K.K.Platonov, A.A.Rusalinova, V.M.Shepel, A.N.Sherban; jamoada ijobiy psixologik muhitni shakllantirish muammosi bilan N.P.Anikeeva, R.X.Jakurova, A.S.Makarenko, A.N.Lutoshkina, T.A.Repinoy, V.P.Sergeeva; mehnat jamoasida ijtimoiy-psixologik iqlim muammosi bilan V.V.Boyko, V.R.Vesnin, A.LDonsov, V.N. Panferov, B.D.Parigin, K.K.Platonov, E.S.Kuzmin shug`ullanganlarini hamda jamoalarda psixologik muhitning shakllanishi va uning turli aspektlari ijtimoiy psixologik tomondan D.G.Mayers, K.R.Rojers, G.M.Andreeva, O„zbekistonlik olimlar M.G.Davletshin, V.M.Karimova, Z.T.Nishonovalar tomonidan pedagogik jamoada psixologik muhitning pedagoglarga ta‟siri masalalari; pedagoglardagi psixologik muammolarning jamoadagi psixologik iqlimning o„zgarishiga ta‟sir masalalari S.Gibbs, Y.Yorulmaz, Ch.Blazer kabi olimlar tomonidan o„rganilganlini ta‟kidlash zarur. Ijtimoiy-psixologik iqlim ko„plab tadqiqotchilarning o„rganish mavzusiga aylandi (K. K. Platonov, A. Dontsov, V. A. Petrovskiy, A. J. Svenzitskiy, L. Kolominskiy, L. G. Pochebut, B. D. Parigin, E. S. Kuzmin, M. P. Tungi, N. S. Mansurov, V.Mashero, A. A. Rusalinov, F. M. Rusinov, Yu. T. Timofeev, V. A. Chiker, I. E. Shvarts, A. I. Shchebetenko va boshqalar). Ijtimoiy psixologiyada asosan, ijtimoiy-psixologik iqlimning ijtimoiy ta‟limda yuzaga keladigan jarayonlarga , kichik guruh yoki jamoa faoliyatining muayyan ta‟siri o„rganildi. Biroq, ijtimoiy-psixologik iqlimning aniqlanish xususiyatini tushunish juda muhimdir. Shuning uchun ijtimoiy-psixologik iqlimga ta‟sir qiluvchi omillarni o„rganish vazifasi haqiqiy ilmiy va ilmiy-amaliy jihatdan dolzarb va muhim ahamiyatga ega. Ushbu vazifani hal etish mehnat jamoalarida amaliy texnologiyalarni ishlab chiqish va uni shakllantirish va optimallashtirish bo„yicha aniq tavsiyalar ishlab chiqish imkonini beradi. Ijtimoiy munosabatlar sohasidagi eng muhim soha - mehnat jamoasi ichidagi o„zaro munosabatdir. Jamoada ijtimoiy-psixologik muhit, tashkilot madaniyatining o„ziga xos xususiyati nafaqat iqtisodiy ko„rsatkichlarda ifodalangan birgalikdagi faoliyatning samaradorligi, balki xodimlarning o„z ishlariga munosabati, hissiy tuyg„ulari, tashqi motivatsiyasi va oxir-oqibat ishni qondirish bilan bog„liq. Ijtimoiy- Материалы международной конференции. Халқаро анжуман тўплами. 34 Ташкент. 24 ноября 2021г Тошкент 24 ноябрь 2021й. Central Asian Research Journal f