Воспитание - залог социального развития общества

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада замонавий жамиятда миллий ва умуминсоний замонавий жамият, қадриятларнинг ўрни ва аҳамияти ўрганилган, шунингдек, таълим, Ўзбекистон ҳамда Кореяда ушбу қадриятларнинг тарбия, ривожланиши жараёни таҳлил қилинган. Оила, жамият миллий қадриятлар, умуминсоний қадриятлар, моддий ва маънавий ҳаётининг уйғун холда бўлиши жамият ривожланиш. тараққиёти, хусусан фуқаролик жамияти шакилланиши ва ривожланишида энг муҳим омил экани очиб берилган. Шунингдек, айрим даврларда жамият тараққиётига салбий таъсир этадиган, тўсиқ бўладиган муаммоларга бир ёқлама қараш натижасида вужудга келганлиги ёритилган. 1 Lecturer, Andijan State University Andijan, Uzbekistan. 2 Lecturer, Andijan State University, Andijan, Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 5 (2021) / ISSN 2181-1415 Воспитание - залог социального развития общества АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье исследуются роль и значение национальных и современное общество, общечеловеческих ценностей в современном обществе, а образование, также анализируется развитие этих ценностей в воспитание, Узбекистане и Корее. Выявлено, что гармония национальные ценности, общечеловеческие материальной и духовной жизни семьи и общества является ценности, важнейшим фактором развития общества, особенно развитие. формирования и развития гражданского общества. Также указано, что в некоторый период он возник в результате одностороннего взгляда на проблемы, препятствующие развитию общества. Таълим-тарбия миллатнинг равнақ топишидаги ажралмас манба ҳисоб- ланади. Инсон бор экан таълим-тарбия ҳам у билан бирга улғаяди, ўсади, ривожланади. Шу тариқа инсон шаклланиб маълум ютуқларга эришади, ҳаётий қийинчиликларни енгишда унинг оиласидан олган таълим-тарбияси кўмак беради. Зеро, “ҳар қайси миллатнинг ўзига хос маънавиятини шакллантириш ва юксалтиришда, ҳеч шубҳасиз, оиланинг ўрни ва таъсири беқиёсдир. Чунки инсоннинг энг соф ва покиза туйғулари, илк ҳаётий тушунча ва тасаввурлари биринчи галда оила бағрида шаклланади. Боланинг характерини, табиати ва дунёқарашини белгилайдиган маънавий мезон ва қарашлар – яхшилик ва эзгулик, олижаноблик ва меҳр-оқибат, ор-номус ва андиша каби муқаддас тушунчаларнинг пойдевори оила шароитида қарор топиши табиийдир. Шунинг учун ҳам айнан оила муҳитида пайдо бўладиган ота-онага ҳурмат, уларнинг олдидаги умрбод қарздорлик бурчини чуқур англаш ҳар қайси инсонга хос бўлган одамийлик фазилатлари ва оилавий муносабатларнинг негизини, оиланинг маънавий оламини ташкил этади” [1, 38]. Ўзбек халқи қадим-қадимдан оилани муқаддас деб билган. Оила аҳил ва тотув бўлса жамиятда тинчлик ва ҳамжиҳатликка эришилади, давлатда осойишталик ва барқарорлик ҳукм суради. Оила фаровонлиги миллий фаровонлик асосидир. Оила- жамиятнинг бошланғич ижтимоий бўғини ҳамдир. У ўзида оила аъзоларининг эҳтиёжлари, қизиқишлари, майллари, тарбияси ва бошқа ижтимоий фаолият турларини акс эттиради. Ота-оналарнинг бола шахсига илмий дунёқараш асослари, маънавий-ахлоқий, нафосат, меҳнат ва бошқа ижтимоий омилларни шакллантириш мақсадида тизимли таъсир кўрсатиш жараёнига оилавий тарбия дейилади. Ўзбек халқининг миллий хусусиятлари: ахлоқийлик, ўзини-ўзи англаш, миллий туйғу, миллий маданият, миллий кийиниш ва юриш-туришда ўз аксини топадики, ўзбек оиласининг тузилиши ва шахслараро муносабатини ўрганишда буларни четлаб ўтиш мумкин эмас. Ўзбек оилалари тузилишига қуйидаги сифатлар хосдир: кўп болалилик; оилада отанинг бош тарбиячи сифатида намоён бўлиши; қариндошчилик, бир неча авлодларнинг биргаликда яшаши ва бошқ. Бу ҳақда фикр юритганда, аввало Абдулла Авлонийнинг “Тарбия биз учун ё ҳаёт – ё мамот, ё нажот – ё ҳалокат, ё саодат – ё фалокат масаласидир” деган чуқур маъноли сўзларини эслаш кифоя. Буюк маърифатпарвар бобомизнинг бу сўзлари асримиз бошида миллатимиз учун қанчалар муҳим ва долзарб бўлган бўлса, ҳозирги вақтда ҳам биз учун шунчалик, балки ундан ҳам кўра муҳим ва долзарб аҳамият касб этади” [1, 44]. 206 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 5 (2021) / ISSN 2181-1415 Оиланинг иқтисодий функцияси унинг асосий тарбиявий функцияси ҳисобланади. Болаларнинг ақлий, жисмоний, ахлоқий-эстетик тарбиясига оилада асос солинади. Оила инсон деб аталувчи бинонинг фақат пойдеворини қўйиш билан чекланмай, балки унинг сўнги ғишти қўйилгунича жавобгардир. Жамиятнинг комил фуқаросини шакллантириш, тарбиялаш ҳозирги замон оиласининг муҳим функцияси даражасига киради. Чунки шахснинг ижтимоийлашуви даставвал оилада амалга ошади. Ҳамда ёшларни ватанпарварлик, миллий ғурур, миллий онг, миллий ғоя, миллий одоб, фидоийлик фазилатларини шакллантиришда таълим муассасалари, ижодий ташкилотлар ва бошқалар билан ҳамкорлик қилади. Шу ўринда маънавиятнинг юксалиши билан чамбарчас боғлиқ бўлган яна бир мезон – муқаддас динимиз ҳақида алоҳида тўхталиб ўтишни зарур, деб ҳисоблаймиз. Барчамизга яхши маълумки, дин азалдан инсон маънавиятининг таркибий қисми сифатида одамзотнинг юксак идеаллари, ҳақ ва ҳақиқат,