Особенности гражданско-правового статуса органов местного самоуправления в зарубежных странах (сравнительно-правовой анализ)

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақолада хорижий давлатларда маҳаллий ўзини маҳаллий ўзини ўзи ўзи бошқариш органлари фуқаролик-ҳуқуқий мақомининг бошқариш органлари, ўзига хос хусусиятлари қиёсий-ҳуқуқий таҳлил этилган. фуқароларнинг ўзини ўзи Хусусан, муаллиф томонидан халқаро амалиётда маҳаллий бошқаруви, фуқароларнинг ўзини ўзи (муниципал) ўзини ўзи бошқаришнинг англо-саксон, бошқариш органлари, континенталь (француз), аралаш тусдаги, иберия ҳамда фуқаролар йиғини, социалистик иттифоқ моделлари таҳлил қилинган. маҳаллий (муниципал) Мақола якунида маҳаллий ўзини ўзи бошқариш ўзини ўзи бошқариш. органларига оид айрим ижобий тажрибаларни миллий қонунчилигимизда ифодалаш тўғрисида таклифлар билдирилган. 1 PhD, Doctor of Philosophy in Legal Sciences, Acting Associate Professor, Academy of the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Uzbekistan, Tashkent. Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 4 (2021) / ISSN 2181-1415 Особенности гражданско-правового статуса органов местного самоуправления в зарубежных странах (сравнительно-правовой анализ) АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье проведен сравнительно-правовой анализ органы местного особенностей гражданско-правового статуса органов самоуправления, местного самоуправления в зарубежных странах. В частности, самоуправление граждан, автором проанализированы в международной практике органы самоуправления граждан, англосаксонская, континентальная (французская), сходы граждан, местное смешанная, иберийская и социалистическая модели местного (муниципальное) (муниципального) самоуправления. самоуправление. В заключении статьи были высказаны предложения по отражению в национальном законодательстве некоторых положительных моментов, касающихся органов местного самоуправления. Бугунги кунда мамлакатимизда амалга оширилаётган ижтимоий ислоҳотларнинг самарадорлиги кўп жиҳатдан фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятига боғлиқ. Хусусан, фуқароларнинг ижтимоий муаммоларини индивидуал тарзда аниқлаш ва ҳал этишнинг янги шакллари – “Ёшлар дафтари”, “Аёллар дафтари” ҳамда “Темир дафтар” асосида ишлаш бевосита фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолияти тнегизида амалга оширилмоқда. Шу сабабли фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини турли ракурслардан ўрганиш муҳим аҳамиятга эга ҳисобланади. Қуйида эса хорижий давлатларда маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органлари фуқаролик-ҳуқуқий мақомининг ўзига хос хусусиятлариқиёсий-ҳуқуқий таҳлил этилади. Маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органлари фаолияти дунё давлатларида турлича шаклланган. Бунга сабаб ҳар бир давлатнинг конституциявий архитектураси, сиёсий тузуми, давлат бошқарув шакли, мараказий ва маҳаллий давлат ҳокмияти алоқаларининг ўзига хос жиҳатларининг маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органларининг ҳуқуқий имиджига бевоста таъсир этиши ҳисобланади. Шу ўринда таъкидлаш лозимки, фуқароларўзини ўзи бошқарувининг номланиши ҳам турлича, хусусан мамлакатимизда мазкур институт “фуқаролар йиғини” ёки “фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари” деб номланса, аксарият хорижий мамлакатларда маҳаллий ўзини ўзи бошқариш деб юритилади. Бу борада юридик адабиётларда хорижий мамлакатлар конституциясини ўрганиш шуни кўрсатадики, ўзини ўзи бошқариш органининг давлат ҳокимияти органлари- дан ажратилганлиги тўғрисидаги норма бирор бир мамлакат қонунчилигида (Россия Федерациясидан ташқари) кузатилмайди[1, Б. 63], деган нуқтаи назарлар илгари сурилади. З. Рўзиевнинг фикрича, эса маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органлари фуқаролик жамияти институтларидан бири ҳисобланади [2, Б. 173]. Аксинча, Г. Маликованинг эътироф этишича, ҳаттоки, маҳаллий ўзини ўзи бошқаришнинг Европа Хартиясида ҳам, маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органлари давлат ҳокимияти органлари тизимига кирмайди, деган бирорта жумла йўқ [1, Б .63]. Айни пайтда “Маҳаллий ўзини ўзи бошқариш тўғрисида”ги Европа 877 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 4 (2021) / ISSN 2181-1415 Хартияси қоидаларини таҳлил қиладиган бўлсак, маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органларининг давлат ҳокимияти органларининг жойлардаги тузилмалари эканлигини, уларнинг фуқаролик жамияти институтлари қаторига кирмаслигини кузатиш мумкин. Жумладан, мазкур халқаро ҳужжатнинг 5-моддаси марказий ёки ҳудудий ҳокимият органларининг ваколатларини маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органларига ўтказишда уларнинг мазкур ваколатларни қанчалик даражада маҳаллий шароитларга мослашувини инобатга олиш зарурлигини, 6-моддасида маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органларининг маҳаллий давлат ҳокимияти органлари сифатида ички маъмурий тузилмаларни тузишга ҳақли эканликларини ҳамда юқори малакали кадрларни танлашга бўлган талабларни, 8-моддада эса маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органлари фаолияти устидан ваколатли давлат органлари томонидан маъмурий назоратни амалга ошириш тартиб-таомилларини назарда тутади [3]. Бошқача айтганда, “Маҳаллий ўзини ўзи бошқариш тўғрисида”ги Европа Хартиясида Г. Маликованинг таъкидлашича, маҳаллий ўзини ўзи бош