Идеологические вопросы защиты национальных интересов в период развития национального роста в Узбекистане

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу мақолада ўзбек халқининг миллий тикланишдан миллий манфаат, миллий юксалиш босқичига ўтиш даврида юзага келаётган хавфсизлик, янгича мазмундаги миллий манфаатларини ҳимоя қилишга маънавий хавфсизлик, қаратилган ғоявий-мафкуравий хавфсизлигини таъминлаш миллий ғоявий- мафкуравий хавфсизлик, масаласи ҳақидаги назарий ва амалий аҳамиятга молик халқ манфаати, бўлган фикрлар баён қилинган. Шунингдек, янги шароитда давлат манфаати, “манфаат” ва “миллий манфаат” тушунчаларига фалсафий манфаатлар тўқнашуви. таъриф берилган ва уларнинг ҳозирги кундаги ривожланиш тенденциялари кўрсатиб ўтилган. 1 Assistant lecturer, Termez State University, Termez, Uzbekistan Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 3 (2021) / ISSN 2181-1415 Идеологические вопросы защиты национальных интересов в период развития национального роста в Узбекистане АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье представлены теоретические и практические национальный интерес, взгляды на проблему обеспечения идейной и идеологической безопасность, безопасности узбекского народа появляющейся в период духовная безопасность, перехода от национального возрождения к национальному национально – идейная и идеологическая прогрессу. Также дается философское определение понятиям безопасность, «интерес» и «национальный интерес» в новой обстановке и интересы народа, показаны текущие тенденции их развития в настоящее время. государственный интерес, конфликт интересов. КИРИШ ВА ДОЛЗАРБЛИГИ Ўзбекистон халқи ўтган 30 йил ичида оғир ва машаққатли меҳнатлардан иборат бўлган катта йўлни босиб ўтди. Бу йўл ўзининг моҳият ва мазмунига кўра: мустақилликни қўлга киритиш, уни сақлаб қолиш учун кураш ва айрим кимсалар томонидан тобеликни қўмсаш; тинчликни сақлаш ва ғанимлар томонидан фуқаролар уруши оловини ёқиш; адолат ва адолатсизлик; демократия ва бюрократия; халқнинг дардига қулоқ солмаслик ва ҳокимиятга интилишнинг кучайиши; ҳар соҳада коррупциянинг авж олиши ва унга қарши курашмаслик; раҳбарларнинг ўз қилмишлари билан халқнинг давлат ҳокимиятига бўлган ишончининг йўққа чиқариши; реалликни тан олмаслик, хўжакўрсинлик, лаганбардорликнинг, айниқса, раҳбарлардан “худо ясовчилик”нинг авж олиши; яхши кўшничиликнинг ёмонлпшиб бориши ва ниҳоят мамлакатдаги иқтисодий, сиёсий ва маънавий вазиятни халқ манфаатидан келиб чиққан ҳолда тубдан ўзгартириш учун кенг қамровли ислоҳотларнинг бошланганлиги билан ифодалаш мумкин. Чунки, юзага келган бундай зиддиятли ҳолатларнинг олди олинмаса, мамлакатимиз мусақиллигини қўлдан бой бериб қўйиш ҳеч гап эмас. Чунки, бой табиий (ер ости ва усти) бойликларига, қулай об-ҳаво шароитига, малакали арзон ишчи кучига, меҳнаткаш, саводли фарзандларига эга бўлган бундай мамлакатдан унумли фойдаланиш жаҳондаги энг ривожланган мамлакатларнинг манфаатларига тўлиқ мос келади. Шу сабабли ривожланганайрим мамлакатлар Ўзбекистонни ўзининг манфаатлар доирасига ҳар қандай йўл, восита ва усуллар билан тортишга ҳаракат қилиб келмоқдалар. МЕТОДЛАР ВА ЎРГАНИЛИШ ДАРАЖАСИ Мақола сиёсий таҳлил, қиёсий-мантиқий таҳлил, илмий ва холислик тамойиллари асосида сиёсий аспектда ёритилган. Ўзбекистон халқинингмиллий юксалиш давридагимиллий манфаатларини ҳимоя қилишнинг ғоявий – мафкуравий масалалари баён этилган. Мустақиллик даврида мамлакатимизда ушбу мавзу юзасидаги маълумотларни А. Азизхужаев, А. Бегматов, Р. Жумаев, Н. Жўраев, Ш. Пахрутдинов, С. Сафоев, И. Иргашев, Ж. Яхшиликов, У. Убайдуллаев, Н. Умарова, И. Ахмедов каби олимларнинг тадқиқотларида учратамиз. 161 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 3 (2021) / ISSN 2181-1415 ТАДҚИҚОТ НАТИЖАЛАРИ Аввало, мавзуни ёритишда “манфаат нима?” деган савол туғилади. Бу саволга биринчилар қаторида Қадимги Римда яшаб ўтган бир қатор файласуфлар жамият ва давлат ҳаётида манфаатларнинг ролини тушунишга ва тушунтириб беришга ҳаракат қилишган. Натижада, антик даврда ижтимоий институтлар ва нормаларга нисбатан ҳаётнинг турли соҳаларида фаолият олиб борадиган одамларнинг манфаат ва эҳтиёжларининг борлигини, уларни қондиришнинг ҳал қилувчи ролини тушунадиган ғоялар шаклланган. Масалан, Аристотелнинг фикрича, “инсон ҳаётининг энг олий мақсади – бу фаровонлик бўлса, унинг бунга ўз манфаатларини қондириш орқали эришиши эса жамиятда вужудга келган сабаблар орқали юзага келаётган эҳтиёж ва пайдо бўлаётган манфаатларнинг натижасидир” [1, С. 371]. Демак, антик давр олимлари ҳам гарчанд “манфаат” тушунчасига фалсафий категория сифатида таъриф бермаган бўлсаларда, унинг вужудга келиши ва шаклланиши, ижтимоий ҳаётдаги ўрни ҳақида тасаввурларга эга бўлишган. Шундай қилиб, антик давр файласуфларининг манфаат масаласини тизимли тарзда тушунишга оид фикрлари XVIII асрда яшаган файласуфларининг “манфаат” тўғрисида ўзига хос бўлган фалсафий парадигма яратишга ёрдам берган [2]. Масалан, бу хусусда француз файласуфи Поль Анри Гольбах ўзининг “Табиат тизими ёки моддий ва маънавий олам қонуниятлари ҳақида” номли асарида: ”Манфаат деганда ҳар бир кишининг феъл-атвор