К содержанию
РецензированоRU2024

ОТАЛИК ИЖТИМОИЙ ИНСТИТУТ СИФАТИДА

Рустамов Жахонгир Икром ўғли

Современная наука и исследования · 87 · 2196–2204 · 2024

Аннотация

This article explores the legislation and practical approaches to surrogate motherhood in various countries. It examines the legal regulations, international experiences, and social factors influencing the development of surrogacy. The article discusses examples from countries such as France, Germany, the USA, Canada, India, Russia, and others, analyzing the legal frameworks, social consequences, and positive outcomes of surrogacy. Keywords: Surrogate motherhood, legislation, ethics, reproductive technologies, state policy, legal frameworks, social consequences. ПОЛИТИКА ЗАРУБЕЖНЫХ СТРАН В ОБЛАСТИ СУРРОГАТНОГО (КРОВЯНОГО) МАТЕРИНСТВА Аннотация. В данной статье рассматриваются законодательство и практические подходы к суррогатному материнству в разных странах. Особое внимание уделяется правовому регулированию, международному опыту и социальным факторам, влияющим на развитие суррогатного материнства. В статье рассматриваются примеры Франции, Германии, США, Канады, Индии, России и других стран, анализируются правовые основы, социальные последствия и положительные результаты суррогатного материнства. 51 30-AVGUST, 2024-YIL Ключевые слова: Суррогатное материнство, законодательство, этика, репродуктивные технологии, государственная политика, правовые основы, социальные последствия. КИРИШ Суррогат оналик ахлоқий, ҳуқуқий ва ижтимоий саволларни келтириб чиқарадиган баҳсли амалиётдир. Турли мамлакатлар суррогат оналикни тартибга солиш ёки бутунлай тақиқлаш учун турли ёндашувларни қўллайди, бу аёлларни эксплуатация қилинишига йўл қўймаслик ва болалар манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида амалга оширилади. Суррогат оналикнинг ушбу амалиётини қонунчилик билан тартибга солиш турли мамлакатларда сезиларли даражада фарқ қилади. Қонун ҳужжатларида учта позиция акс эттирилган: 1) суррогат ҳомиладорлик ҳам ихтиёрий, ҳам тижорат асосида тақиқланади; 2) ихтиёрий асосда рухсат этилган, лекин тижорат асосида тақиқланган; 3) ихтиёрий равишда ҳам, тижорат асосида ҳам рухсат этилади. Суррогат оналикнинг бутун дунё бўйлаб ёрдамчи репродуктив технологияси дастури сифатида тарқалиши тўғридан тўғри ҳуқуқни қўллаш, яъни ушбу масалаларга оид норматив ҳужжатларни қабул қилиш, қўллаш ва қўллаб қувватлашга боғлиқ эди, бунинг пировардида бутун мамлакатлар қонунчилиги бўйича фарқланишига олиб келди. Юқорида кўрсатилган шартлар, сабаблар ва суррогат она бўлишнинг аниқ кўламлари бўйича дунё мамлакатлари ҳалигача бу ўзига хос ижтимоий ҳодисага бир хил муносабат билдирмаганлар. Амалиётда суррогат оналик хизматларидан фақат турли сабабларга кўра бола туғолмайдиган аёлларгина эмас, балки:  бир жинсли жуфтликлар;  ёлғиз аёллар ва эркаклар;  бошқа аҳоли гуруҳлари ҳам фойдалана бошладилар. Натижада, қонунчилиги суррогат оналикка бошқача муносабатда бўлган давлатлар кластерлари пайдо бўлди (1-жадвал). 1-жадвал Амалдаги қонунчилик нуқтаи назаридан суррогатликка нисбатан мамлакатларнинг тақсимланиши 52 30-AVGUST, 2024-YIL Ҳуқуқий томондан тартибга солиниши Давлатлар Австрия, Германия, Франция, Норвегия, Суррогат оналик тўлиқ тақиқланган Швеция, Эстония, АҚШнинг айрим штатлари (Аризона, Мичиган, Ню-Жерси) Австралиянинг Виктория штати, Буюк Ихтиёрий асосда рухсат этилган, лекин Британия, Дания, Исроил, Канада, тижорат асосида тақиқланган мамлакатлар Нидерландия, АҚШнинг айрим штатлари (Ню-Хемпшир, Виржиния) Россия, Украина, Қозоғистон, Ихтиёрий равишда ҳам, тижорат асосида Ҳиндистон, Беларус, Жанубий Африка, ҳам рухсат этилган давлатлар АҚШнинг аксарият штатлари Суррогатлик мавжуд, лекин қонун билан Белгия, Греция, Испания, Финляндия тартибга солинмайди Жаҳон ёрдамчи репродуктив технологиялар тадқиқотига кўра дунёнинг 57 мамлакатидан олинган маълумотларда, улардан фақат 20 тасида суррогат оналик қонунийдир: Австралия, Бразилия, Б.Британия, Янги Зиландия, Венгрия, Гонконг, Греция, Исроил, Ҳиндистон, Канада, Нидерландия, Перу, АҚШ, Колумбия, Тайланд, Эквадор, Финландия, ЖАР, Россия, Руминия. Ҳақиқатда бу рақам анча катта, чунки баъзи мамлакатлар ушбу дастур бўйича маълумот бермаган1. Бир қатор ривожланган мамлакатларда масалан Франция, Германия, Швеция, Австрия ва Норвегияда суррогат оналик масалалари қонунчилик билан таъқиқлаб қўйган. Хорижий мамлакатлар қонунчилигида суррогат оналик масалалари кўп йиллардан бери тартибга солиниб келинади. Репродуктив саломатлик ва суррогат оналик масалаларига оид бир қатор норматив ҳужжатлар мавжуддир. Булар қаторига “Инсон геноми ва инсон ҳуқуқлари бўйича умумжахон Декларацияси” 1997 йил, БМТ Бош Ассанблеясининг “Тиббий этика принцплари” 1982 йил, “Илмий ва технологик тараққиётдан тинлик манфаатлари ва инсон манфаатлари йўлида фойдаланиш тўғрисида”ги Декларация, 1 Jones H.W. Jr. IVF surrogacy // Fertility&Sterility. Vol. 87. № 4. Suppl. 1/ April 2007. 53 30-AVGUST, 2024-YIL шунингдек “Бола ҳуқуқлари тўғрисида”ги Конвенция каби бошқа норматив актлар шулар жумласидан2. Суррогат оналик ҳам ихтиёрий, ҳам тижорат асосида тақиқланган мамлакатлар Германияда суррогат оналик бутунлай тақиқланган. 1990 йилги “Эмбрионларни ҳимоя қи

Доказательный фрагмент

«This article explores the legislation and practical approaches to surrogate motherhood in various countries.»

Образец извлечения

Демо-превью

This article explores the legislation and practical approaches to surrogate motherhood in various countries. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Surrogate motherhood, legislation, ethics, reproductive technologies, state
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники