К содержанию
РецензированоRU2016

Сосуществование пастереллеза и диплококкоза у овец и ягнят.

КАСАЛЛИКЛАРИНИ БИРГАЛИКДА КЕЧИШИ. · Кичик илмий ходим Шералиева И.Д.

in Library · 2016

Аннотация

Мақолада Республикамизнинг баъзи вилоят хужаликларида айниқса қоракўлчилик хўжаликларида қўй ва қўзиларорасида кўп учрайдиган юқумли аралаш касалликларини аниқлаш, даволаш ва олдини олиш борасида маълумотлар келтирилган. Маҳаллий штаммлар асосида тайёрланган пастереллёз ва диплококкоз касалликларига қарши экспериментал вакцинани синаш тадқиқотлари, биопрепаратнинг ижобий иммуногенлик хусусиятларига эга эканлиги ёритилган. Аннотация: В данной статье приводятся данные по профилактике диагностике и лечению наиболее распростряненных смешанных инфекций среди овец каракулеводческих хозяйств. Приведены результаты испытаний экспериментальных вакцин против пастереллеза и диплококкоза которые свидететельствуют о высокой их иммуногенности. Resume: This article provides data on the prevention of diagnosis and treatment of the most common mixed infections among sheep of karakuls breeding farms. The test results of experimental vaccines against pasteurellosis and diplococcosis are given which testify to their high immunogenicity. Мавзунинг долзарблиги. Пастереллёз ва диплококкоз касаллиги қишлоқ хўжалик ҳайвонларининг юқумли касаллиги бўлиб, барча турдаги ҳайвонлар касаллланади. Касаллик ўта ўткир, ўткир, ярим ўткир ва сурункали шаклларда кечади. Ушбу касалликлар йилнинг хамма фаслларида учраб туради, айниқса баҳор ойларида кўпроқ учрайди. Пастереллёз касаллигини қўзғатувчиси Pasteurella турига кирувчи бактериялар (P.multocida, P.haemolytiica) ҳисобланади. Пастереллёз касаллиги жаҳон бўйича тарқалганлигини ва катта зарар етказишини С.И.Джупина, А.А.Колосов (1992) каби олимлар такидлаганлар. Ўлим 70- 75 фоизгача етиб, касал ҳайвонлар озиб кетади. Соғин сигирлар сути кескин камаяди. Даволаш ва олдини олиш учун катта миқдорда маблағ сарфлаш талаб этилади. Қўйчилик чорвачиликнинг асосий тармоқларидан 171 бири саналади. Бу соҳада ҳам сармоқли фойда олиш мумкин. Бунинг учун қўйларда учрайдиган юқумли касалликларни имкон қадар бартараф этиш талаб этилади. Асосан қўйларда пастереллёз (қора упка), диплококкоз (буғунларнинг шиши) каби касалликлар учраса қўйчиликни ривожланишига жиддий таъсир кўрсатади. Диплококкоз қишлоқ ҳўжалтк ҳайвонлари ва ёввойи ҳайвонларнинг юқумли бактериал касаллиги бўлиб, Diplococcus lanceloatus қўзғатади. Касаллик хамма ойларда айниқса, қиш ва баҳор ойларида учрайди. Ёш ҳайвонлар туғилган кунидан бошлаб, 2-6 ойлик бўлганга қадар бироқ 15 кунликдан 75 кунликкача даврда касалликка энг кўп чалинади. Ёш ҳайвонларда касаллик ўта ўткир, ўткир ва ярим ўткир шаклларда кечиб уларнинг ўлимига сабаб бўлади. Катта ёшли ҳайвонларда суринкали, баъзан уткир шаклда кечиб, эндометрит аборт касалликларининг ривожланишига олиб келади. Диплококкозни биринчи марта Плаут (1877) ўлган қўзи организмидан ланцетсимон диплококк ажратгандан сўнг ёзган. Агар бу касалликларни олдини олишда ўз вақтида зарурий тадбирлар амалга оширилмаса хўжалик катта иқтисодий зарардан қочиб қутила олмайди. Ветеринария хизмати тизимида биологик ва биокимёвий препаратларнинг етишмаслиги муаммони янада чуқурлаштириб, юқумли касалликларни кенгроқ тарқалишига сабаб бўлади. Касалликлар биргаликда (аралаш) кечган ҳолда бир организмда учраганда қуйидаги клиник белгилар ва патоморфологик ўзгаришлар кузатилади. Агарда касаллик уткир оқимда ўтса мураккаблашиб жуда оғир ўтади. Организмдаги касаллик турига ва миқдорига боғлиқ ҳолда ўзгаради. Масалан пастереллёз ва диплококкоз касаллик қўзғатувчилари бир организмда учраганда уларнинг клиник белгилари узгаради. Яъни касалланган ҳайвонларнинг тана ҳароратининг 41,0-42,00С гача ошиши, нафас олиш қийинлашуви, бурундан кўпикли ва қонли суюқлик оқиши, ҳолсизланиш, қалтираш, озиқадан бош тортиш, иккинчи куни хирриллаш, қўп ётиш ҳолатлари, шиллиқ пардаларнинг қизариши ва қонли ич кетиш кузатилади. Ярим уткир ва суринкали шаклларда ушбу белгиларга артрит, йўтал ва ич кетиш қўшилади. Ўз вақтида ветеринария ёрдами кўрсатилмаса, касалланган ҳайвонлар нобуд бўлади. Қўй ва қўзилар орасида пастереллёз ва диплококкоз касаллигини даволаш ва касалликка қарши курашиш тадбирлари учун катта маблағ сарфланади. Ушбу касалликни кечиши клиникаси даволаш ва олдини олиш масалаларини ўрганиш бўйича Чепуров К.П., Черкасова А.В., ГригорянМ.И (1966), Махматқулов М.А, Абдусатторов А.А. (1999) Махматқулов М.А. Пармонов Ж.М. (2000), Элмуродов Б.А. Абдалимов С.Х. (2004, 2007), Ибадуллаев Ф.И., Элмуродов Б.А. (2007) каби олимлар иш олиб борган. Юқорида такидланган муаммолардан келиб чиқиб, Ветеринария илмий-тадқиқот институтида қўзилар пастереллёз ва диплококкоз касаллигининг олдини олиш мақсадида махаллий диплококк ва пастерелла 172 культураларидан фойдаланиб, пастереллёз ва диплококкозга қарши экспериментал ГОА формал вакцина ишлаб чиқилди. Тайёрланган вакцинанинг сифат кўрсаткичлари лаборатория шароитида текширилди. Шу мақсадда вакцинадан суртма тайёрланди, Грам бўйича бўялди ва микроскопия қилинди. Стериллигини аниқлаш учун вакцина намунаси ГПБ, ГПА, 5% қон зардобили ГПБ, 5% қон зардобили ГПА, Китт-Тароцци озуқа муҳитларига экилди. Экилган озуқа

Доказательный фрагмент

«Мақолада Республикамизнинг баъзи вилоят хужаликларида айниқса қоракўлчилик хўжаликларида қўй ва қўзиларорасида кўп учрайдиган юқумли аралаш касалликларини аниқлаш, даволаш ва олдини олиш борасида маълумотлар келтирилган.»

Образец извлечения

Демо-превью

Мақолада Республикамизнинг баъзи вилоят хужаликларида айниқса қоракўлчилик хўжаликларида қўй ва қўзиларорасида кўп учрайдиган юқумли аралаш касалликларини аниқлаш, даволаш ва олдини олиш борасида маълумотлар келтирилган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
treatment, mixed, xujaliklar, профилактика, diplokokkoz, пастереллез, испытание, sheep and lambs, research, prevention, vaccine, овцы и ягнята, vaksina, биопрепарат, against experimental, trial, positive immunogenicity, livestock farms, yuqumli, против экспериментального, biopreparatning, диплококкоз, смешанные, diplococcosis, лечение, qo‘y va qo‘zilar, shtamm, qarshi eksperimental, tadqiqotlar, pasteurellosis, исследование, ijobiy immunogenlik, животноводческие фермы, aralash, qorako‘lchilik xo‘jaliklari, инфекционные, штамм, вакцина, хозяйства, strain, pasterellyoz, biopreparation, oldini olish, households, sinash, положительная иммуногенность, davolash, infectious
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники