Некоторые физиолого-морфологические показатели крови помесных быков Г1 первого поколения

Аннотация

Summary Мақолада турли генотипга мансуб бўлган саноат асо- The article describes the results of physiological and сида чатиштиришдан олинган Ғ дурагай буқачаларнинг morphological blood parameters during the period of growth 1 йил фасллари кесимида физиологик ўсиш ва ривожла- and development in the context of seasons in bulls-hybrids ниш даврида қоннинг морфологик кўрсаткичлари нати- Ғ obtained from industrial crossing, belonging to diff erent 1 жалари баён қилинган. Йил фасллари кесимида турли genotypes.In the context of seasons, the physiological генотипдаги буқачаларнинг физиологик кўрсаткичлари indicators of bulls of diff erent genotypes are at the level физиологик меъёрлар даражасида бўлганлиги, бу эса of physiological norms, which indicates that the heart and буқачаларнинг организмида юрак ва қон томир тизими vascular system function well in the body of bulls. яхши фаолият кўрсатганлигидан далолат беради. Also, the Ғ crossbreeds obtained as a result of industrial 1 Шунингдек, саноат асосида чатиштиришдан олин- crossing positively aff ected the increase in the content of ган Ғ дурагай буқачаларни тўла қийматли озуқалар би- their blood elements as a result of feeding the bulls with full- 1 лан озиқлантириш натижасида уларнинг қони таркиби- fl edged nutrients, ensuring that the metabolic process in the даги элементлар миқдорига ижобий таъсир кўрсатиб, body improved, adapted to external environmental conditions организмда моддалар алмашинуви жараёни яхшилан- and fully manifested hereditary abilities, as well as their high ганлиги, ташқи муҳит шароитларига мослашганлиги ва gain in live weight. ирсий имкониятлари тўлиқ юзага чиқарилганлиги ҳамда уларнинг юқори тирик вазн олишини таъминлади. Калит сўзлар: физиологик, морфологик, дурагай, генотип, симментал, монбельярд, швиц, биометрия, гематол- метр, Сали, Горяев саноқ тўри. Мавзунинг долзарблиги. Қорамолчилиги ри- борасида бир қатор муҳим чора-тадбирлар амал- вожланган мустақил ҳамдўстлик давлатларида га оширилмоқда. Ўзбекистон Республикаси Пре- тез етилувчан сут ва гўшт маҳсулдорлиги бўйича зидентининг 2022 йил 28 январдаги “Ўзбекистон юқори ирсий имкониятларга эга симментал, мон- Республикасини янада ривожлантириш бўйича бельярд ва швиц зотли қорамолларни урчитиб Ҳаракатлар стратегияси тўғрисида”ги фармонига кўпайтиришга ва уларнинг селекциясига алоҳида асосан “...қишлоқ хўжалигини илмий асосда ин- эътибор қаратилмоқда. тенсив ривожлантириш орқали деҳқон ва фермер- Сут-гўшт йўналишидаги қорамол зотларни лар даромадини камида 2 баробар ошириш қишлоқ гўшт йўналишидаги зотлардан фойдаланиб, са- хўжалигининг йиллик ўсишини камида 5 фоизга ноат асосида чатиштиришдан олинган дурагай етказиш шунингдек, чорвачиликда озуқа базаси- авлодларнинг тирик вазни, экстерьер ва сўйим ни кенгайтириш ва ишлаб чиқариш ҳажмини 1,5- чиқимини ҳамда гўшт ишлаб чиқариш ҳажмини 2 баровар ошириш, чорва моллари бош сонини янада ошириш, ҳозирги кунда аҳолининг гўшт кўпайтириш ва маҳсулдорлигини ошириш бўйича маҳсулотларига бўлган талабини қондиришда янги лойиҳаларни амалга ошириш, аҳоли хонадон- ушбу йўналишдаги илмий тадқиқот ишлари муҳим ларидаги 2,4 млн бош (52%) сигир ва қочириш ёши- аҳамият касб этади. даги таналарни сунъий уруғлантириш, чорвачилик Мамлакатимизда чорвачилик, айниқса қора- озуқа базасини мустаҳкамлаш, озуқа экинларининг молчиликда молларни тўла қийматли озиқ- серҳосил навларини кўпайтириш, йил давомида лантириш орқали аҳолини гўшт ва сут маҳ- 2-3 марта ҳосил олиш ва ҳосилдорликни 1,2 баро- сулотлари билан таъминлаш, бунинг учун зотдор барга ошириш”1 каби вазифалар белгиланган. қорамолларнинг наслдорлик ва маҳсулдорлик 1Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 ян- хусусиятларини яхшилашда янги инновацион вардаги «Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш технологияларни ишлаб чиқаришга жорий этиш бўйича Ҳаракатлар стратегияси тўғрисида»ги Фармони. 31 #11 (192) 2023 VETERINARIYA MEDITSINASI ЗООГИГИЕНА 1-жадвал. Тажриба гуруҳларидаги буқачаларнинг физиологик кўрсаткичлари, ±S . Гуруҳ (п=5) Кўрсаткичлар I II III IV Қишда (Декабр) Тана ҳарорати, 0С 38,2+0,09 38,1+0,05 38,3+0,07 38,3+0,12 Юрак уриши, 1 дақиқа/марта 63,6+0,51 64,2+0,20 63,8+0,37 64,2+0,37 Нафас олиш, 1 дақиқа/марта 24,8+0,37 25,0+0,32 25,4+0,24 25,2+0,20 Баҳорда (Апрел) Тана ҳарорати, 0С 38,3+0,09 38,2+0,08 38,4+0,05 38,4+0,07 Юрак уриши, 1 дақиқа/марта 65,4+0,51 65,2+0,37 65,0+0,55 65,0+0,45 Нафас олиш, 1 дақиқа/марта 26,6+0,24 26,2+0,20 26,4+0,24 26,2+0,37 Ёзда (Июл) Тана ҳарорати, 0С 38,8+0,13 38,5+0,22 38,6+0,19 38,5+0,16 Юрак уриши, 1 дақиқа/марта 68,8+0,37 68,4+0,24 68,6+0,40 68,0+0,32 Нафас олиш, 1 дақиқа/марта 28,6+0,40 28,2+0,37 28,0+0,45 28,2+0,58 Кузда (Октябр) Тана ҳарорати, 0С 38,5+0,09 38,3+0,11 38,4+0,23 38,2+0,13 Юрак уриши, 1 дақиқа/марта 65,6+0,51 64,8+0,37 65,0+0,45 65,2+0,58 Нафас олиш, 1 дақиқа/марта 26,6+0,40 28,2+0,37 28,0+0,45 28,2+0,58 Юқоридагилардан келиб чиқиб, урчитиш учун ришдан олинган биринчи бўғин Ғ дурагайларида 1 режалаштирилган симментал, монбельярд ва шви