MEKTEP OQIWSHILARINA PEDAGOGIKALIQ TÁSIR KÓRSETIWDE JEKE ÓZGESHELIKLERIN ESAPQA ALIW

Аннотация

In the article, the educational importance, opportunities, possibilities of taking into account their personal differences in the pedagogical influence on schoolchildren are shown on a scientific basis. Key words: School students, pedagogic effect, personal difference, pedagogical servant, communication, ancestors, education, national education. УЧЕТ ИНДИВИДУАЛЬНЫХ РАЗЛИЧИЙ В ПЕДАГОГИЧЕСКОМ ВОЗДЕЙСТВИИ КОРСЕТНЫХ ИЗДЕЛИЙ НА ШКОЛЬНИКОВ Аннотация. В статье на научной основе показаны воспитательное значение, возможности, возможности учета их личностных различий в педагогическом воздействии на школьников. Ключевые слова: Школьники, педагогическое воздействие, личностное различие, педагогический слуга, общение, предки, воспитание, народное воспитание. Tálim tárbiyada balalardiń jeke ózgesheliklerin esapqa alıw tájiriybesi xaliq pedagogikasinan baslanadi. Ata-babamiz insandi: shaqalaq, bala óspirim, jasliq, jigitlik, egedelik, ǵarrılıq dep bir neshshe dáwirlerge ajıratqan. Hár bir jas dáwirindegi balanıń ósiw, ruwxiy jetilisiw, minez qulqınıń qáliplesiw ózgesheliklerin baqlaǵan. Balalardi keleshek turmisqa hám miynetke tayarlaǵanda kásip-ónerge úyretkende hám adamlar menen durıs qarim-qatnasiqqa ádetlendirgende olardiń jeke ózgesheliklerin qatań esapqa alıp is tutqan. Biziń ulli pedagog, alim babalarımız tálim-tárbiya jumislarinda balalardıń jeke ózgesheligin esapqa alıwdıń zárúrliligin dúnyada birinshiler qatarında usınıs etken, máselen Farobiy bilimdi jaslarǵa kishkeneliginen úyretiwge keńes beredi. Tálim-tárbiyanı baslamastan aldın olardıń jeke ózgesheliklerin biliwdiń zárúrligin kórsetedi. Oni anıqlamay turip alıp barliǵin tálim-tárbiyanıń nátiyjesiz bolatuǵinliǵin qayta-qayta eskertti. Beruniy hár xalıqtıń ózine mas oqıtıw usılları, jolları, metodlari barliǵin kórsetip oqitiw sistemsin álipbeden baslawdi ábzal esapladı. Adamdi tábiyattiń bir bólegi sipatında qarap tálim- tárbiya bala tábiyatına muwapiq bolıwın qatar miynetlerinde bayan etti. Oqiwshilardiń jeke ózgesheliklerin hám múmkinshiliklerin esapqa alıw biziń milliy pedagogikamizdń tiykarǵı prinsiplerinen biri bolıp esaplanadı. 2 4 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 8 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Baslawish klas jas dáwirinde belgili anatomiyalıq,fiziologiyaliq, psixjlogiyaliq rawajlanıw ózgesheligine iye boladi. Misali:oylaw, yadta saqlaw, kishi mektep jası dáwirinde tez rawajlanadı, usi múmkinshilikten óz waqtında paydalaniw bunnan keyingi dáwirlerde ol waziypanı sheshiwde múmkinshilik beredi, al geypara jaǵdaylarda qoldan bergen imkaniyattıń ornın toltırıw múmkin bolmayda qaladı. Psixologiyaliq hám medecinalıq izertlewdiń nátiyjesinde hár túrli jas dáwirlerdegi ul hám qiz balalardiń boyǵa ósiwi, awırlıǵi, kókirek qápesiniń sheńberi, ókpe siyimliliǵi, dene sáykesligi, bulshıq etleri boyınsha qatar san kórsetkishleri aniqlanǵan. Usi maǵlumatlar negizinde balalardıń fizikaliq rawajlanıwınıń tómendegi ayrim nizamlari ashılǵan. Bala kishi jastan fizikaliq jaqtan tez rawajlanadı, al úlkeygen sayin rawajlanıw tezligi páseyedi. Onıń fizikaliq rawajlaniwi bir tegis bolmay bir dáwirde tez , basqa dáwirde áste bolıwı múmkin. Bala denesiniń hár bir organi bir tegis hán sáykessiz jetilisedi. Rawajlaniw basqishlariniń mazmunında hár bir jámiyetlik tariyixiy dáwirde birdey bolmaydi. Házirgi zamandaǵi balalarda burinǵı dáwirdegi teńleslerine salistirǵanda rawajlaniwdiń tezlesiw qubilisi bayqalmaqta. Bul qubilis psixologiyada akselratsya-processi dep ataladi. Hár bir jas dáwirde tábiyiy, turmis jaǵdaylarina, tárbiyaǵa, miynetke hám adamlarǵa qatnasına baylanıslı oqiwshilarda jeke ózgeshelikler, jańa rawajlanıw múmkinshilikleri payda boladi. Tálim-tárbiya jumıslarınıń sátli hám sátsiz, sapalı hám sapasiz, nátiyjeli hám nátiyjesiz boliwi oqiwshilardiń mine usi jeke ózgesheliklerin biliwden hám oni qatań esapqa alıwdan ǵárezli boladı. Mektep oqıwshılarınıń hár bir jas dáwirindegi balalardıń rawajlanıwı menen tárbiyalanǵanliǵı dárejesine pedagogikalıq sipatlama bergende olardıń: birinshiden anatomiyaliq- fiziolagiyaliq jetilisiwine ekinshiden psixikasi menen biliw xizmetiniń rawajlaniwina hám úshinshiden minez qulqiniń qáliplesiwi bas baǵdar etip alinadi. Endi biz usi kóz qarastan hár bir jas dáwirinde oqiwshilardiń jeke ózgesheliklerin esapqa ala otirip pedagogikaliq sipatlama beremiz. Baslawısh klass oqıwshılarınıń anatomiyaliq-fiziologiyaliq rawajlaniwı qatar jeke ózgesheliklerge iye,6 jastaǵi oqiwshilar basiniń súyeklesiwi tiykarınan tamamlanadi, skeletiniń bekkemleniwi dawam etedi. Qol, ayaq, omirtqa, jambastiń súyekleniwi hám rawajlaniwı kúsheyedi. Bul jaǵdaylardi esapqa almay oqiwshilardi dawamli túrde jazdiriw, miynet penen bánt etiw, fizkult pauza ótkermew olardiń rawajlaniwina ziyan tiygizedi. Sabaq waqtinda oqiwshilardiń partada naduris otiriwi, omirtqalariniń qiysayiwi, kókireginiń qiysayiwina sebep boladi. 1-4-klas oqiwshilariniń psixikasi menen biliw xizmetinde de qatar ózgerisler boladi. Miyi