Махалля – историческая основа развития демократических реформ

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада бугунги кунда Ўзбекистонда демократик Демократик давлат ислоҳотларни амалга оширишда, асрлар давомида Фуқаролик жамияти шаклланиб ҳамда ривож топиб келаётган маҳалла Ислоҳот институтининг ўрни Ўрта аср Шарқ мутафаккирларининг Мамлакат берган таърифлари, шунингдек, олимларнинг маҳалла- Механизм Видеоселектор ларнинг шаклланиши ҳақидаги илмий қарашлари ва Қишлоқ назариялари ўрганилиб, таҳлил қилинган. Бундан ташқари, Овул маҳалла ўчоғига айланиб қолган инсон камолотининг Туб-жой жамоалари асосига айланган, Ватан ичра Ватан номини олган Маҳалла институти. маҳаллаларда ҳозирги кунда аҳолини ижтимоий қўллаб- қувватлаш борасида амалга оширилиб келинаётган ишлар ёритилган. 1 Lecture at the Department of Theory of Civil Society of Andizhan State University, Andizhan, Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 3 (2021) / ISSN 2181-1415 Махалля – историческая основа развития демократических реформ АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье исследуется роль института махалли, который Демократическое формировался и развивался веками, в проведении государство демократических реформ в Узбекистане сегодня, а также Гражданское общество научные взгляды и теории ученых на формирование Реформа Страна махаллей. Кроме того, освещается работа, проводимая по Механизм социальной поддержке населения в махаллях, которые стали Видеоселектор очагом человеческого развития, стали очагом махалли и Кишлак которую называют маленькой Родиной внутри Родины. Аул Коренные общины Институт махалли. Ўзбекистонда ҳуқуқий демократик давлат ва адолатли фуқаролик жамиятни қуришни ўз олдига мақсад қилиб олган республика бу борада кўплаб ислоҳотларни амалга ошириб келди. Ислоҳотларнинг амалга оширишда эса давлат ҳокимияти органлари фаолиятини марказлаштиришдан, номарказлаштиришга ўтказишга асосий аҳамият қаратилди. Ўз навбатида, бошқарувнинг номарказлашуви маҳаллий бошқарув тизиминини янада такомиллаштиришни тақозо этди. Бошқарувнинг қуйи бўғини бўлган маҳалла фуқаро йиғинлари фаолиятини янада жонлантиришда аввало фуқароларнинг давлат ва жамият ишларини бошқаришга кeнг жалб этиш, ундаги фаол иштирокини таъминлаш асосий мақсадга айланди. Бу эса дeмократик институтларнинг ривожини характeрловчи муҳим мeзондир. Бинобарин, мамлакатда инсонларнинг бирлаштирувчи ҳамда уларни камолотга етказишда тарбия ўчоғи ва ҳаёт манбаи сифатида қаралаётган маҳалла институтининг фаолиятини янада жонлантиришнинг самарали механизмини ишлаб чиқишга эътибор қаратган Президент Шавкат Мирзиёев 2020 йил 20 августда ўтказилган видеоселекторда ишсиз ёшлар ва хотин-қизлар бандлигини таъминлаш масаласига алоҳида эътибор қаратиб, мутасадди раҳбарлар олдига бир талай вазифаларни қўйди. Жумладан, Бош вазир ўринбосарига уларни талаб юқори бўлган касблар ва тадбиркорликка ўқитиш, шу асосда бизнесини йўлга қўйишда молиявий қўллаб-қувватлаш тартибини жорий этиш вазифаси юклатилди. Бу ишларни тизимли амалга ошириш мақсадида, республикада жорий этилган “темир дафтар” сингари, ишсиз ёшлар бўйича алоҳида (“Ёшлар дафтари”), ишсиз ва боқувчисиз хотин-қизлар бўйича алоҳида (“Аёллар дафтари”) рўйхатлари шакллантириб, ҳар бири билан янги тизим, янгича тартибда манзилли ишлаш муҳимлиги таъкидланди [1]. Бугун аҳоли турмуш шароитларини яхшилаш борасида олиб борилаётган ислоҳотларнинг негизида инсон ва унинг фаровонлиги ётар экан, бу борада амалга оширилаётган ишларни янада жонлантиришда аввало маҳалла институтини ролини ошириш давлат ва жамият фаолиятининг асосига айланмоғи кераклигига алоҳида аҳамият берган Президент ўзининг тарихий мужассамлиги билан минг йиллик тарихга эга бўлган маҳаллаларда маҳалла бай ишлаш тизимини янада жонлантиришга кенг эътибор қаратди. Бинобарин, ўзининг ўтмиш тарихи билан ўзбек халқининг яшаш ва тарбия ўчоғига айланган маҳалла азалий маскан 2 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 3 (2021) / ISSN 2181-1415 сифатида эъзозланиб келинар экан, ушбу масканнинг тарихини билиш бугуннинг асосидир. Тарихнинг гувоҳлик беришича, Ватанимизда қадимдан маҳаллалар фаолият кўрсатиб келган бўлиб, бинобарин, Сурхондарё вилоятининг Музробод тумани Шеробод чўлини кесиб ўтган Ўланбулоқсой ёқасига жойлашган ҳудудидаги археологик ёдгорлик Сополлитепада 1969–1974 йилларда археологик тадқиқотлар олиб борган академик Аҳмадали Асқаров Сополлитепанинг майдони тахминан 3 га тенглиги ва унинг марказий қисми эса 1га.га яқин бўлганлиги ҳамда ушбу қисми мудофаа деворлари билан ўраб олинганлигини айтиб ўтади. Қалъа ичидаги турар жой мажмуалари унинг ички деворлари бўйлаб жойлашган бўлиб, улар кўчалар бўйлаб 8 та маҳаллага бўлинган. Ушбу маҳаллаларда 150 дан ортиқ турар жой мажмуалари очилиб, уларни маҳалла бўйича тақсимлаганда 15–20 тагача оилавий турар жой мажмуаларига тўғри келган. Бир неча ана шундай оила бирликлари катта патриархал уруғ жамоасини ташкил этган. Ўз навбатида Сополлитепа ана шундай катта патриархал уруғ жамоаларидан 8 тасини бирлаштирган қишлоқ жамоаси эди. Бинобарин, ҳа