THE ROLE OF TOURISM IN THE DEVELOPMENT OF THE ECONOMY OF UZBEKISTAN.

Аннотация

Ushbu maqola O‘zbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishda turizm sohasining o‘rni va ahamiyatini tahlil qiladi. Maqolada turizmning yalpi ichki mahsulotga qo‘shadigan hissasi, yangi ish o‘rinlari yaratishdagi roli, xorijiy investitsiyalarni jalb qilishdagi ahamiyati, shuningdek, madaniy, ekoturizm va ziyorat turizmi kabi asosiy yo‘nalishlar ko‘rib chiqiladi. Turizm sohasidagi muammolar, jumladan, infratuzilma, marketing va malakali kadrlar yetishmovchiligi ham tahlil qilinadi va ularni hal etish yo‘llari taklif etiladi. Kalit so‘zlar: O‘zbekiston iqtisodiyoti, turizm sohasi, yalpi ichki mahsulot, ish o‘rinlari, xorijiy investitsiyalar, madaniy turizm, ekoturizm, ziyorat turizmi, infratuzilma Jamiyatdagi aholi ma’lum bir qatlamining turizm sohasi va uning turlari, respublikada turizmning faoliyati, undagi islohotlar to’g’risidagi ma’lumotlarga ega bo’lish, shu sohaning rivoji va kishilar ma’naviyatini yuksaltirishda bir vosita bo’lib xizmat qiladi.O‘zbekiston, boy tarixiy va madaniy merosga ega bo‘lgan Markaziy Osiyodagi mamlakat, turizm sohasida katta potensialga ega. Mustaqillikka erishganidan keyin, mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishida turizm muhim rol o‘ynay boshladi. Bu maqolada, turizmning O‘zbekiston iqtisodiyotiga qo‘shgan hissasi va uning rivojlanishidagi asosiy yo‘nalishlar tahlil qilinadi. Turizm sohasi xizmat ko’rsatish sohasini eng katta tarkibiy qismidir. Turizm - bu sayohat qilishning bir turi bo’lib, unda kishilar dam olish, biznes qilish, boshqa xalqlar madaniyatini o’rganish kabi boshqa maqsadlar uchun odatiy bo’lgan muhitdan tashqaridagi joylarga sayohat qilish tushuniladi. Hozirgi shiddatli zamonda turizmning bir qancha turlari mavjud.Jumladan, rekreatsion turizm, biznes turizm, ekskursiyaviy turizm, ekstremal turizm, madaniy va ma’rifiy turizm, VIP turizm, ya’ni qimmatli dam olish maskanlariga tashrif buyurish, ekoturizm , tog’ turizmi, etnik turizm, dengiz turizmi va boshqalar. Yurtimizda boy ma’naviy-madaniy merosi, turli-tuman tarixiy-arxeologik ob’yektlari qulay tabiiy-iqlim sharoiti, hududimizda har 11 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 11.79/2023 SJIF 2024 = 5.444 Том 2, Выпуск 7, 31 Июль qanday landshaftlarini ko’rishimiz mumkin, islom dunyosida tan olingan allomalarning maqbaralari, tabbarruk qadamjolar ko’p. Ammo mamlakatimiz turizm sohasida ulkan salohiyatga ega bo’la turib, uzoq yillar bu imkoniyatdan to’liq va samarali foydalanilmadi. Prezidentimizning turizmga oid turli xil hujjatlar qabul qilingani davlatimizning turizm rivojiga yuksak e’tiboridan dalolat bo’ldi. Ushbu hujjatlar bilan sohada yig’ilib qolgan muommolarni hal etish, turizm salohiyatini oshirish bo’yicha ustuvor vazifalar belgilandi, ichki turizmni yanada rivojlantirishga ko’plab imtiyozlar, yengilliklar berildi. Shavkat Mirziyoyev turizmning iqtisodiyotdagi o’rnini alohida ta’kidlab, mamlakatimizda bu boradagi ahvol va sohani rivojlantirish bo’yicha ko’rilayotgan choralar samaradorligini birma-bir tahlil qildi. Turizmning O‘zbekiston iqtisodiyotiga ta’siri 1. Yalpi ichki mahsulot (YaIM):Turizm sektori mamlakatning YaIMiga sezilarli hissa qo‘shadi. 2020 yilda turizmning YaIMdagi ulushi taxminan 3%ni tashkil etdi. So‘nggi yillarda bu ko‘rsatkich ortib bormoqda, bu esa turizmning mamlakat iqtisodiyotidagi ahamiyatini ko‘rsatadi. 2. Ish o‘rinlari yaratish: Turizm sohasida ko‘plab ish o‘rinlari yaratiladi. Mehmonxonalar, restoranlar, ekskursiya xizmatlari va boshqa turizm bilan bog‘liq sohalarda ishlayotganlar soni ortib bormoqda. Bu esa, ayniqsa, yoshlarga va qishloq hududlarida yangi imkoniyatlar yaratmoqda. 3. Xorijiy investitsiyalarni jalb qilish: Turizm sektori xorijiy investorlar uchun jozibador bo‘lmoqda. Mehmonxonalar, dam olish zonalari va boshqa turistik infratuzilmalarga sarmoya kiritilishi mamlakatning iqtisodiy o‘sishiga katta yordam beradi. Bu, o‘z navbatida, infratuzilmani yaxshilash va yangi loyihalarni amalga oshirish imkoniyatini beradi. O‘zbekistonning turizm sohasidagi asosiy yo‘nalishlari.Madaniy va tarixiy turizm: Samarqand, Buxoro, Xiva kabi tarixiy shaharlari bilan O‘zbekiston boy madaniy merosga ega. Ushbu shaharlarga sayohatlar mamlakatga ko‘plab turistlarni jalb qiladi. Madaniy va tarixiy obidalarni saqlash va ularga e'tibor berish orqali turizmni rivojlantirish muhim ahamiyatga ega. Ekoturizm:O‘zbekistonning tabiati ham turizm uchun katta potensialga ega. Tog‘lar, cho‘llar va boshqa tabiiy manzaralar ekoturizmni rivojlantirish uchun imkoniyat yaratadi. Ekoturizmni rivojlantirish, nafaqat tabiiy resurslarni asrash, balki mahalliy aholiga yangi ish o‘rinlarini yaratish imkonini ham 12 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 11.79/2023 SJIF 2024 = 5.444 Том 2, Выпуск 7, 31 Июль beradi.Ziyorat turizmi:Islom madaniyatining muhim markazlaridan biri bo‘lgan O‘zbekiston, ziyorat turizmini rivojlantirish uchun katta potensialga ega. Ziyoratchilar uc