SYNTHESIS OF ZINC-PROTECTED METAL ORGANIC COMPOUNDS

Аннотация

В статье изучен синтез металлического органического полимера на основе акрилонитрила. Структура полимерных матриц, содержащих нитрильную группу, синтезированных в присутствии иона Zn (II), была проанализирована методами ИК-спектроскопии, ДТГ-дериватографии и изучена вязкость. Ключевые слова: акрилонитрил, оксид цинка, пероксид бензоила, полимеризация, ИК-спектроскопия, дериватограмма. SYNTHESIS OF ZINC-PROTECTED METAL ORGANIC COMPOUNDS Annotation:The article examines the synthesis of acrylonitrile-based metal organic polymer. The structure of polymer matrices containing the nitrile group synthesized in the presence of the Zn (II) ion was analyzed by IR spectroscopy, DTG derivatography, and the viscosity was studied. Key words: acrylonitrile, zinc oxide, benzoyl peroxide, polymerization, IR spectroscopy, derivatogram. Kirish. Hozirgi kunda tarkibida metall saqlagan organik birikmalardan issiqlikka chidamli tolalar ishlab chiqarish shuningdek divinilnitril kauchuk ishlab chiqarishda, nanokompozit birikmalar ishlab chiqarishda hamda kopolimer sifatida keng qo’llanilmoqda[1-2]. Metall organik birikmalardan nonog’ovakli birikmalar ishlab chiqarish dolzarb muammolardan biri hisoblanadi[3]. Bundan tashqari metall organik birikmalardan aviatsionni shishalar ishlab chiqarish ham keng joriy etilgan[4]. Akrilonitril asosidagi polimerlar nafaqat sorbsion texnologiyalarda, balki 141 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 11.79/2023 SJIF 2024 = 5.444 Том 2, Выпуск 7, 31 Июль boshqa sohalarda, jumladan, akrilonitrilning vinilfosfor kislotasi bilan sopolimeri asosida yaratilgan ion almashinuvchi membranalar yoqilgʼi elementlari uning N,N- metilen-bisakrilamid bilan koʼndalang choklangan akrilonitrilning ayrim vinil monomerlari bilan gidrogellar sifatida keng qo’llanilmoqda[5]. Akrilonitril elementar birligi nitril guruhini o'z ichiga oladi -C≡N, bu yuqori qutublilik va donor- akseptor o'zaro ta'sir qilish qobiliyati bilan ajralib turadi. Nitril guruhlari ishtirokida hosil bo'lgan eng muhim komplekslar tarkibida metall ionlari bo'lgan komplekslardir[6]. Tajribaviy qism: Qaytarma sovutgich, termometr hamda mexanik aralashtirgich o’rnatilgan uch og’izli yumaloq tubli kolbaga 150 ml distillangan suv va 21,2 gr (2 mol) akrilonitril solindi. Elektr plita yordamida 45-50°C harorat oralig’ida qizdirib turgan holda kolbadagi eritma ustiga yana rux oksididan 8,1 gr (1 mol) qo’shildi. Rux oksidi to’liq erib ketguncha kolbaga azot gazi yuborib turildi. 20 daqiqadan so'ng yana eritma ustiga 0,05gr benzoil peroksid eritmasidan qo'shildi. So’ngra haroratni asta sekinlik bilan 55-600C ga ko'tarildi va 3 soat davomida qizdirildi. Natijada oq rangli polimer cho'kma hosil bo’ldi. So’ngra cho’kmani reaksiyaga kirishmay qolgan moddalardan tozalash uchun xlorid kislotaning 5% li eritmasi hamda distillangan suv yordamida neytrallandi. Cho’kma filtrlandi va hosil bo’lgan filtrat quritish pechida 50-55°C oralig’ida 8 soat davomida quritildi. Quritilgan namunani tarkibini fizik-kimyoviy usullar yordamida tahlil qilindi. Olingan asosiy mahsulot 96.4%, qo’shimchalar 3,6%. Oq rangli kukunsimon uchmaydigan suvda eriydigan polimer modda.Reaksiya tenglamasi quyidagicha. nCH 2 CH + nZnO ZnO N C CN H C H C H N ZnO H C C H C H n 142 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 11.79/2023 SJIF 2024 = 5.444 Том 2, Выпуск 7, 31 Июль Tadqiqotlar natijasida sintez qilingan metall organik polimer nanokompozitlarga asoslangan kompozit qoplama olindi. Sintez qilingan metall organik polimerning fizik-kimyoviy xossalari, IQ-spektr tahlili va termogravimetrik derivatogrammasi tahlillari o‘rganildi. 1-rasmda sintez asosida olingan akrilonitril asosidagi metall organik polimer sintezi IQ-spektrida N-H guruhning valent tebranishlari 3358 sm-1 sohada kuzatildi. C-H guruhning assimmetrik hamda simmetrik tebranishlari 2879 sm-1 sohada kuzatildi. Nitril guruh oralig’idagi C≡N va N=C=O guruhlarning valent tebranishlari natijasini 2160-2341 cm-1 sohada joylashganini ko’rish mumkin. 1-rasm. Akrilonitril asosida metall organik polimerning IQ-spektri tahlili. Metall bog’ini birikishini kuzatishda Me (CO) guruhida uchta–to’rtta n m intensiv hosil bo’lgan bog’larning tebranishlarini 1800-2000 cm-1 sohalar oralig’ida joylashganligini ko’rish mumkin. Akrilonitril asosida metall organik polimer sintezi termogravimetrik tahlili. 4.15 mg olinib, jarayon 600 °C haroratda o‘rganildi. Akrilonitril asosida metall organik polimer sintezi termogravimetrik derivatogrammasi quyidagi 2- rasmda keltirilgan. 143 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 11.79/2023 SJIF 2024 = 5.444 Том 2, Выпуск 7, 31 Июль 2-rasm. Akrilonitril asosida metall organik polimer sintezining termogravimetrik derivatogrammasi (TGA) Sintez qilingan akrilonitril asosida metall organik polimer sintezining termik an