Влияние препарата «ТУБАЗИД-МАСКГ» на микобактерии туберкулеза

Аннотация

The article presents in vitro laboratory results of the new antituberculosis drug tubazid-MASGA» effectiveness against mycobacterium tuberculosis of bovine and human species. According to the research results, the drug had an effective performance against of pathogenic mycobacterial strains. Ключевые слова: mycobacterium, M.bovis,М.tuberculosis, bacteriological, allergy, against- microbes, cell, inhibitions, persistency, fagocid, diagnosis. КИРИШ Мавзунинг долзарблиги. Ҳозирги даврда юқори самарадорликка эга бўлган туберкулѐзга қарши янги дориворлар яратиш ва ишлаб чиқаришга тақдим этиш долзарб масала бўлиб турибди. Янги яратилаѐтган туберкулѐзга қарши препаратлар илгари қўлланилаѐтганларига нисбатан тузилиши ва таъсир қилиш механизмига кўра, жумладан қўзғатувчининг биологик мембранасидан сизиб ўта олиши муҳим аҳамият касб этади. Ўзаро комбинацияли ва синергетик таъсир қилувчи янги препаратлар ишлаб чиқиш ва синовдан ўтказиш тадқиқотларимизнинг мақсади ҳисобланади. Бу борада Ўзбекистон Миллий Университети Кимѐ факультети “Табиий бирикмалар кафедраси” олимлари билан ҳамкорликда ишлаб чиқилган “«Тубазид МАСКГ» препаратининг туберкулѐз қўзғатувчиларига нисбатан бактериостатик ва бактерицид таъсирини ҳамкорликда тадқиқ қилиш бўйича ўтказилган экспериментлар натижалари баѐн қилинмоқда. Тадқиқотларнинг материал ва услублари. Тадқиқотлар жараѐнида музей микобактерия штаммларини ўстириш ва сақлаш, тажриба ҳайвонларидан олинган патологик намуналарни текшириш “Ҳайвонлар туберкулѐзининг диагностикаси” (Тошкент, 2011) бўйича Йўриқнома, “Туберкулѐзда лаборатория диагностикаси” (Омск, 1988) кўрсатмаси, “Руководство по лабораторным исследованиям при туберкулезе” (М., 1973), ҳамда “Биологический метод исследований при туберкулезе” (Киргизстан, 1976) қўлланмалари асосида ўтказилди. «Тубазид МАСКГ». препаратининг токсик таъсири ва безарарлиги 10 дона тирик вазни 18-20 грамм бўлган соғлом оқ сичқонларда текширилди. M.bovis № 8-03, М.tuberculosis №2520 штаммларига «Тубазид МАСКГ». препаратининг билвосита ва бевосита таъсири бактериологик синовдан ўтказилди. Билвосита услуб. Бунинг учун дастлаб текширилаѐтган препаратнинг 1,0% эритмаси стерил шароитда тайѐрланди. Тайѐрланган препаратнинг концентрациясида юқорида номланган штаммлар 30 минут, 1 ва 3 соат ҳамда 1 сутка давомида +370С ҳароратда термостатда инкубацияда сақланди. Сўнгра Гон-Левенштейн-Сумиоши услубида ишлов берилиб, микобактерия штаммлари препарат қолдиқларидан тозаланди ва Левенштейн- AGROBIOTEXNOLOGIYA VA VETERINARIYA TIBBIYOTI ILMIY JURNALINING MAXSUS SONI 431 "ПЕРСПЕКТИВНЫЕ ЗАДАЧИ РАЗРАБОТКИ И ВНЕДРЕНИЯ ИННОВАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ВЕТЕРИНАРИИ И ЖИВОТНОВОДСТВЕ" международная научно-практическая конференция 14-15 октября Йенсен озиқа мухитига M.bovis 8-03 ва М.tuberculosis №2520 штаммлари экилди. Назорат пробиркаларига ҳам (препаратсиз) ушбу штаммлар экилди. Бевосита услуб. Текширилаѐтган препаратнинг 1,0% эритмаси стерил шароитда тайѐрланди ва бевосита Левенштейн-Йенсен озиқа мухитига қўшиб, пробиркаларга қуйилди. Бунинг учун 100 мкг «Тубазид МАСКГ» препарати кукуни устидан 10 мл физиологик эритма (0,85%) қўшилди. Ҳосил бўлган 10 мл препарат эритмасига 90 мл суюқ ҳолатдаги Левенштейн-Йенсен озиқа муҳити қўшилди. Тайѐр бўлган озиқа муҳити 5 мл дан 20 дона пробиркага қуйиб чиқилди. Пробирка оғзи марли тампон ѐрдамида беркитилди, қопқоқ усти суюқ парафин билан ўралди ва +850С ҳароратда 45 минут давомида махсус аппаратда сақланди. Тайѐр бўлган озиқа муҳити 2 сутка давомида +370С ҳароратда термостатда инкубацияда сақланиб (иккинчи усул), стериллиги текширилди. Сўнгра препарат қўшилган Левенштейн-Йенсен озиқа муҳитига М.бовис 8-03 ва М.tuberculosis №2520 штаммлари экилди. Назорат сифатида M.bovis 8-03 ва М.tuberculosis №2520 штаммлари препарат қўшилмасдан озиқа мухитига соф ҳолда экилди. Кузатувлар 90 кун давом этди. Бактериоскопик текшириш учун бокс шароитида микобактериялар штаммлари намуналарининг ҳар биридан 2-3 донадан суртма тайѐрланди. Суртмалар хона ҳароратида ҳавода ѐки термостатда (+370С) қуритилиб, спиртовка алангаси устида фиксация қилингач, Циль-Нильсен услубида бўялди. Бунинг учун суртма устига фильтр қоғози жойлаштирилди ва устидан фуксин Цильнинг карбол эритмаси предмет ойначасининг устини тўлиқ қоплагунча томизилди. Сўнгра суртма 5 минут давомида аланга устида буғ пайдо бўлгунга қадар 2-3 марта қиздирилди. Бунда суртма устидаги бўѐқ қайнаб кетмаслиги шарт. Суртма совутилиб, фильтр қоғози олиб ташлангач, 3% хлорнордон спирт ѐрдамида оч-қизғиш ранггача рангсизлантирилди. Сўнгра предмет ойначаси дистилланган сув ѐрдамида ювиб олинди ва қуритилгач Леффлер метил кўк бўѐғи билан 3-5 минут давомида бўялди. Бўѐқ ювиб ташланиб, қуритилгач микроскоп остида 12х90 ва 12х100 катталикда ўрганилди. Микобактерия таѐқчаларининг морфологик хусусиятлари аниқланди. Тадқиқотларнинг натижалари «Тубазид МАСКГ» препаратининг токсик таъсири ва безарарлигини текшириш учун 10 дона тирик вазни 18-20 грамм бўлган соғлом оқ сичқонларга препарат 15,0 ва 30,0 мг/кг дозада қорин бўшлиғи