ELEKTR ENERGIYA YO’NALISHIDA DOIMIY FOYDALANILADIGAN LEKSIKA

Аннотация

The progress made in the fields of linguistics and pedagogy is so significant that the studied fields are important for their diversity and content. One of the most important tasks of today's modern linguistics is to master the scientific knowledge related to various fields of human activity and present it to students by analyzing the results and knowledge obtained from it. In this article, we will think about the study of a relatively new, unexplored field of electricity in linguistics and methodological approaches to it. Key words: electricity, vocabulary, linguistics. ПОСТОЯННО ИСПОЛЬЗУЕМЫЙ СЛОВАРЬ В ОБЛАСТИ ЭЛЕКТРОЭНЕРГЕТИКИ Аннотация. Прогресс, достигнутый в области лингвистики и педагогики, настолько значителен, что изучаемые области важны своим разнообразием и содержанием. Одной из важнейших задач современного языкознания является овладение научными знаниями, относящимися к различным областям человеческой деятельности, и представление их учащимся путем анализа полученных на их основе результатов и знаний. В данной статье мы подумаем об исследовании относительно новой, неизведанной в лингвистике области электричества и методологических подходах к ней. Ключевые слова: электричество, лексика, лингвистика. 59 Elektr energiyasi - bu atomning zaryadlangan zarralari harakatшga yoki obektni harakatga keltirishi kerak bo'lgan quvvat. Elektronlarning bir atomdan ikkinchisiga o'tishi elektr energiyasiga olib keladi. [1;] Har safar kompyuter yoki uyali telefonni zaryadlovchini rozetkaga ulaganingizda, elektr energiyasi ushbu qurilmalarni quvvatlantiradi. Bunday energiya misollarini elektr ilon balig'i, chaqmoq va batareyalarda ham ko'rish mumkin. Ammo elektr energiyasi shunchaki elektr energiyasini ishlab chiqarmaydi - uni boshqa turdagi energiyaga ham aylantirish mumkin, masalan, taomlaringizni isitadigan va nonni pishiradigan issiqlik energiyasi yoki elektromobilni tez harakatga keltiradigan mexanik energiya. So'nggi yillarda texnologiyadagi ko'plab yutuqlar elektrotexnika va kompyuter muhandislarining mehnati bilan bog'liq. Elektr va kompyuter injineringi biz uchun elektr energiyasini olishning ajoyib usullari haqida ko'proq ma'lumot olishda muhim ahamiyatga ega. Buni til bilan bog’laydigan bo’lsak, biz lingvist, pedagog sifatida elektr energiya sohasida faol ishlatiladigan so’zlarni qay tarzda o’rganuvchilarga yetkazish mumkinligi haqida bosh qotirishimiz lozim. Qay tarzda ularning faol leksikasiga aylanishi haqida metodlar ishlab chiqish lozim. Ingliz tili misolida ko’rib chiqamiz. Elektr (llectricity) - bu ikki nuqta orasidagi potentsial farq mavjud bo'lgan elektronlarning harakatidan iborat bo'lgan energiya turi bo'lib, elektr toki deb ataladigan narsani yaratishga imkon beradi. Yana u power termini bilan almashtirilishi mumkin.[2;] Shamol turbinasi (wind turbine) - bu shamolning kinetik energiyasini elektr energiyasiga aylantiruvchi qurilma.[3;] Kabel (cable) - germetik qobiqda joylashgan, ustiga, kerak bo’lganida. himoya qoplamasi qo'yilgan bir yoki bir necha izojyatsiya qilingan tok o’tkazuvchi sim tomirlarining yig'indisiga aytiladi. Energiyaning sifati (quality of energy) - har bir iste’molchi sifatli energiya bilan ta’minlanishi zarur. Bu sifat kuchlanish va chastotani qiymati, uch fazali kuchlanishni simmetriyasi va kuchlanish egri chizig'ini shakli bilan belgilanadi. Elektr qurilmalar (electrical devices)- elektr energiyani ishlab chiqarish. o'zgartirish, transformatsiyalash, uzatish, taqsimlash va boshqa turdagi energiyaga o'zgartimvchi mashinalar, apparatlar, liniyalar va yordamchi uskunalar (ular o'rnatilgan inshoot va xonalar bilan birga) majmuiga aytiladi. Zaminlash (provide) - elektr qurilmasining qandaydir qismini zaminlovchi qurilmaga elektr uianishga aytiladi. 60 Apparatlar (apparatus) - barcha turdagi kuchlanish o'chirgichlari. Bog’ichlar, ajratkichlar, uzgichlar, qisqa tutashtirgichlar. saqlagichlar. razryadniklar, tokni chegaralovchi reaktorlar, kondensatorlar.[4;176-177] Shamol tegirmoni (windmill)- parraklar yordamida shamol energiyasini aylanish energiyasiga aylantiradigan inshootdir.[5;] Quyosh paneli (solar panels) - bu fotovoltaik (PV) xujayralari yordamida quyosh nurini elektr energiyasiga aylantiradigan qurilma.[6;] Atom elektr stantsiyalari (nuclear power plants) - bu elektr energiyasini ishlab chiqarish uchun yadro bo'linish jarayonidan foydalanadigan elektr stantsiyalarining bir turi.[7;] Bundan tashqari yuzlab sohaga oid terminlar borki, bosqichma-bosqich ularni o’rganib, o’zlashtirib, ularning ma’no mohiyati tushuntirilib, nutqda ishlatilib boriladi. Power station, voltage, ampere, utility\telephone pole, brightness, volume, switch, danger, series circuit, electricity safety, bulb, buzzer kabi so’zlar shular jumlasidandir. Ya’na shu narsa ma’lum bo’ldiki, elektr energiyaga oid mavzular tilshunoslik nuqtai nazaridan u qadar tadqiq etilmagan.