Специальная профилактика бразота у овец

Аннотация

В статье представлена информация об основных методах профилактики брадзота и эффективности вакцин, разработке оптимальных методов количественного контроля напряженности иммунитета и специфической профилактики клостридиоза, созданных учеными разных стран. Summary: This article provides information on the main methods of prevention of bradzot disease and the effectiveness of vaccines, the development of optimal methods of quantitative control of the intensity of immunity, and specific prevention of clostridiosis created by scientists from different countries. Kalit so‘zlar:, C. septicum, C.Oedematiens, C.Perfringens, vaksina, antigenlar, patogenez. Mavzuning dolzarbligi: Anaerob mikroorganizmlar tomanidan keltirib chiqaradigan kasalliklarning patogenlari (xavfli shish, bradzot, anaerob enterotoksemiya, anaerob dizenteriya) tananing turli tizimlari va to'qimalariga katta zarar etkazadi , deyarli tez o'sib borayotgan toksikozlar bilan birga keladi. 100% holatlar o'lim bilan yakunlanadi. Bradzot qo‘ychilikda nafaqat hayvonlarning kasallanishi va nobud bo‘lishi natijasida yetkazilgan iqtisodiy zarar, balki hududda doimiy noqulay sharoitlar paydo bo‘lishi, qo‘zg‘atuvchining sporalari bilan zaharlanganligi va qo‘zg‘atuvchining zararlanishi tufayli ham jiddiy muammo hisoblanadi. Atrof-muhitda patogenning keng tarqalishi, kasallikning o'tkir yoki o'ta o'tkir kechishi va tana to'qimalarining shikastlanishining og'irligi tufayli hayvonlarni davolash deyarli 100% hollarda samarasizdir. Bradzot kasallikning oldini olishning asosiy usuli spesifik profilaktikadir. Vaksinalarning samaradorligi ko'plab omillarga, jumladan, antigenning miqdori va sifatiga, konservantlarga, yordamchi moddalarga, immunostimulyatorlarga, biopreparatlarini ishlab chiqarish texnologiyasiga va uni qo'llash rejimiga bog'liq. Bu borada hayvon tanasining immun holati ham muhim rol o'ynaydi. Muayyan profilaktika vositalarini yaratishda tadqiqotchilar bir martalik in'ektsiya bilan ko'pgina yuqumli kasalliklarga umrbod immunitetni ta'minlaydigan va shu bilan birga tana uchun mutlaqo xavfsiz bo'lgan ideal vaktsinani ishlab chiqishga harakat qilishlari kerak. Afsuski, bunday vaktsinalar hozirda mavjud emas, ammo yangi immunobiologik preparatlarni ishlab chiqishda bunga intilish kerak. Ushbu maqsadga erishish yo'llaridan biri hayvonlarni emlash jadvalini optimallashtirish, hayvonlarning stressini kamaytirish va mehnat xarajatlarini kamaytirish imkonini beradigan tegishli vaksinalarni ishlab chiqishdir. Nazariy jihatdan, murakkab vaksinalar tarkibidagi komponentlar soni cheksiz bo'lishi mumkin, ammo shuni hisobga olish kerakki, preparatdagi antigenlarning o'zaro ta'siri ko'pincha uning samaradorligini pasaytiradi. Bu ko'p miqdorda kiritilgan begona moddalar, oqsil birikmalarining yuqori konsentratsiyasi va boshqalar tufayli sezilarli antigeniklarning ko‘pligi bilan bog'liq bo'lib, istalmagan tizimli (allergiya, anafilaksi, abort va boshqalar) hamda mahalliy kasalliklarning paydo bo'lishi bilan namoyon bo'ladi. Antigenlarni to'g'ri tanlash va ularning murakkab vaksinalardagi konsentrasiyasi bilan kiruvchi ta'sirlardan qutilish mumkin. Yuqori darajadagi immunogenlikni ta'minlagan holda, maxsus profilaktika assosiasiyali vaksinalar yordamida amalga oshirilganligi haqida juda ko'p misollar mavjud. Vaktsinani qo'llashdan kutilayotgan foydaning istalmagan oqibatlar xavfidan ustunligini ham hisobga olish kerak. Klostridiyalar hayvonlarning infeksion kasalliklarining boshqa qo'zg'atuvchilariga 163 28-iyun 2024-yil. Veterinariya sohasidagi dolzarb muammolar yechimi yosh tadqiqotchilar talqinida | TO‘PLAM – 1/24 qaraganda, antigenik jihatdan o'xshash bo'lganligi sababli, assosiasiyali preparatlarni yaratish uchun ko'proq mos keladi. Kasallikning klinik shakllarining sezilarli xilma-xilligiga qaramasdan, ular bir xil patogenezga ega, bunda kasallik bakteriyalar tana to'qimalariga kirganda hosil bo'lgan yuqori faol toksinlar tufayli yuzaga keladi. Anaerob infektsiyalar ko'pincha patogenlar assotsiatsiyasidan kelib chiqqanligi sababli , oldini olish uchun anaerob enterotoksemiya, bradzot, qoqshol va boshqalar kabi kasalliklarning klinik jihatdan ahamiyatli patogenlarini o'z ichiga olgan assosiasiyali vaktsinalardan foydalanish tavsiya etiladi. O'tgan asrning 20-yillarida klostrodiyalarga qarshi assosiasiyali vaktsinalar yaratila boshlandi. 1925 yilda Dalling qo'ylarni qorason va bradzotiga qarshi kompleks immunizatsiya qildi. 1926 yilda G. Ramon bir nechta patogenlarning antigenlaridan dori vositalari ishlab chiqildi va ulardan ham tibbiyotda, ham veterinariyada foydalanishdan ijobiy natijalarga erishildi. 1928 yilda Leclanche va Vallee qo'ylarni C. septicum, C. Oedematiens, C. perfringens turlari aralashmasidan inaktivatsiyalangan preparatlar bilan emlashdan ijobiy natijalarga erishdilar. Shu bilan birga, tadqiqotchilar anaerob kasalliklarga qarshi dori-darmonlarni asta-sekin takomillashtira boshladilar va klostridiya kulturasidan emas, balki tozalangan va konsentrlanga