BOSHLANGʻICH SINF OʻQITUVCHILARINI ELEKTRON DASTURIY TAʼMINOTINI TAKOMILLASHTIRISH

Аннотация

The article discusses the importance and scope of application of electronic software in the primary education system, and it is shown that the use of multimedia tools by the teacher is a means of increasing the effectiveness of the teaching process. Key words: information, internet, multimedia, technology, quality of education, lesson, student, teacher, education, pedagogue. Respublikamizda ta’lim tizimida yuqori samara berayotgan axborot va pedagogik texnologiyalarni o‘zlashtirish va amalda qo‘llash jadal sur’atlar bilan amalga oshirilmoqda. Oʼzbekiston Respublikasi “Taʼlim toʼgʼrisida”gi Qonunining 5-moddasida “Taʼlim tashkilotlarida innovatsion faoliyatni qoʼllab-quvvatlash va oʼquv dasturlarini innovatsion texnologiyalarni qoʼllagan holda amalga oshirish”, 46- moddasida esa pedagog xodimlarning majburiyatlari sifatida “Аxborotkommunikatsiya texnologiyalaridan, oʼqitish va tarbiyaning ilgʼor hamda innovatsion 261 shakllari va usullaridan foydalanishi”12 ,-lozimligi taʼkidlangan. 2017-2121 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning Harakatlar strategiyasi Ijtimoiy sohani rivojlantirish yo‘nalishining “Ta'lim va fan sohalarini rivojlantirish” bandida “Uzluksiz ta'lim tizimini yanada takomillashtirish, sifatli ta'lim xizmatlari imkoniyat-larini oshirish, mehnat bozorining zamonaviy ehtiyojlariga mos yuqori malakali kadrlar tayyorlash siyosatini davom ettirish, umumiy o‘rta ta'lim sifatini tubdan oshirish, chet tillar, informatika hamda matematika, fizika, kimyo, biologiya kabi boshqa muhim va talab yuqori bo‘lgan fanlarni chuqurlashtirilgan tarzda o‘rganish” vazifalari belgilangan . XXI asr-axborot texnologiyalari asri bo‘lgani uchun yosh avlodning kompyuter savodxonligini boshlang‘ich sinfdan boshlab shakllantira borish maqsadga muvofiqdir. Ta’lim jarayoniga multimedia texnologiyasini tadbiq etish, jumladan, elektron didaktik vositalardan foydalanish esa darsning sifat va samaradorligini oshiradi hamda bugungi kunning dolzarb masalasi bo‘lib hisoblanadi. O‘qituvchi o‘z pedagogik faoliyatida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘quv materialini sifatli o‘zlashtirishi uchun zarur bo‘lgan turli sxema, jadval, chizma, xaritalardan foydalanishi bugungi kunda hamma o‘rganib qolgan holatdir. O‘qituvchining kabinetida har qanday mavzuni o‘rganish uchun mo‘ljallangan ko‘rgazmali qurollar mavjudligi ajablanarli emas. Endi hech kimni tovushlar va harflar lentasi yoki xattaxta tepasida joylashgan ko‘paytirish jadvali ajablantirmaydi. Ammo texnologik taraqqiyot ta’lim faoliyatini modernizatsiya qilish uchun zamonaviy yechimlarni talab qiladi. An’anaviy vizualizatsiya o‘rnini multimedia, materialni o‘rganish va namoyish qilish uchun yangi vositalar egallaydi. Rus olimi A.V.Fedorov ta’kidlaganidek, "multimedia — bu foydalanuvchiga kompyuter bilan turli xil ommaviy axborot vositalaridan: grafika, gipermatn, ovoz, animatsiya, videodan foydalangan holda muloqot qilish imkonini beradigan apparat va dasturiy ta’minot to‘plami". Ular bilimlarni o‘zlashtirish, to‘plash, saqlash va ko‘paytirishni ta’minlaydigan kognitiv jarayonlarning rivojlanishiga yordam beradi, shuningdek, o‘quvchilarni mediasavodxonlik asoslari bilan tanishishiga yordam beradi. E-learning ( ing. E-learning , inglizcha qisqartma . Electronic Learning ) — axborot — kommunikasion texnalogiyalardan foydalanib elektron taʼlim tizimini tashkil qilib, bunda „Aqilli auditoriya“dan foydalanish koʻzda tutiladi. Elektron taʼlim elektron darsliklar, taʼlim xizmatlari va texnologiyalarini oʻz ichiga oladi. Darhaqiqat, elektron taʼlim taʼlimda kompyuterlardan foydalanish bilan boshlangan. Dastlab, kompyuter yordamida oʻqitish anʼanaviy keyin esa klassik amaliy mashgʻulotlar bilan almashilindi. 262 Dasturiy taʼminot yoki Software bu Komputerda maʼlum bir turdagi vazifani bajarish uchun ishlab chiqilgan vositadir. Aynan shu dasturiy taʼminotgina kompyuter — „quruq temir“ degan atamani yoʻqqa chiqargan. Dasturiy vositalar Komputer tomonidan qoʻllaniladigan barcha dasturlar toʻplamidir. Ingiliz tilida bu atama software yaʼni „soft“ — yumshoq, „ware“ — „mahsulot“ degan maʼnoni bildiradi. Dasturiy ta'minot tizim Bu tizimning to'g'ri ishlashi uchun zarur bo'lgan barcha dasturlarning bajarilishi uchun mas'ul bo'lgan dastur. U tez-tez operatsion tizim bilan aralashib ketadi, ammo boshqa tarkibiy qismlar qatorida optimallash vositalari, qurilmalar drayverlari va serverlarini ham o'z ichiga olganligi sababli yanada rivojlanadi. Elektron taʼlim quyidagilarni oʻz ichiga oladi:  shaxsiy kompyuter , mobil telefon , DVD pleer, televizor va boshqa elektron materiallardan foydalangan holda elektron materiallar bilan mustaqil ishlash;  masofaviy (hududiy) ekspertdan (oʻqituvchidan) maslahat, maslahat, baho olish, masofaviy oʻzaro aloqa qilish imkoniyati;  umumiy virtual oʻquv faoliyatiga rahbarlik qiluvchi foydalanuvchilar (ijtimoiy tarmoqlar) taqsimlangan hamjamiyatini yaratish;  elektron oʻquv materiallarini oʻz vaqtida kechayu kunduz yetkazib berish;elektron oʻquv material