MUXABBAT PSIXOLOGIYASI

Аннотация

In psychology, the concept of love has several negative connotations. According to experts, true love is like the love you have for your child. It is characterized by full activity and the ability to empathize. The thesis analyzes the feeling of love from a psychological point of view, studies its types and its impact on human psychology. Key words: love, Freyd, libido, sex hormones, Volster, SHexter, Fromm. ПСИХОЛОГИЯ ЛЮБВИ Аннотация. В психологии понятие любви имеет несколько негативных коннотаций. По мнению экспертов, настоящая любовь подобна любви к своему ребенку. Для него характерна полная активность и способность к сопереживанию. В диссертации анализируется чувство любви с психологической точки зрения, изучаются его виды и влияние на психологию человека. Ключевые слова: любовь, Фрейд, либидо, половые гормоны, Вольстер, Шехтер, Фромм. Kirisiw Psixologiyalıq kóz qarastan, muhabbat ele da júdá anıq emes shegaralarǵa iye. Insan muhabbat obiektin kórgende onıń júrek urıwı tezlesedi hám minez-xulqı ózgeredi. Muhabbat insanǵa hám unamsız, hám unamlı tásir kórsetiwi múmkin. Ol óz-ózinen payda boladı hám aqılǵa boysınbaydı. Geybir psixologlardıń atap ótiwinshe, muhabbat insandı sotsializatsiya qılıw usılı bolıp tabıladı. Basqalar bunı jınıslıq gormonlar islep shıǵarıw nátiyjesi dep ataydı. Freyd onı tiykarǵı tileklerdiń energiyası dep esapladı. Ol bunı libido aktivliginen kelip shıǵatuǵın qızıǵıwshılıq dep atadı. Zamanagóy psixologiyanıń muhabbat haqqındaǵı qarasları hár túrli bolıp tabıladı. Shaver, Xazen hám Bredshonıń muhabbat teoriyası adamlardıń muhabbattı túrlishe seziw qábiliyetin erte balalıq dáwirindegi analar menen múnásebetleriniń ózgeshelikleri menen anıqlama beredı. Er jetken insan óz muhabbat múnásebetlerin bul múnásebetler modeline muwapıq tárizde quradı, bul er adam hám hayal ortasındaǵı muhabbat ana hám bala ortasındaǵı múnásebetlerdiń uqsaslıǵı esaplanadı. Mudamı emes hám hámme de ana hám bópe ortasında ideal múnásebetlerge iye bolmaǵanlıǵı sebepli, úlkenler ortasındaǵı muhabbat múnásebetleri ózgeshe boladı. Ózine isengen adamlarda ózin tastap ketiw múmkinshiligi haqqında qayǵırmaytuǵın tınısh muhabbat bar; 5 2 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Tınıshsız muhabbat jaqın múnásebetlerden qorqatuǵın isenimsiz adamlarǵa tán bolıp tabıladı. Jabıq, isenimsiz adamlar múnásebetlerdegi jaqınlıq hám ashıqlıqtan qolaysızlanadı. Tınısh emes muhabbat sherikleri olardıń ketiwinen qorqatuǵın, uwayımlı adamlar arasında payda boladı. Óz- ara múnásebetlerdiń bekkemligi haqqındaǵı uwayım-qayǵı, sheriktiń sezim-tuyǵılarına isenimsizlik olardıń muhabbatı tınıshsız hám shıdap bolmaytuǵın jaǵdayǵa keliwine alıp keledi. E.Volster tárepinen islep shıǵılǵan romantik muhabbat teoriyası, S.Shexterdiń eki komponentli dep atalatuǵın modeli menen baylanıslı bolıp, ol sezim menen baylanıslı tájiriybeniń ajıralmaytuǵın bólegi retinde óz jaǵdayın, óz-ózin tanıw momentin aytıp ótedi. S.Shexter teoriyasına kóre, emociya-sezimler bir waqıttıń ózinde eki faktor: fiziologiyalıq qozǵalıw hám subiekttiń sezimleri kózqarasınan ózi ushın anıqlama bere alıw qábiliyetiniń kombinaciyasınan payda boladı. E.Volster ıshqıy muhabbat málim jaǵdaylarda insannıń fiziologiyalıq qozǵalıw jaǵdayın ózine eń maqul túsetuǵın túsindiriw retinde payda bolıwın usınıs etti. Unamlı hám unamsız sezimlik jaǵdaylar, mısalı, qáweter, muhabbat ushın zárúr shártler bolıwı múmkin. Tek olar málim dárejedegi fiziologiyalıq qozǵalıwdı támiyinlewi zárúrli bolıp tabıladı.1 Muhabbat E.Frommnıń táliymatı boyınsha, biz bul sezimdi sezinetuǵin insannıń turmısı hám rawajlanıwına aktiv qızıǵıwshılıq bolıp tabıladı. Aktiv qızıǵıwshılıq bolmaǵan orında muhabbatta bolmaydı. Fromm muhabbattıń bir neshe túrlerin anıqlaydı: • erotik - er adam hám hayal ortasındaǵı muhabbat; • birádárlıq, adamlar ortasındaǵı múnásebetler idealı bolıp xızmet etetuǵın, húrmet, teńlik hám sheriklikke tiykarlanǵan; • analıq, ǵamxorlıq hám juwapkershilik menen sáwlelendirilgen; bul muhabbat shártsiz, logikasız, kúshsizlerge bolǵan muhabbat, bul jerde umtılıw ústinlik etedi; • óz-ózin súyiw onıń bar ekenligi; onıń joq ekenligi adamǵa munasábetlerdi ornatıwǵa múmkinshilik bermeydi, muhabbattı basqa adamlar menen bólisiw, sebebi ózin súye almaǵan adam bunday emes basqasına muhabbat bere aladı; • ómirdiń barlıq kórinislerinde óz tastıyıǵın tapqan Qudayǵa bolǵan muhabbat; Maslou gumanistik psixologiyasında muhabbatqa bolǵan mútajlikti fiziologikalıq mútajlikler menen bir qatarda qáwipsizlik, óz-ózin húrmet qılıwǵa bolǵan mútajlikti, ierarxiyalıq strukturanı qáliplestiretuǵın tiykarǵı insan mútajliklerinen biri dep esaplaydı. Juwmaq Muxabbatqa psixologiyalıq kóz qarastan túrlishe táriyipler beriledi. Bul sezimniń rawajlanıwı hám túrleri insanlardıń tárbiyası, sociallıq ortalıǵı hám emocional jaǵdaylarına baylanıslı bolıp, olardıń shańaraq qurıwında úlken ról oynaydı.