Совершенствование системы принудительного исполнения - приоритетная задача в области судебного права

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу мақола мамлакатимизда мажбурий ижро соҳасида Ижро иши юритиш амалга оширилаётган ислоҳотлар, давлат ижрочисининг Мажбурий ижро суд ҳужжатлари ва бошқа орган ҳужжатларининг ижросини Суд ҳужжатлари ва бошқа таьминланлаш учун мажбурий ижрони қўллаш тартиби орган ҳужжатлари Мажбурий ижро бюроси ҳамда ижро механизимини такомиллаштиришнинг муҳим Электрон тартибда ижро жиҳатларига бағишланади. ишини юритиш 1 Associate Professor of the Department of Criminal Law, criminology and anti-corruption Tashkent state university of Law, Tashkent, Uzbekistan. E-mail: u.murodbek_78@ mail.ru Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue - 2, №01 (2021) / ISSN 2181-1415 Совершенствование системы принудительного исполнения - приоритетная задача в области судебного права АННОТАЦИЯ Ключевые -слова: Данная статья посвящена проводимым в стране Исполнительное реформам в сфере принудительного исполнительного делопроизводство производства, а также важным аспектам Принудительное совершенствования исполнительного порядка и механизма исполнение Судебные документы и применения государственным исполнителем документы иных органов исполнительных документов для обеспечения исполнения Бюро принудительного судебных актов и актов иных органов. исполнения Электронное исполнительное делопроизводство Мамлакатимизда бугунги кунда ижтимоий ҳаётнинг барча жабҳалари каби суд-ҳуқуқ соҳасида ҳам ислоҳотлар амалга ошириляпти, жумладан, ижро иши юритишнинг ислоҳ қилиниш борасида ҳам кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Ижро ишини ташкил этиш билан боғлиқ масалалар охирги вақтларда ҳуқуқда энг кўп муҳокама қилинадиган масалалардан бирига айланди. Бу масала давлат томонидан фуқароларнинг ҳуқуқ, эркинликлари ва қонуний манфаатларини қай даражада ҳимоя қилинаётганлиги самарадорлиги муаммоларини ўз ичига олади. Бу ҳимоя Конституцияда ўз ифодасини топган бўлиб, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари кафолати сифатида намоён бўлади. Мустақилликни қўлга киритганимиздан кейин Республикамизда ҳуқуқий демократик давлат барпо этиш йўлини танладик. Ҳуқуқий давлатнинг асосий вазифаларидан бири – адолатни, жамиятда қонунийликни ўрнатиш ва, аввало, суд қарорларини тез ва аниқ ижро этиш катта аҳамиятга эгадир. Шунинг учун ҳам Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев томонидан суд қарорларини ижро этиш тизимини такомиллаштириш зарурияти ҳақидаги масалалар бир неча бор кун тартибига қўйилди ва бу борада амалга ошириш зарур бўлган энг муҳим устувор вазифалар белгилаб берилди. Суд ҳужжатлари ижро этиш тизимини такомиллаштиришга оид ислоҳотлар ташаббускори айнан Юртбошимиздир. Президентимиз Шавкат Мирзиёев таъкидлаганларидек ҳар бир суд қарорининг қонуний кучи унинг амалда қандай амалга оширилиши билан бевосита боғлиқ. Шунинг учун ҳам фуқароларимиз, жамият ва давлат манфаатларини кафолатли ҳимоя қилиш мақсадида суд қарорларининг сўзсиз ва тўлиқ ижросини таъминлаш, ижро ҳужжатларини ҳаракати ва натижаларини назорат қилиш бўйича самарали механизм яратишимиз керак[1]. Суд ҳужжатлари ва бошқа орган ҳужжатларининг ижроси ўз вақтида таьминланмаса, нафақат фуқаролар ва ташкилотларнинг ҳуқуқлари бузилишига, балки бошқа салбий оқибатларга олиб келади. Судлар томонидан қабул қилинган одил судлов актларининг тарбиявий ва амалий аҳамиятига путур етади. Шунинг учун хам, давлат ижрочисининг суд ҳужжатлари ва бошқа орган ҳужжатларининг ўз вақтида ижросини таьминланлаши муҳим аҳамиятга эга ҳисобланади. Бу ўз 38 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue - 2, №01 (2021) / ISSN 2181-1415 навбатида фуқароларнинг давлатга, одил судловга бўлган ишончини янада мустахкамлашга, суд ҳокимиятининг нуфузи ошишига хизмат қилади. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 7 февралдаги ПФ-4947- сонли “Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар стратегияси тўғрисида” ги фармони билан тасдиқланган Давлат дастурида[2] хам қонун устуворлигини ва суднинг чинакам мустақиллигини таъминлашга алоҳида эътибор қаратилди. Жумладан, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ишончли ҳимоя қилиш кафолатларини таъминлаш; суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатлари ижроси самарадорлигини ошириш, электрон тартибда ижро ишини юритишнинг замонавий шакл ва усулларини жорий этиш ҳамда аҳолининг ҳуқуқий маданияти ва онгини юксалтириш вазифалари белгилаб берилди. Ҳозирда мажбурий ижрога оид процессуал муносабатларни бевосита тартибга соладиган “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги Қонун амал қилмоқда. Ушбу Қонун билан давлат ижрочиларига суд ҳужжатлари, шунингдек қонунда белгиланган ваколатларини амалга ошираётганларида жисмоний ёки юридик шахслар зиммасига пул маблағлари ва бошқа мол-мулкни ўзга шахсларга бериш ёхуд улар фойдасига муайян ҳаракатларни амалга ошириш ёки бундай ҳаракатларни амалга оширишдан ўзини тийиш мажбуриятини юклаш ҳуқуқи берилган бошқа органларнинг (мансабдор шахсларнинг) ҳужжатлари мажбурий ижро этиш ваколатлари берилган. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 20