ЦИФРОВЫЕ ТЕХНОЛОГИИ И ЦИФРОВЫЕ РЕШЕНИЯ В ЭКОНОМИКЕ

Аннотация

This article talks about the meaning of the term digital economy and its main directions, solutions created by digital technologies to current problems in the economy and their importance. Keywords: digital economy, business, big data, artificial intelligence, blockchain. ЦИФРОВЫЕ ТЕХНОЛОГИИ И ЦИФРОВЫЕ РЕШЕНИЯ В ЭКОНОМИКЕ Аннотация. В данной статье говорится о значении термина цифровая экономика и ее основных направлениях, решениях, создаваемых цифровыми технологиями, актуальных проблем в экономике и их значении. Ключевые слова: цифровая экономика, бизнес, большие данные, искусственный интеллект, блокчейн. Raqamli iqtisodiyot – raqamli texnologiyalar ishlab chiqarishning asosiy faktori bo’lib xizmat qiladigan xo’jalik yuritish turi. Yildan-yilga rivojlanib borayotgan kompyuter bilimlari raqamli iqtisodiyot terminining paydo bo’lishi va o’sishiga turtki bo’lmoqda. Insonlar qo’lidagi smartphone, planshet, kompyuter kabi gadjetlar esa iqtisodiy muoammolarning raqamli yechimlarini topishga ko’maklashmoqda. Raqamli iqtisodiyot quyidagi yo’nalishlarni o’z ichiga oladi:  Big Data  Sun’iy intellekt  Blokcheyn  Kvant informatikasi va kvant kompyuterlari  Robototexnika  Virtual yordamchi 220  Ishlab chiqarish texnologiyalari va boshqalar. Raqamli iqtisodiyot bugungi kunda ko’pgina iqtisodiy muammolarning yechimiga aylanishga allaqachon ulgurgan. Buni uning yo’nalishlariga bog’liq holda ko’rib chiqamiz: Big Data ya’ni katta ma’lumotlar teminining paydo bo’lishi inson aqli qayta ishlashga va analiz qilishga qodir bo’lmagan ma’lumotlarni tahrirlashga bo’lgan katta ehtiyoj yuzasidandir. Hozirda esa Big Data rivoji bizneslar uchun muhim qurol. Chunki u qaror qabul qilishni yaxshilaydi. Statistik ma’lumotlar ma’lumotlar bazasiga to’g’ri kiritilgan bo’lsa bas. Bu ma’lumotlar biznes jarayonlarining zaif, oqsagan tomonlarini aniqlashda, xarajatlarni kamaytirish va mehnat unumdorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Sun’iy intellekt sohasi jahon iqtisodiyotini o’zgartirmoqda desak mubolag’a bo’lmaydi. Olimlar sun’iy intellektning 2030-uilga kelib global YaIM ga qariyb 16trillion dollargacha hissa qo’shishi mumkinligini ta’kidlashmoqda. Sun’iy intellektning ishlab chiqarish jarayoniga integratsiyalashuvi avvalo prognoz jarayonini takomillashtiradi. Tovar ishlab chiqarish jarayonini yaxshilaydi. Bu kabi afzalliklar “Smart factory” atamasini yuzaga keltirdi. Sun’iy intellekt kompyuterli ko’rish, virtual yordamchi, robotlashtirish va avtomatlashtirish, mashinali o’qitish kabi funksiyalarga ega. Kompaniyalar bu funksiyalarning kamida bittasiga ega bo’lish uchun ham ko’p harakat qilishadi. Sun’iy intellekt ham ishchilarni almashtirishi, ham ularning malakasini oshirish orqali ularni to‘ldirishi mumkin: masalan, Accenture iqtisodchilarining turli sohalardagi 1500 ta kompaniya ishini o‘rgangan tadqiqoti shuni ko‘rsatdiki, mahsuldorlikning eng yuqori o‘sishi odamlar va mashinalar ishlaganda kuzatiladi. Blokcheyn – markazlashmagan ma’lumotlar zanjiri. Blokcheyn texnologiya bloklardan tashkil topadi. Har bir blok o’zining hamda o’zidan bitta oldingi blokning ma’lumotlarini saqlaydi. Bu shuni anglatadiki ma’lumotlar maksimal darajada xavfsiz saqlanadi va uchunchi tomonga ehtiyoj tug’dirmaydi. Biznes va sanoatda blokcheyn texnologiyasi yuzlab yangi imkoniyatlar barpo etmoqda. Jumladan: Kriptovalyuta sohasida electron pullar almashinuvi blokcheynga asoslangan. Bugungi kunda tranzaksiyalar ham blokchayn orqali amalga oshirilmoqda. Bu esa to’lov komissiyalari vas hu kabi boshqa xarajatlarni kamaytiradi. Shaffoflikni ta’minlash maqsadida hattoki ovoz berish va referendum tizimi ham aynan blokcheybbi qo’llamoqda. Kvant informatikasi XX asrda yuzaga kelgan fan bo’lib, murakkab kvant tizimlari dinamikasini tartibga soluvchi qonuniyatlarni o’rganadi. Kvant texnologiyalari butun sanoatni o'zgartirish, insoniyat jamiyatini yaxshilash va dunyodagi eng qiyin muammolarni hal qilish 221 imkoniyatiga ega. Ular, shuningdek, klassik kompyuterlar hal qila olmaydigan va hech qachon hal qila olmaydigan muammolarga yechim topishlari mumkin. Jahon Iqtisodiy Forumining yangi hisobotida barcha mamlakatlar va jamiyatlar uchun ochiq bo'lgan, mas'uliyat bilan o'stiriladigan va iqtisodiy o'sish va ish o'rinlarini yaratishga yo'naltirilgan "kvant iqtisodiyoti"ni qurish asoslari belgilangan. Kvant kompyuterlari bilan iqtisodchilar oddiy kompyuter uddalay olmaydigan ma’lumotlar tahlilini olib borishda va bozorni o’rganib savdo strategiyasini ishlab chiqishda qo’llaniladi. Kvant kompyuterlari bilan yoki kvant informatikasi bilan ish olib boradigan xodimlar kvantlar deb atalayotgani ham kuzatilmoqda. XXI asr… Biz katta bir inqilob ostonasida turibmiz. Avval fantaziya janridagi kinolar va multfilmlarda uchraydigan robotlar endilikda real hayotda ham yaratilmoqda. Bugun inson mehnati robotlar bilan almashtirilmoqda. Biz bugun robot offitsiantlardan tortib teleboshlovchi robotlarni ham uchratishimiz mumkin. Robototexnika va sun’iy intellekt, mashinali o’qitish