ОБРАЗ ЧЕЛОВЕКА, ПРИРОДЫ И ВОДЫ В ТВОРЧЕСТВЕ МЭНЗИЁ САФАРОВА

Аннотация

In the article, the works of writer Mengziyo Safarov mention that nature and man are aquatic life, and relevant conclusions are made. Already, nature and man are facing unique puzzles in the current era of globalization, and from now on, this phenomenon will become more serious and deeper, and it will not stop at all. In the works, the theme of nature and man has the main status, we know that nature and man are equal sides, man matures in the bosom of nature, man is nothing without nature, this thesis is certainly not new. Key words: Environment, nature, human, history, water, art, essay, fantasy, thought, thought. ОБРАЗ ЧЕЛОВЕКА, ПРИРОДЫ И ВОДЫ В ТВОРЧЕСТВЕ МЭНЗИЁ САФАРОВА Аннотация. В статье в произведениях писателя Мэнзиё Сафарова природа и человек являются водной жизнью, и сделаны соответствующие выводы. Уже сейчас природа и человек сталкиваются с уникальными задачами в нынешнюю эпоху глобализации, и отныне это явление станет более серьезным и глубоким, и оно вовсе не прекратится. В произведениях тема природы и человека имеет основной статус, мы знаем, что природа и человек — равные стороны, человек зреет в лоне природы, человек — ничто без природы, этот тезис, конечно, не нов. 215 Ключевые слова: Окружающая среда, природа, человек, история, вода, искусство, эссе, фантазия, мысль, мысль. Inson, tabiat va tarix oʻzaro uzviy, mushtarak qutblarni namoyon etadi, aslida ham bu tushunchalar – bir-bitriga uyqash, hatto egizak. Inson va tabiat azal-azaldan sherik, inson tabiat qoʻynida oʻsib-ulgʻayadi, kamol topadi, murgʻak qalb koʻz ochadi, dunyoni taniydi. Tabiat – inson uchun maskan, nafaqat maskan, balki Vatan, tabiat – ona, inson – tabiat farzandi, bunga zarracha shubha, gumon yoʻq, olis va muysafid moziy buni hamisha tasdiqlaydi. Surxon vohasining jonkuyar kuychisi, ona tabiatning chinakam oshuftasi, jonajon viloyatimiz tarixining oʻtkir bilimdoni, xassos qalb sohibi Mengziyo Safarov asarlarida ayni tabiat va inson mavzui yetakchi, inson va tabiat muammosi ustuvordir. Mengziyo Safarov tabiat jumboqlarini eʼtiborsiz qoldirmas edi, zotan tabiat muammmosi, bu inson muammosi ekani sira sir emasligini, u hammadan koʻproq tushunar edi. Mengziyo Safarov biz yashagan jamiyatning va biz voyaga yetgan vohamizning bir kichik fuqarosi, moʻjaz, kamtar aʼzosi sifatida Surxon tabiati ila bogʻliq muammolarni oʻz dardi deb bilar edi. Uning boshqalardan farqi shunda ediki, u bu muammolarni yuragida toʻplab yurmay, uni qogʻozga tushira olar edi. Tushirganda ham shunchaki, yuzaki xas-poʻshlab emas, balki voqeani borligicha, oʻzgarishsiz tarzda qogʻozga muhrlab qoʻya qolar edi. Uning boshqalardan yana ajralib turadigan fazilati shunda ediki, tabiatga ozor yetsa, u chidab turolmas edi, u ham ogʻrinar edi. “Vatanparvarlik – yurtni sevish, insonparvarlik – hayotni sevish, fidoyilik – mehnatga tashnalik...” [15–B.249]. degan adib, bularga baralla ishora qilmoqda. Yuqoridagi gaplar, shak-shubhasiz, yozuvchining qalb nidosi va uning hayotiy shioriga aylangan bir umrlik sadosi edi. Darhaqiqat, ajdodlarimiz oʻgitlarida aytilgani va bizu sizning qulogʻlarimiz ostida jaranglagani kabi “Vatan ostonadan boshlanadi”, dean aks-sado barchamiz uchug yagona ham hukm, ham farmondir. Tabiat – ona, inson – farzand, ushbu ibora oʻz ifodasi bilan ham barqaror maʼno tashiydi va oʻzida bu hikmatni mutlaq toʻligʻicha tajassum etadi. Yozuvchi taʼkidlaganidek, tabiat oʻz “...farzandi – insondan hamisha muruvvat kutadi” [15–B.250], bu tabiiy hol. Xoʻsh, tabiat insondan kutgan muruvvat nimadan iborat, bu shuki, insonning tabiatga munosabati, oqilona boʻlishini taqozo etuvchi hayqiriqdir. “Aks holda, noshukur bandasiga (tabiatning) jazosi hamisha tayyor” [15–B.250], bundan hech kim, hech vaqt qochib qutila olmasligi muqarrar haqiqatdir. Yozuvchi kitobxonlar bilan mubohasaga kirishar ekan, “Sarbasta Surxon” asari uchun “... tabiat, tarix, tirikchilik va taraqqiyotni asosiy mavzu qilib ol”adi [15–B.250]. Tirikchilik va taraqqiyot insoniyat bilan chambarchas vobasta ekani aniq, ammo tabiat va tarixdan ham 216 insoniyatni yulqib olib boʻlmaydi. Tabiat, tarix, tirikchilik va taraqqiyotdan anglashilayotgan fikr zamirida insoniyat tushunchasi jamuljamdir. Nafsilamrini aytganda, inson tabiatsiz hech kim, tabiat inʼom etgan neʼmat insonning hayoti va umrining bezavolligini tayin va naqd taʼminlashda kafolatdir. Biroq ana shu kafolat insonning tabiatga faol munosabati oqibatida talafotga aylanadi, aylanadigina emas, aylanib boʻldi. Bu talafotlar nimalarda namoyon boʻlmoqda, bunga muallif baralla javob beradi, mutlaqo hayiqmaydi: “Taassufki, Sir, Amu va Orolning taqdiri ayon boʻlib qoldi” [15–B.254]. M.Safarov bu bilan qanoatlanmaydi va oʻz fikrida sobit davom etadi, u kuyinchaklik bilan ushbularni eʼtirof etadi: “Suv havzalarining yagona manbai – togʻ oʻrmonlari jiddiy talafot koʻrdi va koʻrayapti, tobora siyraklashyapti” [15–B.251]. Oʻrmon – inson istiqomati uchun zarur va hayotiy omil, u togʻ bagʻrida maskan tutadi hamda namliklarni saqlash moʻjizasimga molik. Mu