IQTISODIYOTNI MODERNIZATSIYALASH SHAROITIDA INNOVATSION SIYOSAT VA UNING SHAKLLANISH XUSUSIYATLARI

Аннотация

One of the most important strategic issues is facing the economy of Uzbekistan. This is the issue of getting out of the technological crisis and creating disruptions in the key directions of the formation of the low industrial technological method of production. Such areas include goods and technologies in the fields of space, aviation, biotechnology, electronics and informatics. Key words: modernization, technological, import, innovation, innovation policy. ИННОВАЦИОННАЯ ПОЛИТИКА И ОСОБЕННОСТИ ЕЕ ФОРМИРОВАНИЯ В УСЛОВИЯХ МОДЕРНИЗАЦИИ ЭКОНОМИКИ Аннотация. Один из важнейших стратегических вопросов стоит перед экономикой Узбекистана. Это вопрос выхода из технологического кризиса и создания сбоев на ключевых направлениях формирования малоиндустриального технологического способа производства. К таким направлениям относятся товары и технологии в области космоса, авиации, биотехнологий, электроники и информатики. Ключевые слова: модернизация, технологический, импорт, инновации, инновационная политика. O'zbekiston spetsifikasini hisobga olgan holda yuqorida aytib o'tilgan yuqori texnologiyaning tarmoqlarini rivojlanish yo'nalishlarini stimulirovkasidan tashqari iste'molchilar kompleksi tarmoqlarining kordinal texnik qayta yaxshilanishi lozim, eng avvalo, ishlab chiqaruvchilarni. Bu O'zbekiston bozorini import ekspansiyasidan ko'ra arzonroq va sifatsizroq tovarlarning importidan chegaralash, ishlab chiqaruvchilarni qo'llab-quvvlash uchun lozim. Innovatsion tadbirkorlarning ilrniy-texnika faoliyatlarini qo'llab-quwatlash sohasida mamlakatning maxsus siyosatini ishlab chiqish va qo'llash lozim. Mamlakat informatsion sistemasini qo'llab-quvvlash potentli fondlarni yaratish loyihalarini sug'urtalash, qo'llab- quwatlash metodlari va shakllarini qo'llash evaziga innovatsion sferaga kapital qo'yilmasini stimulirovka qilish kerak. Davlat siyosatining strategik maqsadi bo'lib, XXI asrda O'zbekistonning mustahkam iqtisodiy rivojlanishini ta'minlaydigan ishlab chiqarishning past industrial texnologik usuli strukturasini shakllantirish, bazaviy innovatsiyaning kirib kelishini amalga oshirish hisoblanadi. 5 98 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Texnologik bog'lanishning muhim bosh instrumentlaridan bo'lib investitsiyalarning innovatsiyalarga, innovatsion tadbirkorlikka burilishi hisoblanadi. Mamlakat quyidagi kuch va vositalarni shu yoida sarflashi lozim. O’zbekiston iqtisodiyotini modernizatsiya qilishning hozirgi bosqichida investitsion faoliyatini amalga oshirish mexanizmlarini yanada takomillashtirish talab etilmoqda. Investitsiya bozorini shakllantirish investitsiya resurslarini to’plash, jamg’armalarni investitsiyalarga aylantirish, ulardan foydalanish samaradorligini oshirish muammolarini hal etishning zaruriy sharti hisoblanadi1. Mamlakatimizni modernizatsiya qilish yo’lida amalga oshirilayotgan faol investiya siyosati va o’zlashtirilayotgan xorijiy investitsiyalar tahlili olib borilganda quyidagilar ko’rsatkichlar iqtisodiyotning tiklanish va o’sish sur’atlariga ta’sir ko’rsatmoqda”2. Mamlakat siyosati innovatsion tadbirkorlik aktivizatsiyasining samarali shakllaridan foydalanishni oldindan belgilashi va ayniqsa, moliyaviy sanoat guruhlarining va xoldinglaming funksionirovka mexanizimi innovatsion faoliyat bilan shug'ullanuvchi yirik strukturalarni qo'llab- quwatlashi bilan birga kichik innovatsion tadbirkorlikning ham shakllantirishi lozim. Bugungi kunda 90% ga yaqin innovtsion faoliyat subyektlari davlatga qarashli boimagan sektorga tegishli. Shunisi tushunarliki, mamlakat o'z zimmasiga innovatsion faoliyatni innovatsion ta'minlanishini ololmaydi. Biroq mamlakat davlatga qarashli bo'lmagan investitsion korparatsiya, banklar investitsion resurslarni mobilizatsiya qilish va ularni mamlakat uchun ahamiyatliroq realizatsiyasiga yo'naltirishi mumkin va kerak. 80-yillarga kelib, AQSH va boshqa G'arbiy davlatlarda kichik biznes innovatsion mexanizimning eng muhim komponenti, uzoq muddatga iqtisodiyotning gullab yashnashiga olib keluvchi investitsiya obyekti, deb tan olindi. Innovatsion faoliyatining rivojlanishi uchun quyidagi jihatlarni belgilash lozim: - intellektual shaxsiylikni huquqiy qo'riqlash sistemasini yaratish O'zbekistonda tugallanmagan; - mamlakatning «Tovar belgisi va patentlar» bo'yicha O'zbekiston agentligining yuqori patentli to'loyini shakllantirishi to'g'risidagi qonuniga ko'ra sud tartibida tortishuv savollarining yechilishiga O'zbekiston fuqarolarining konstitutsion huquqini amalga oshirilishini ta'minlash; - mamlakatning federal budjet vositalaridan yaratilgan intellektual shaxsiylik obyektiari va ular bilan bog'liq texnologiyalarga bo'lgan aniqiik yo'qiigidan sanoat innovatsiyasining rivojlanishi oqsamoqda; - haligacha biznesda kashfiyotchilik bazasida oldi texnologiyalaridan foydalanish stimulirovaniyasining tashkiliy-huquqiy mexanizimi yaratilmagan, shuningdek, kichik tadbirkorlik sohasida ham O'zbekiston