VALYUTA QIMMATLIKLARINI QONUNGA XILOF RAVISHDA OLISH YOKI O‘TKAZISH BILAN BOG‘LIQ JINOYATLARNI TERGOV QILISHDAGI AYRIM MUAMMOLAR

Аннотация

Illegal acquisition and transfer of foreign exchange values is subject to the currency monopoly of the Republic of Uzbekistan and taking into account that it harms the monetary and financial system, this article analyzes the solutions to the problems that arise in the process of investigating crimes related to currency values and the measures being implemented. Also, as a result of the given proposals, it will be possible to achieve changes that can have a positive impact on the development of the industry. Key words: Investigation of crimes related to illegal acquisition and transfer of currency values, classification of crimes, precautionary measure. ВАЛЮТНЫЕ ЦЕННОСТИ В НЕЗАКОННОМ ПОВЕДЕНИИ НЕКОТОРЫЕ ПРОБЛЕМЫ РАССЛЕДОВАНИЯ ПРЕСТУПЛЕНИЙ, СВЯЗАННЫХ С ПОЛУЧЕНИЕМ ИЛИ ПЕРЕДАЧЕЙ Аннотация. Незаконное приобретение и перемещение валютных ценностей подпадает под действие валютной монополии Республики Узбекистан и учитывая, что это наносит вред денежно-финансовой системе, в данной статье анализируются пути решения проблем, возникающих в процессе расследования преступлений, связанных с валютными ценностями, и реализуемые меры. Также в результате данных предложений удастся добиться изменений, способных оказать положительное влияние на развитие отрасли. Ключевые слова: Расследование преступлений, связанных с незаконным приобретением и перемещением валютных ценностей, классификация преступлений, мера пресечения. O‘zbekiston Respubliksi Jinoyat kodeksining 177-modda. Valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki o’tkazish 5 71 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Fuqarolarning qonunga xilof ravishda valyuta qimmatliklarini olishi yoki o‘tkazishi shunday harakatlar uchun ma’muriy jazo qo’llanilganidan keyin sodir etilgan bo‘lsa, — bazaviy hisoblash miqdorining etmish besh baravaridan yuz baravarigacha miqdorda jarima yoki ikki yildan uch yilgacha axloq tuzatish ishlari yoxud bir yilgacha ozodlikni cheklash yoki bir yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. O‘sha harakatlar ancha miqdorda sodir etilgan bo’lsa, — bazaviy hisoblash miqdorining yuz baravaridan uch yuz baravarigacha miqdorda jarima yoki bir yildan uch yilgacha ozodlikni cheklash yoki bir yildan uch yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. O‘sha harakatlar: a) takroran yoki xavfli retsidivist tomonidan; b) ko‘p miqdorda; v) bir guruh shaxslar tomonidan oldindan til biriktirib sodir etilgan bo‘lsa, — bazaviy hisoblash miqdorining uch yuz baravaridan besh yuz baravarigacha miqdorda jarima yoki uch yildan besh yilgacha ozodlikni cheklash yoxud uch yildan besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. O‘sha harakatlar: a) juda ko‘p miqdorda; b) uyushgan guruh tomonidan yoki uning manfaatlarini ko‘zlab sodir etilgan bo‘lsa, — besh yildan etti yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. Tayyorgarlik ko‘rilayotgan yoki sodir etilayotgan jinoyat haqida o‘z ixtiyori bilan arz qilgan va uni ochishga faol yordam bergan shaxs javobgarlikka tortilmaydi. O‘zbekiston Respubliksi Jinoyat kodeksining 15-moddasida jinoyatlarni tasnifi belgilangan unga ko‘ra: Jinoyatlar o‘z xususiyati va ijtimoiy xavflilik darajasiga ko‘ra: ijtimoiy xavfi katta bo’lmagan; uncha og‘ir bo’lmagan; og‘ir; o‘ta og‘ir jinoyatlarga bo‘linadi. Ijtimoiy xavfi katta bo’lmagan jinoyatlarga qasddan sodir etilib, qonunda uch yildan ko’p bo’lmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazo nazarda tutilgan jinoyatlar, shuningdek ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilib, qonunda besh yildan ko’p bo’lmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazo nazarda tutilgan jinoyatlar kiradi. Uncha og’ir bo’lmagan jinoyatlarga qasddan sodir etilib, qonunda uch yildan ortiq, lekin besh yildan ko’p bo’lmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazo nazarda tutilgan jinoyatlar, shuningdek ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilib, qonunda besh yildan ortiq muddatga ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazo nazarda tutilgan jinoyatlar kiradi. Og’ir jinoyatlarga qasddan sodir etilib, qonunda besh yildan ortiq, lekin o’n yildan ko’p bo’lmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilgan jinoyatlar kiradi. O’ta og’ir jinoyatlarga qasddan sodir etilib, qonunda o’n yildan ortiq muddatga ozodlikdan mahrum qilish yoxud umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilgan jinoyatlar kiradi. O‘zbekiston Respublikasi jinoyat kodeksining 15-moddasiga asosan, jinoyat kodeksining 177-moddasi 1-2-qismlari ijtimoiy xavfi katta bo‘lmagan jinoyatlar, 177-moddasi 3-qismi uncha og‘ir bo‘lmagan jinoyatlar, 177-moddasi 4-qismi og‘ir jinoyatlar toifasiga kiradi. Ayrim hollarda, valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki o‘tkazish yuzasidan tezkor-qidiruv tadbirlari o‘tkazilganda tadbirda foydalanish uchun O‘zbekiston 5 72 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Respublikas