Дезинфекционные мероприятия при бруцеллезе животных (анализ литературы)

Аннотация

Annotation В статье представлена подробная информация о сани- The article provides detailed information about sanitary and тарно-гигиенических мероприятиях, в части дезинфекционных hygienic measures, in terms of disinfection work carried out in farms работ, проводимых в хозяйствах с различной собственностью with various properties when brucellosis is detected. Information is при выявлении заболевания бруцеллеза. Приводятся сведения provided on disinfectants, their eff ectiveness, purpose, methods of о дезинфицирующих препаратах их эффективности, назначе- use and the procedure for their use in relation to farm areas, pas- нии, методах использования и порядок использования их в от- tures and transmission factors. Information is also provided on the ношении территорий ферм, пастбищ и факторов передачи. implementation of health measures in animal farms unaff ected by Также приводятся сведения по проведению оздоровительных brucellosis, including forced and preventive disinfection. мероприятий в неблагополучных по бруцеллезу животных хо- зяйствах, включая вынужденную и профилактическую дезин- фекции. Kalit so‘zlar: dezinfeksiya, mikrob, kultura, preparat, konsentratsiya, brutsella, brutsellyoz o‘chog‘i, biologik zararsizlantirish, aero- zol usul, ekspozitsiya. Kirish. Dezinfeksiya – bu patogen va shartli-pato- gen mikroorganizmlarni yo‘q qilishga, odamlar va hay- vonlar yuqumli kasalliklarining oldini olish va ulardan sog‘lomlashtirishga qaratilgan chora-tadbirlar majmua- si hisoblanadi. Brutsellalar mikroblarning vegetativ shakllariga mansub bo‘lsada, ular o‘zlari uchun noqu- lay bo‘lgan tashqi ta’sirlarga ancha chidamli va uzoq vaqt davomida tashqi muhitda yashovchandir. Adabi- yot ma’lumotlariga ko‘ra [4], tajribalarda tuproq, go‘ng yoki ularning aralashmasida 4,5 dan 22,5 sm gacha chuqurlikda brutsella kulturasi 70-80 kunlik kuzatish davomida yashovchanligini saqlab qolganligi aniqlan- gan. Nosog‘lom xo‘jalikda molxonalarning binolarini 1-rasm. Fermada joriy dezinfeksiya muntazam ravishda dezinfeksiya qilish, brutsellyozning tadbirlari o‘tkazish jarayoni. klinik belgilari (abort) mavjud bo‘lganda va laborator iya qon tekshiruvl arida hayvonlarda ijobiy ko‘rsatkichl ar aniqlanganda darhol amalga oshiriladi [2]. Ijobiy reak- siya bergan hayvonlar majburiy so‘yilib, yo‘qotilgani- dan so‘ng butun molxona, shu jumladan ijobiy reaksiya bergan hayvon turgan joy ham dezinfeksiya o‘tkaziladi. Brutsellyoz tarqalishining oldini olish va uni tezda bartaraf etish uchun xo‘jalikda qo‘zg‘atuvchini tashqi muhitda (bino, go‘ng) zararsizlantirish va yo‘qotish tadbirlari olib boriladi (1, 2-rasmlar) Tadqiqotning maqsadi nosog‘lom xo‘jaliklarda brutsellyozga qarshi majburiy va profi laktik dezinfeksi- ya choralari, binolarni dezinfeksiya qilish vositalari va sog‘lomlashtirish choralari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni 2-rasm. Molxonada maxsus avtotransport tahlil qilishdan iborat. vositasi yordamida dezinfeksiyalash. 8 #10 (191) 2023 VETERINARIYA ЮҚУМЛИ КАСАЛЛИКЛАР MEDITSINASI Dezinfeksiya qilish tamoyili va vositalari. Qo‘z- aldegid, 3% li fenosmolin eritmalarini 3 soatli ekspozit- g‘atuvchining chang va havo orqali tarqalish ehtimoli siyada qo‘llash mumkin [1]. oldini olish uchun binolarni va saqlash joylarini quruq Xonalarni aerozol usulda dezinfeksiyalashda me- tozalashga har qanday sharoitda ham yo‘l qo‘yilmaydi. xanik tozalangan, hamma tomonlari berkitilgan va Buning uchun birinchi navbatda tozalash joylari dezin- chorva mollari bo‘lmagan xonalarga 2-3% li formalde- feksiyalash vositalari bilan namlanishi kerak. gid eritmasi bilan ishlov beriladi [5]. Joriy dezinfeksiyada toksik va o‘tkir hidga ega Profi laktik dezinfeksiyada har qanday umumiy ish- bo‘lmagan dezinfeksiyalash vositalaridan foydalaniladi. latiladigan dezinfeksiyalash vositalaridan foydalanish Bularga xlor preparatlari kirib, ulardan 1-2% faol xlorni mumkin. Binolarni profi laktik dezinfeksiya qilish hay- o‘z ichiga olgan xloramin eritmasini tavsiya etish mum- vonlar yo‘qligida, ularga hayvonlarni kiritishdan oldin kin, chunki ushbu preparat xlorning zaif hidiga egadir. binolarni majburiy shamollatish bilan amalga oshirili- Preparatning ta’sirini sezilarli darajada oshiradigan va shi shart. eritmaning konsentratsiyasini (0,5-1% faol xlorgacha) Brutsellyoz bo‘yicha nosog‘lom xo‘jaliklarda kamaytirishga imkon beradigan qizdirishdan foydala- go‘ngni biologik zararsizlantirishga jiddiy e’tibor beri- nish yaxshiroq natijalar beradi [3]. lishi kerak. Buning uchun go‘ng har kuni maxsus jihoz- Fenol preparatlariga (fenol, kreolin, lizol) qaragan- langan go‘ng saqlash joyiga olib borilishi va kamida 2 da kamroq o‘tkir hidli lizoformning 5% li issiq eritma- oy davomida saqlanishi shart. Go‘ngni saqlashning ush- sini tavsiya qilish mumkin. Bundan tashqari, quyida- bu tartibi bilan undagi harorat +60+700C ga yetadi, bu gi dezinfeksiyalash vositalaridan birini ham qo‘llash esa uni yuqumli qo‘zg‘atuvchilardan zararsizlantirishga mumkin: 2,0-2,5% faol xlorni o‘z ichiga olgan eri