СОЦИОЛОГИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ ОБЩЕСТВЕННОГО МНЕНИЯ В УЗБЕКИСТАНЕ

Аннотация

In this article, the sociological analysis of public opinion in our Republic will be covered philosophically. Also, in this article, reflections on the personal mentality of a person and his place in the state are given and philosophically interpreted. Key words: Concept of public opinion, economic organizations, social order, historical wealth, idea, cultural life. СОЦИОЛОГИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ ОБЩЕСТВЕННОГО МНЕНИЯ В УЗБЕКИСТАНЕ Аннотация. В данной статье социологический анализ общественного мнения в нашей республике будет освещен с философской точки зрения. Также в данной статье даны и философски осмыслены размышления о личностном менталитете человека и его месте в государстве. Ключевые слова: Концепция общественного мнения, экономические организации, социальный порядок, историческое богатство, идея, культурная жизнь. Har bir davlatda jamoatchilik fikri muhim sanaladi. jumladan madaniy hayot,etnik tuzilma maslalari,iqtisodiy qarorlarda,tarixiy boyliklarni asrash masalalarida muhim ahamiyatga ega. sotsiologik tahlil O‘zbekistonda jamiyatning o'zini anglash, boshqa jamiyatlar bilan solishtirish va o'zaro ta'sirini o'rganishda yordam beradi. bu siyosiy va iqtisodiy rivojlanishning kuzatilishi va muvofiqlashishi uchun muhimdir. Jamoatchilik fikri tushunchasi ma’no-mazmun nazaridan “jamoa”, ”jamoatchilik”,”fikr” so’zlarining mantiqiy maqsadli uyg’unlashuvi mahsulidir.Jamoatchilik fikrini teran va tog’ri anglamoq uchun yuqoridagi tarkib yasovchi so’z-terminlar mohiyatini avval boshidan anglab olmoq muhimdir.hozir va o‘tmishda ,vatanimiz yohud xorijiy mamlakatlar tadqiqotchilari bu terminlar mazmuniga turlicha talqin berishib ,ularga maqsadidan kelib chiqadigan ma’no yuklatib kelishgan.[1] 1 41 1 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ “Jamoatchilik fikri” atamasi inglizcha “public opinion” so‘z birik-malaridan olingan bo‘lib, u xvii asrda dastlab angliyada qo‘llanilga, keyinchalik bu atama boshqa mamlakatlarga ham o‘tib, xviii asr oxirida keng tarqalgan. Jamoatchilik fikri ijtimoiy ong shakllari, masalan, fan yoki mafkuradan noaniqligi bilan farq qiladi. chunki fikrning o‘zida u yoki bu holatga nis-batan taxminiy, ehtimoliy og‘ish bo‘lgani uchun ham ko‘pincha insonlar ongida vujudga keladigan o‘tkinchi, o‘zgaruvchan fikr-mulohaza, his-tuyg‘ular mavjud bo‘ladi. lekin bu jamoatchilik fikri bilan hisoblashmas-lik kerak, degan emas. Jamoatchilik fikrini sotsiologik tadqiq etishning predmeti – bu jamoat-chilik fikrining ijtimoiy mohiyati, uning jamiyat hayotining turli tomon-lariga ta’siri, shakllanishi, ifodalanishi va amal qilishi mexanizmlari masalasidir. Jamoatchilik fikri 3 turda ifodalanishi mumkin: 1) Jamoatchilik fikrining stixiyali ifodalanishi; 2) Siyosiy institutlar tashabbusiga ko‘ra biror-bir qonunni muhokama qilish jarayonida jamoatchilik fikrining bildirilishi; 3) Maxsus sotsiologik tadqiqotlar yordamida jamoatchilik fikrining aniqlanishi. Jamoatchilik fikriga ta’sir qilish 2 yo‘l bilan amalga oshiriladi: 1) Manipulyatsiya qilish; 2) ilmiy shakllantirish. Jamoatchilik fikri o‘z tabiatiga ko‘ra dinamik xususiyatga ega ijtimoiy hodisadir. u jamiyatda uzoq yillab statik holatda yashab keluvchi passiv ijtimoiy fikrlardan, eng avvalo, maqsadning konkretligi, ijtimoiy fikr real-moddiy kuchga aylanib borishiga, qatnashchilarning potensial va real soni nisbati, masalani hal etish quvvati-hosilasiga ko‘ra farqlanib turadi. ayni chog‘da u jamiyatda muayyan maqsadlarga erishish yo‘lida intiluvchi turli xil amorf yig‘inlardan ham farq qiladi.[2] Mustaqil davlatchilik sharoitida jamoatchilik fikrining ijtimoii ahami-yati yanada muhim e’tibor kasb eta boshladi. uning amaliy ahamiyati fao-liyat sarhadlari kengayib, jamiyat hayotida ko‘rsatadigan ta’sir ko‘lamlari keskin ortdi. Mazkur ijtimoiy hodisaning mustaqillik sharoitidagi yangi vazifa va yo‘nalishlari prezidentimiz i.karimovning qator asarlarida ilgari surilgan katta nazariy masalalar mazmunidan yanada oydinlashadi. shu asosda jamoatchilik fikrining bugungi dolzarb yo‘nalishlari qatorida quyidagilarni ko‘rsatish joiz: – o‘zbek xalqining bir yarim asr davomida mahrum etilgan o‘z haq-huquqlarini o‘zi belgilash orzusini amalgam oshirish bilan bog‘liq; – ijtimoiy harakat yo‘nalishi; – har tomonlama mustahkam demokratik, huquqiy davlat va erkin fu-qarolik jamiyatining barpo etilishi, barqaror bozor iqtisodiyoti oshkora tashqi siyosatni amalga oshirish bilan bog‘liq ijtimoiy – siyosiy harakat yo‘nalishi. mazkur bosh yo‘nalishlar mamlakat ichki va tashqi siyosati bobida quyidagi masalalarni o‘z ichiga oladi; – o‘zbek xalqining milliy, hududiy, hissiy-emotsional va an’anaviy o‘ziga xosliklaridan kelib chiquvchi xalq demokratiyasi tamoyillarining ijtimoiy siyosiy hayot mazmunidan keng o‘rin olishi; 1 41 2 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ – ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida qonun ustuv