HOMILADORLIKDA KAMQONLIK VA UNI DAVOLASH CHORA-TADBIRLARI

Аннотация

This article describes the issues of anemia and its negative consequences, which are common in many women during pregnancy. In the course of the article, measures to treat anemia in pregnant women were specifically discussed. At the end of the article, scientific conclusions and proposals are given within the scope of the topic. Key words: anemia, pregnancy, childbirth, anemia, child health, nervousness, dizziness. АНЕМИЯ ПРИ БЕРЕМЕННОСТИ И МЕРЫ ЕЕ ЛЕЧЕНИЯ Аннотация. В статье рассмотрены вопросы анемии и ее негативных последствий, которые возникают у многих женщин во время беременности. В ходе статьи конкретно обсуждались меры лечения анемии у беременных. В конце статьи даны научные выводы и предложения в рамках темы. Ключевые слова: анемия, беременность, роды, анемия, здоровье ребенка, нервозность, головокружение. Homiladorlik davrida kamqonlik - homiladorlik yoki tugʻruqdan keyingi davrda qondagi qizil qon tanachalari yaʼni gemoglobinning umumiy miqdorining kamayishi, bu hol qonning kislorodni tashish xususiyatini pasayishiga olib keladi. Anemiya butun dunyoda homiladorlik va tugʻruqdan keyingi davrda juda keng tarqalgan holat boʻlib, ona va bola salomatligi uchun bir qator xavf tugʻdiradi. Onada quyidagi belgilar kuzatilishi mumkin: nafas qisilishi, charchoq, rangi oqarishi, bosh aylanishi, asabiylashish va ovqat hazm qilish buzilishi. Anemiyaning onaga koʻplab maʼlum taʼsiri bor: yurak-qon tomir kasalligining kuchayishi, jismoniy va aqliy ish qobiliyatining pasayishi, tugʻruq paytida yoki undan keyin qon quyish xavfi, tugʻruqdan keyin charchoq va sut ishlab chiqarishning kamayishi. JSST ma’lumotlariga ko‘ra temir tanqisligi kamqonligi (TTK) bilan dunyo bo‘yicha 800 mln odam kasallangan, 100 ta bemordan 95 tasini ayollar tashkil qiladi. Homiladorlarda eng ko‘p uchraydigan ichki kasallik kamqonlik hisoblanadi. Bu asosan temir mikroelementining yetishmasligidan kelib chiqadi. Kamqonlik kasalligi homiladorlikda, tug‘ruqda va chilla davrida ko‘p asoratlar sodir bo‘lishiga sabab bo‘ladi. Bunda homilaning hayoti ham xavf ostida qoladi. M.A. Nabieva (1984), Yu.Q. Jabborova (1990) va X.K.Farmonqulov (1994) larning tekshirishlariga ko‘ra homiladorlar ekstragenital kasalliklari ichida TTK birinchi o‘rinda turadi. 1 23 9 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Barcha anemiyalar ichida esa TTK 75-95 % ni tashkil qiladi. TTK ning muammoligi uning keng tarqalganligidir. O‘zbekistonda fertil yoshidagi ayollarda 70 %, homilador ayollarda 91,2 % uchraydi (B.X. Hamzaliev 1990, D.A. Azimova 1994, Sh.I. Karimov 1994, S.M. Bahramov, X.K. Farmonkulov, 1996, I.Z. Zokirov 1997.) Orol atrofidagi ekologik holatning jiddiyligi ayollarning sog‘ligiga ta’siri katta.O‘sib kelayotgan kasalliklar orasida birinchi o‘rinda ayollar kamqonligi kasalligi turadi. Bu kasallik so‘nggi 10 yil ichida 5 baravar oshgan. (O.A. Ataniyozova, 1997). JSST (1996) ma’lumotlari bo‘yicha kamqonlik bilan og‘rigan ayollarda tug‘ruq paytidagi o‘lim, sog‘lom ayollarga nisbatan 5-10 barobar ko‘p uchraydi. Gemoglobin 80 g/l dan past bo‘lsa, homilador ayolning qon yo‘qotishga tolerantligini pasaytirib yuboradi. Gemoglobin 60 g/l dan pasayib ketsa, sirkulyator dekompensatsiya tinch holatda hansirash, yurak minutlik xajmining oshishi bilan yaqqol namoyon bo‘ladi. Homiladorlik davrida temir tanqisligi, shuningdek, erta tugʻilish va kam vaznli yoki temir zahiralari kam boʻlgan chaqaloq tugʻilish xavfini oshiradi. Tashxis gemoglobin, qizil qon hujayralari darajasiga qarab qoʻyilishi mumkin. Bundan tashqari, homiladorlik darajasi homiladorlik davrida tez-tez oʻzgarishi mumkin. Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti homiladorlikdagi kamqonlikni umumiy gemoglobin miqdori 110 g/l dan kam deb belgilaydi, ammo ikkinchi trimestrda gemoglobin darajasi 5 g/l ga kamayishini taʼkidlaydi. Homiladorlik davrida temir tanqisligi kamqonligini davolashda kuniga 65-200 mg temirni qoʻshimcha isteʼmol qilish tavsiya etiladi. Yengil va oʻrtacha shakllarda ogʻiz orqali joʻnatish odatda buyuriladi, ammo bu oshqozon-ichak traktining ishiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Ogʻiz orqali yuborish natijasida 3-4 haftadan soʻng gemoglobin miqdorini 20 g/l ga oshishi mumkin. Agar ogʻiz orqali temirni qabul qilishga chiday olmasa yoki foydasizligi isbotlangan boʻlsa, tomirning ichiga temir moddasini yuborish buyuriladi, buning natijasida temir zahiralari 1-2 kun ichida toʻldiriladi va gemoglobin darajasi 1-3 hafta ichida normallashadi. Agar gemoglobin darajasi normaga keltirilsa, tanadagi temir zahiralarini tiklash uchun yana 3 oy va tugʻruqdan keyingi davrda kamida 6 hafta davomida temir qoʻshimchalarini qabul qilish davom ettirilishi tavsiya etiladi. Gemoglobinni oshirishning tabiiy usullari Lavlagi: Temir, foliy kislotasi, vitaminlar va minerallarga boy gemoglobinni yaxshilashda ajoyib natijalar beradi. Uni sharbat sifatida yoki salatlarda isteʼmol qilish mumkin. Lavlagi ildizi gemoglobin miqdorini oshirishg