YOSHLARDA DEFORMATSIYA HOLATINING (BUZILISHI) SOTSIOLOGIK TAHLILI

Аннотация

Sociological analysis of the causes, types, origin, contributing factors, impact and consequences of deformity in young people. Key words: sociology, deformation, youth, statistics, psychology, media, holistic approach. СОЦИОЛОГИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ СОСТОЯНИЯ ДЕФОРМАЦИИ (РАССТРОЙСТВА) У МОЛОДЕЖИ Аннотация. Социологический анализ причин, видов, происхождения, способствующих факторов, воздействия и последствий уродств у молодежи. Ключевые слова: социология, деформация, молодежь, статистика, психология, СМИ, целостный подход. Yoshlar jamiyatning muhim qismi bo'lib, kelajakdagi yetakchilar, innovatorlar va ijodkorlar sifatida katta rol o'ynaydi. Ular salomatlik, ta'lim, texnologiya va ijtimoiy o'zgarishlar bilan bog'liq ko'plab muammolar va imkoniyatlarga duch kelishadi. Shulardan biri yoshlarda deformatsiya holati tushunchasidir. Yoshlar deformatsiyasi, shuningdek, yoshlarda deformatsiya holati deb ham yuritiladi, bu turli xil ijtimoiy, ekologik va shaxsiy omillar tufayli yoshlarda yuzaga kelishi mumkin bo'lgan psixologik va xulq-atvor o'zgarishlarini anglatadi. Ushbu kirish qismida ushbu murakkab va ko'p qirrali masala haqida umumiy ma'lumot beriladi. Yoshlar deformatsiyasiga sotsiologik nuqtai nazar. Sotsiologik nuqtai nazardan, yoshlar deformatsiyasi individual rivojlanish va kengroq ijtimoiy muhit o'rtasidagi murakkab o'zaro ta'sir sifatida qaraladi. Tadqiqotchilar ijtimoiy me'yorlar, madaniy qadriyatlar va institutsional tuzilmalar yoshlarning psixologik va xulq-atvor modellarini qanday shakllantirishi mumkinligini o'rganadilar, bu esa buzilish yoki og'ish shakllariga olib keladi. Yoshlar orasida deformatsiya holatlari ko'plab jihatlardan o'rganilishi mumkin, jumladan, jismoniy salomatlik, ruhiy holat, ijtimoiy muammolar va texnologiyadan foydalanish. Quyida turli manbalar va tadqiqotlarga asoslangan ba'zi statistik ma'lumotlar keltiriladi: Jismoniy Deformatsiya Statistikasi 1. Noto'g'ri Postura va Umurtqa Pog'onasi Muammolari: 1 19 9 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ - Tadqiqotlarga ko'ra, 10 yoshdan 19 yoshgacha bo'lgan bolalar va o'smirlar orasida skolioz (umurtqa pog'onasining egilishi) holatlari 2-3% ni tashkil etadi. - AQSh Sog'liqni saqlash departamenti ma'lumotlariga ko'ra, maktab o'quvchilarining 60% dan ko'prog'i noto'g'ri o'tirish holatidan aziyat chekadi, bu esa umurtqa pog'onasi va bo'yin muammolariga olib keladi. 2. Og'ir Yuk Ko'tarish va Jismoniy Mashg'ulotlar: - Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma'lumotlariga ko'ra, yoshlarning 80% dan ko'prog'i jismoniy faoliyat bilan shug'ullanmaydi, bu esa suyak va mushaklar rivojlanishida muammolarga olib kelishi mumkin. Ruhiy Salomatlik Statistikasi 1. Stress va Anksiyete: - JSST ma'lumotlariga ko'ra, 15-29 yoshdagi yoshlarning deyarli 10-20% i stress, anksiyete va depressiya kabi ruhiy salomatlik muammolaridan aziyat chekadi. - Milliy ruhiy salomatlik instituti (NIMH) ma'lumotlariga ko'ra, 12-18 yoshdagi o'smirlarning 31,9% i anksiyete buzilishidan aziyat chekadi. 2. O'z-o'zini Baholash va Ijtimoiy Bosim: - Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, ijtimoiy tarmoqlardan faol foydalanadigan yoshlar orasida o'z-o'zini past baholash darajasi 15% ga oshadi. Ijtimoiy Muammolar Statistikasi 1. Giyohvandlik va Spirtli Ichimliklar: - Amerika Qo'shma Shtatlarida 12-17 yoshdagi o'smirlarning 15,2% i spirtli ichimliklardan muntazam foydalanadi, bu esa ruhiy va jismoniy deformatsiyaga olib kelishi mumkin. - Yevropa Ittifoqida 15-24 yoshdagi yoshlarning 19,3% i hayotida bir marta giyohvand moddalardan foydalangan. 2. Zararli Guruhlar Ta'siri: - JSST ma'lumotlariga ko'ra, 15-24 yoshdagi yoshlarning 10-15% i jinoyatchilik va zararli guruhlar ta'siriga tushib qoladi, bu esa ularning ijtimoiy va ruhiy salomatligiga salbiy ta'sir ko'rsatadi. Texnologiyadan Foydalanish Statistikasi 1. Ekran Vaqti va Salomatlik: - AQSh Milliy sog'liqni saqlash institutlari (NIH) tomonidan o'tkazilgan tadqiqotlarga ko'ra, 8-18 yoshdagi bolalar va o'smirlar kuniga o'rtacha 7 soat ekran oldida o'tkazadi. Bu holat ko'z kasalliklari, uyqu buzilishlari va qomatning noto'g'ri rivojlanishiga olib keladi. - Yevropa bo'ylab o'tkazilgan tadqiqot shuni ko'rsatdiki, yoshlarning 60% i kuniga kamida 2 soat ijtimoiy tarmoqlarda vaqt o'tkazadi, bu esa ruhiy salomatlik muammolarini kuchaytiradi. Oldini Olish va Rivojlantirish 1. Sog'lom Turmush Tarzini Targ'ib Qilish: - JSST tavsiyalariga ko'ra, yoshlar haftada kamida 150 daqiqa o'rtacha jismoniy faoliyat bilan shug'ullanishlari kerak. Ammo tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, dunyo bo'ylab yoshlarning faqat 20-30% i ushbu tavsiyalarga amal qiladi. 2. Psixologik Qo'llab-quvvatlash: 1 20 0 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ - Yevropa Ittifoqi ma'lumotlariga ko'ra, maktablarda psixologik maslahat xizmatlaridan foydalanish yoshlarning 15-20% ga yaxshilanishiga olib keladi. Ushbu